Цвет сайта
Расстояние между буквами
Изображения
10.01.2012

Парламент Мәжілісінің жаңа құрамын сайлауға дайындық шаралары бойынша 2011 жылғы 1 – 31 желтоқсан аралығында бұқаралық ақпарат құралдарында жарық көрген жарияланымдарға ШОЛУ


Парламент Мәжілісінің жаңа құрамын сайлауға дайындық шаралары бойынша 2011 жылғы 1 – 31 желтоқсан аралығында бұқаралық ақпарат құралдарында жарық көрген жарияланымдарға

ШОЛУ

 

Ақпарат-талдау бөлімі дайындаған осы шолуға қазақ баспасөзінде және республикалық телеарналар мен ақпараттық агенттіктерде, сондай-ақ Интернет-басылымдарда жарық көрген материалдар енгізілді. Атап айтқанда, осы шолуда «Егемен Қазақстан», «Айқын», «Дала мен Қала», «Алаш айнасы», «Заң газеті», «Ел», «Халық сөзі» газеттерінің, «ҚазАқпарат», «Kazakhstan today», «Қазақстан жаңалықтары», «BNews.kz» ақпараттық агенттіктері мен «Қазақстан» ТРК, «Хабар»,              «7 арна» телеарналарының жаңалықтар қызметінің материалдары жинақталды.

 

Аталған кезең ішінде бұқаралық ақпарат құралдары жұртшылықты сайлауалды шараларының барысын сипаттайтын материалдармен таныстырды.

«Егемен Қазақстан» газетінің жазуынша, Заңға сәйкес партиялық тізім бойынша сайланатын Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауында құжаттарды тіркеу 15 желтоқсанға дейін жалғасты.

«Қазақстан» ТРК-ның хабарлауынша, осы уақытқа дейін саяси партиялар кезектен тыс съездерін өткізіп, сайлауалды тұғырнамаларын бекітті. Сөйтіп, 8 партия түгел өз жиындарында алдағы саяси аламанға қосатын кандидаттарының тізімін жариялады.

Сонымен, 2011 жылғы 15 желтоқсанда Орталық сайлау комиссиясы 8 партияның 386[1] кандидаттан тұратын партиялық тізімдерін тіркеді, деп жазады «Егемен Қазақстан». Бір депутаттық мандатқа шамамен 4 адам бәсекелеседі. Тіркелген кандидаттардың арасында 12 ұлттың өкілі бар. Үміткерлердің орташа жасы – 54 жас. Кандидаттардың 21 пайызын әйелдер құрайды.

Үміткерлердің 99 %-ы жоғары білімді. Олардың 35 %-ның заңгерлік немесе экономикалық білімі бар, 30 %-ға жуығы халық шаруашылығының түрлі салаларының мамандары болып табылады. Тіркелген кандидаттардың 13 %-ы төртінші сайланған Парламенттің депутаттары. Төрттен бірі коммерциялық құрылымдардың қызметкерлері, ал 12 %-ға жуығы мемлекеттік органдар мен мекемелерде, тағы 16 %-дайы ғылым, мәдениет және білім саласында жұмыс істейді.

14 желтоқсан күні партиялардың дауыс беру бюллетенінде орналасу тәртібін айқындайтын жеребе тартылды, деп хабарлайды «Хабар» агенттігі. Оның нәтижесі бойынша партиялар бюллетеньде мынадай ретпен орналасатын болды: 1. «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы; 2. Қазақстанның Патриоттары партиясы;                            3. «Руханият» партиясы; 4. Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы;                           5. Жалпыұлттық социал-демократиялық халық партиясы; 6. Қазақстанның Коммунистік халық партиясы; 7. Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясы; 8. «Әділет» демократиялық партиясы.

Парламент Мәжілісі мен жергілікті өкілетті органдардың сайлауын бір мезгілде өткізу шарасы 4 млрд. теңге бюджет қаржысын үнемдеуге мүмкіндік береді, деп хабарлайды «ҚазАқпарат», Орталық сайлау комиссиясы өкілдеріне сілтеме жасай отырып. Мәжіліс пен мәслихат депутаттарының сайлауын өткізу үшін барлығы 8,2 млрд. теңге жұмсалады деп күтілуде. Бұл шамамен алғанда, 55 млн. АҚШ доллары көлеміндегі қаржы.

Сайлаудың объективті өткізілуін қамтамасыз ету үшін мемлекет тарапынан жан-жақты шаралар қабылдану үстінде. Атап айтқанда, сайлаудағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес құрылып, оның ережесі бекітілді. Ақпарат құралдарының хабарлауынша, Қоғамдық кеңестің құрамына елімізге танымал заңгерлер мен саясаттанушылар, аймақтық және республикалық жетекші бұқаралық ақпарат құралдарының басшылары енген. Сондай-ақ олардың арасында уәкілетті органдар мен Орталық сайлау комиссиясының, Байланыс және ақпарат, Әділет министрлігінің өкілдері де бар.

Бұған қоса, «Нұр Отан» партиясы Қазақстан Республикасының Президенті                       Н. Назарбаевтың бастамасын қолдай отырып, сайлау науқанына қатысатын барлық саяси партияларға 2012 жылғы 15 қаңтарда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттар депутаттарының әділ де ашық сайлауын өткізу туралы меморандумға қол қоюды ұсынды. Бұл бастама партиялар тарапынан қолдау тапты. Ал «Бас редакторлар клубының» алдағы сайлау науқанын насихаттауда журналистердің заң шеңберінде жұмыс істеуі, этикалық нормаларды ұстануы туралы Хартия қабылдау жөнінде бастамасы да құжат түрінде қабылданды.

Сонымен бірге, Мәжіліс пен мәслихат сайлауын бақылау үшін республикалық қоғамдық комиссия да құрылды. Алдағы сайлау науқанының әділ өтуін қадағалауды көздейтін бірлестік Алматыда өз штабын ашып отыр, деп хабарлайды «Қазақстан» ТРК.

Дегенмен, бұл сайлауалды процесі оқыс оқиғалардан құралақан болған жоқ.

Оның біріншісі, 16 желтоқсанда Жаңаөзен қаласында орын алған жаппай тәртіпсіздік салдарынан қала аумағында төтенше жағдайдың енгізілуі. Бұл тәртіптің                 2012 жылғы қаңтар айының соңына дейін ұзартылуы қалада Мәжіліс және мәслихаттар сайлауын өткізу жұмысын шектеді.  

Ал екіншісі, «ҚазАқпарат» хабарлағандай, 26 желтоқсанда «Руханият» партиясының негізін қалаған танымал саясаткер А. Жағанова саяси мәлімдеме жасап, «Руханият» партиясын сайлау тізіміне тіркеуден алып тастауды және партияның басшысы С. Мәмбеталинді бұрмалауға жол бергені үшін жауапкершілікке тартуды талап етті. Жағанованың мәлімдемесі отандық ақпарат құралдарының барлығында дерлік қызу талқылау тақырыбына айналды. Тіпті, «Руханият» партиясының басшылығы мәлімдеме иесін сотқа беретінін де айтып үлгерді. Алайда, А. Жағанованың мәлімдемесінде айтылған фактілер расталып, 28 желтоқсан күні Орталық сайлау комиссиясы «Руханият» партиясының партиялық тізімін тіркеу туралы шешімінің күшін жоятын қаулы қабылдады. Бұған негіз болған фактілердің тексеруілуі туралы Бас прокуратура өкілдері түсінік берді.

«Интерфакс-Қазақстанның» хабарлауы бойынша, тиісті қаулының 2-бабында «Руханият» партиясы Парламент Мәжілісі сайлауының бюллетеньдерінен сызып тасталсын» деп жазылған. Сөйтіп, сайлауға қатысушы саяси күштер тізімі 1 партияға азайды.

Жалпы алғанда, желтоқсан айында сайлауалды процесі ақпарат құралдарында кеңінен жазып-көрсетілді. Оның нәтижелері 31 желтоқсан күні «Егемен Қазақстан» газетінде жарық көрген «Тең жағдайда және бірдей мөлшерде» атты материалда айтылған.

Баспасөз материалдары партиялардың сайлауалды шаралары, олардың отырыстарында қаралған мәселелер мен қабылданған шешімдер, жұртшылықпен кездесулер барысы, Орталық сайлау комиссиясы тарапынан жүргізілген жұмыс, ол қабылдаған шешімдер мен құжаттар, шетелдік және халықаралық байқаушылармен кездесу секілді кең тақырып аясын қамтыды.

 

Шолуды Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі Аппараты Ақпарат-талдау бөлімінің бас консультанты М. Садықов дайындады.

 

 

 

 

 

 

 

Партиялық тізімін тапсырды

 

/«Егемен Қазақстан», 01.12.2011 ж./ - Орталық сайлау комиссиясы Баспасөз қызметінің ақпараты бойынша, бүгінгі күні «Нұр Отан» басқа партиялардың ішінде алғашқысы болып тіркеуден өту үшін Орталық сайлау комиссиясына Мәжіліс депутаттығына үміткерлердің партиялық тізімін тапсырды. Бұрын мәлім болғандай, партияның ХІV съезінің шешімі бойынша оған 127 адам кірді.

Бүгін партия өкілдері ОСК-ға барлық қажет құжаттарды тапсырды. Заңнама талаптарына сәйкес, тіркеу үшін қажет құжаттар тізіміне үміткерлердің аты-жөні көрсетілген съезд хаттамасы көшірмесінен басқа өтініштер, салық органдарынан берілген анықтама, әрбір үміткердің және оның жұбайының (зайыбының) биографиялық мәліметтеріне қатысты барлық құжаттар да кіреді.

Заңға сәйкес партиялық тізім бойынша сайланатын Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауында құжаттарды тіркеу 15 желтоқсанға дейін жалғасады.

 

 

Павлодарда Парламент Мәжілісінің

сайлауына дайындық қызу жүруде

 

/«Хабар» агенттігі, 01.12.2011 ж./ - Сайлау комиссиясы да жаңартылды. Кандидаттар ұсынылып, бүгінгі тізім бойынша олардың қатары 17 адам болды.

Сайлауалды дайындық мәселесі кеңінен қаралды. Жиынға барлық аумақтан комиссия мүшелері мен өкілдерінің бірі қалмай келіпті. Ертіс жағалауында электронды дауыс беруге 470 адамның құқы бар. Дегенмен, дауыс берушілердің тізімі әлі де анықталуда. Мұнымен жергілікті атқару билік органдары айналысады. Дәл қазіргі жағдайда ешбір қателік жібермеу қажет дейді аумақтық сайлау комиссиясының мүшелері. Қазір, комиссия мүшелерінің барлығы тұтас Орталық сайлау комиссиясы бекіткен құжаттармен танысуда. Анықталған мәліметтерге сүйенсек, қазір кезде облыстық мәслихат кандидаттығына 5, аудандық және қала аумағынан 12 үміткер тіркелген. Олар әртүрлі партиядан түсіп отыр, алайда жекелегендері де бар. Кандидаттар арасында әйелдер қатары көп. Сонымен қатар жергілікті тұрғындардың қаңтар айының ортасында болатын сайлау науқанына деген қызығушылығы басым, - дейді жергілікті билік өкілдері.

Сансызбай ӘКІМБЕКОВ, ПАВЛОДАР ОБЛЫСТЫҚ ОСК БАС САРАПШЫСЫ:

- Бізде 14 территориалдык комиссия жұмыс істейді, сонымен 206 округтық сайлау комиссиялар жұмыстарын бастады. Біздің қатысушылар соған қызықтанып, не звондайды, не өздері келіп сұрайды, қалай, қайсы жаққа бару керек, қандай документтерді, мысалы, дайындау керек деген сияқты.

 

 

«Руханият»

 

/«Егемен Қазақстан», 01.12.2011 ж., А. Есали/ - Сейсенбі күні сайлауалды додаға «Руханият» партиясы да ілесіп, кезектен тыс VIII съезін өткізді. Жиынды партия төрағасы Серікжан Мәмбеталин ашып, съезге Қазақстанның 14 облысы мен Астана және Алматы қалаларынан 203 делегат қатысып отырғандығын мәлімдеді. Бұл партияның басты жаңалығы – тіркелмеген «Халық рухы» партиясымен біріккендігі.

Ендігі жерде Парламент Мәжілісі мен мәслихаттар сайлауына «Руханият» партиясы мен тіркелмеген «Халық рухы» партиясы үміткерлерді бірлесіп ұсынбақ. Кешегіге дейін жетекшілері Алтыншаш Жағанова болып келген партияның «Руханият» жасылдар партиясы деген де атауы бар.

Сонымен, сегізінші съездің төрағасы болып сайланған композитор Қалдыбек Құрманәлі жиында Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 15 шілдедегі және басқа да заңдарымен енгізілген өзгерістерге сүйеніп, тіркелмеген «Халық рухы» партиясымен қосылғалы отырғандықтарын айтып, сөзді осы партияның төрағасы Мұхтар Шахановқа берді.

Қоғамымыздың бүгінгі жай-күйін саралай келе, әрі бізге сенім білдірген «Халық рухы» партиясы мүшелерінің бізді саяси күрес науқанына шақырған талап-тілектеріне орай және партияның Орталық кеңесі төралқасының шешімімен «Руханият» партиясына қосылғанды жөн көрдік. Рас, бізге республикамыздағы өзге де саяси партиялардан Парламент сайлауы науқанына байланысты бірлесе күресу туралы ұсыныстар түсті. Алайда, біз ақылдаса келе, «Руханият» партиясына тоқталдық, деді Мұхтар Шаханов. Оның айтуынша, «Руханият» партиясының тізгіні Серікжан Мәмбеталиннің қолына өткелі бері бұл партия жаңа бағыт ұстана бастаған.

Осыдан кейін Серікжан Мәмбеталин екі партияның қосылуына байланысты туындайтын заңдық кедергілер туралы Шахановтың айтып өткенін, соған орай «Руханият» партиясының Жарғысына өзгеріс енгізілгенін атап көрсетті. Мен өздеріңіздің сүйікті ақындарыңыз Мұхтар Шахановты «Руханият» партиясының қоғамдық көшбасшысы және рухани лидері етіп сайлауды ұсынамын, деді Мәмбеталин. Бұл ұсыныс та дауысқа түсіп, партия мүшелері танымал ақынды бірауыздан өздерінің жетекшісі деп қабылдады. Жаңа көшбасшыларын төрге оздырған партия одан әрі Парламент Мәжілісі сайлауына орай, сайлауалды бағдарламасын қабылдады. Бағдарламамен партия мүшесі, белгілі ғалым Жанұзақ Әкім таныстырып шықты.

Партияның сайлауалды бағдарламасы бекітілгеннен кейін, құрылтайшылар күн тәртібі бойынша, Мәжіліс депутаттығына кандидаттар тізімін жариялады. 35 адам Парламент Мәжілісінің депутаттығына кандидат ретінде ұсынылды.

«Руханият» партиясы өздері ұсынған кандидаттардың барлығы дерлік жоғары білімді, саясаттан хабары бар, көзі ашық адамдар екендігін алға тартты.

 

 

«Әркім өз саяси алаңында жүруі керек»

 

/«Егемен Қазақстан», 01.12.2011 ж., Л. Еділқызы/ - Кеше Астанада Қазақстан Коммунистік халықтық партиясының хатшылары Владислав Косарев пен Жамбыл Ахметбеков журналистерге баспасөз мәслихатын өткізді.

Баспасөз мәслихатын өткізудегі мақсатымыз мынау – біздің сайлауалды тұғырнамамыздың алғашқы нұсқасы партия съезі бекітпей жатып-ақ, бұқаралық ақпарат құралдарында жария етіліпті. Әрине, мұны біз жаман деп отырғанымыз жоқ. Себебі, кейбір азаматтар тұғырнамамен танысқан да болар. Алайда, бұл сайлауалды бағдарлама басылымдарда басылып, әр жерде, кейбір партия арасында талқыға түсіп жатқанға ұқсайды. Біз мұндай әңгімелерді тізгіндегіміз келеді. Себебі, мұндай әрекеттерді Орталық сайлау комиссиясы, я болмаса билік үгіт-насихат жұмысы деп бағалауы мүмкін. Осы орайда мынаны мәлімдейміз: біз сайлауалды тұғырнамамыз бен бағдарламамызды әдейі таратқан жоқпыз. Бұл тұғырнаманы біздің партия атынан депутаттыққа түсетін кандидаттар үшін үгіт-насихат жұмыстары басталған кезде ғана тарататын боламыз, деді В. Косарев.

Біз қазіргі қоғамның түйткілді сауалдарына қарапайым адамдардың мұң-мұқтажын ескере отырып жауап іздеуге ұмтылдық. Бірақ, басқа азаматтар да, саяси партиялар да сайлаушылардың ұсыныстарын ескере отырып, өздерінің сайлауалды тұғырнамасында біз көтеріп отырған мәселелерге ұқсас идеяларды алға тартқан. Мәселен, әлеуметтік салаға қатысты. Сондықтан, саяси партиялар өзара келісіп, өздерінің саяси ұстанымдарын айқындап алуы керек. Әркім өз алаңын айқындап, сол жерде жұмыс істеуі тиіс. Мәселен, біз әлеуметтік сала бойынша жұмыс атқарып келеміз. Болашақта да осы алаңда жұмыс атқарғымыз келеді, сол себепті өзгелердің біздің алаңға бас сұғып, біздің мәселелерімізге араласуларын қаламаймыз. Бұл ретте, қандай да бір партияның атын атап, түсін түстегенді жөн көрмейміз. Біз тек ескертеміз, деді В.Косарев.

Ал ҚКХП хатшысы Жамбыл Ахметбеков біздің Коммунистік халықтық партия өзінің тұғырнамасында ең алдымен әлеуметтік мәселелерді назарда ұстағысы келеді. Бұл ретте, өзге партиялар да өздерінің бұрыннан келе жатқан идеяларында тұрып, өзгенің алаңына ауыспаса екен дейміз. Себебі, әлеуметтік мәселелерді шешу – олардың түпкілікті көздеген мақсаты емес. Бұл – тек сайлау алдындағы ұпай жинаудың бір көрінісі, деді.

Журналистердің: «Сіздердің партияларыңыз алдағы Парламент Мәжілісі сайлауында қанша дауысқа ие болады деп ойлайсыздар?» деген сауалына В.Косарев: «Егер ондай мүмкіндік болса, өзім де біреуден сұрап алар едім. Бірақ, бұрынғы сайлаулармен салыстырғанда жоғары дауыс жинаймыз ғой деп ойлаймыз. Біздің көздеген мақсатымыз да осы. Партиядан сайлауға ұсынылған 23 азаматтың әрқайсысы депутаттыққа лайық. Арасында 3 ғылым докторы, 6 жұмысшы, 6 әйел азаматша, 4 кәсіпкер бар. Съезде олардың кандидатураларын ешбір кедергісіз бекіттік», деп жауап берді.

 

 

 

 

Амантай қажы тағы да сайлауға түсуге дайын

 

/«7 арна» телеарнасы, 02.12.2011 ж./ - Мәжіліс депутаты болудан Амантай қажы да үмітті. Бұған дейін үш мәрте сайлауға түскен «Аттан Қазақстан» қозғалысының жетекшісі бүгін Парламент сайлауына қатысатынын мәлімдеді. Депутаттыққа зағиптар қоғамы атынан түспек. Сондықтан сайлауда жеңіске жетсе, еліміздегі жиырма мыңнан астам зағип жанға қол ұшын созбақ. Тіпті депутат болсам, алатын айлығымды да жарымжан жандарға бөліп беремін — дейді.

АМАНТАЙ ҚАЖЫ АСЫЛБЕК — «АТТАН ҚАЗАҚСТАН» ҚОЗҒАЛЫСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

«Мен 600 мың теңгенің 100 мыңын қалдырамын да жарты миллионын зағиптарға бөліп тұрамын. Әлі 15 желтоқсанға дейін уақыт бар ғой. Мен оны өткіземін. Сайлаудан қашып тұрғаным жоқ. Бірақ мен депутат боламын деп армандап тұрғаным жоқ. Бірақ мына клеткалар қойып қойған одан ана саясатшылар өтіп кетуі мүмкін. Мен оғанда өкпелемеймін. Бірақ білсін мен Алланың жолында жүрген адаммын».

Дегенмен заң бойынша Мәжіліс сайлауына түсу үшін қандайда бір партиялық тізімде болу қажет. Амантай қажы болса «Әділет» пен «Ауыл» партиялары оны өз үміткерлеріңің тізіміне қосып, депутаттыққа ұсынамыз — деп уәде еткенін айтады.

 

 

«Ауыл» социал-демократиялық партиясы

сайлауалды тұғырнамасын бекітті

 

/«ҚазАқпарат», 02.12.2011 ж., Қ. Мәметқазыұлы/ - Бүгін Астанада «Ауыл» социал-демократиялық партиясының 18 съезі болып өтті.

Онда съезд делегаттары партияның сайлауалды тұғырнамасын бекітті.

«Біздің партияның мақсаты айқын әрі халыққа түсінікті: еліміздің барлық азаматтарының жоғары өмір сүру деңгейіне қол жеткізу, азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын толық қамтамасыз ету. Тұрғылықты мекенжайына қарамастан  барлық азаматтардың саяси тұрақтылығы мен әлеуметтік қорғалуын, халықтық дәстүрлерді сақтау мен дамыту, өмір сапасын жаңа деңгейге арттыру. Осының бәрі әлемдегі социал-демократияның ұстанған берік құндылықтары болып табылады», -делінген тұғырнамада.

 

 

«Ауыл» партиясының VIII съезі өтті

 

/«Қазақстан» ТРК, 02.12.2011 ж., Г. Марқабай/ - «Ауыл» әлеуметтік-демократиялық партиясы сайлаушылардың 15 пайызы бізді қолдайды», - деп отыр. Бүгін Астанада партияның VIII съезі өтті. Кезектен тыс өткен құрылтайға 200-дей делегат қатысты. Жиылғандар партияның сайлауалды бағдарламасын қабылдап, Мәжіліске ұсынылатын үміткерлер тізімін бекітті.

«Ауыл» әлеуметтік-демократиялық партиясы 2002 жылдың қаңтар айында құрылды. Партия содан бері 7 съезд өткізіпті. «Ауыл» 2004 жылы Парламент сайлауына қатысты, алайда, ұсынылған үміткерлердің біреуі де депутаттық мандатты ала алмады. 2007 жылдағы Парламент сайлауында да жолы болмады. Енді келер жылдың қаңтар айында өтетін Парламент Мәжілісінің сайлауына қатысуға бел шеше кіріскен партия, бүгінгі 8-ші құрылтайда сайлауалды бағдарламасын бекітті. «Ауылдықтар» алдағы сайлауда 15 пайыздан артық дауыс жинаймыз деп межелеп отыр. 

Ғани Қалиев, «Ауыл» әлеуметтік-демократиялық партиясының төрағасы:

Біз енді өткен науқандарда 2004 жылы 7 проценттен асқанбыз. Келесі жылы 16 процентке жуық болдық. Ал, енді, ол мәселе дауысты қанша алғанда емес, қалай санағанда болып тұр ғой.

Партия Мәжіліске 22 үміткер ұсынбақ. Солардың бірі - жазушы-драматург Дулат Исабеков. Кезінде саяси ұйымды құруға ұйытқы болған қайраткер әлі де белсенді. Дегенмен: «Депутат болуға құмартып отырған жоқпын», - дейді.

Дулат Исабеков, «Ауыл» әлеуметтік-демократиялық партиясының мүшесі:

Тіпті, мен өте қалған күннің өзінде де орнымды бір жастарға беретін шығармын. Өйткені, бізден гөрі қолыннан іс келетін жастар баршылық. Мен бұрын болғым келді, қазір құлқым жоқ.

Ауылды гүлдендіру, ауыл шаруашылығының шырайын енгізу. Партия қызметінің басым бағыты осылар. Сондай-ақ, саяси ұйым сайлау платформасында шынайы халықтық билік, саяси ашықтық, сыбайлас жемқорлықпен күрес, әлеуметтік мәселелерге де баса мән беріп отыр.

Исмат Тұрсынқұлов, «Ауыл» әлеуметтік-демократиялық партиясы ОҚО филиалының төрағасы:

Елімізде тұрмыстық деңгей әлі де төмен. Халықтың еңбекке жарамдыларының үштен бірі «күнкөріс» қамымен жүр, шамамен 7 пайызы жұмыссыздар санатында. Әрбір төртінші қазақстандық – кедейшілік шегінде, әрбір екіншісі - соған таяу халде.

Қазір «Ауыл» әлеуметтік-демократиялық партиясының 207 мың мүшесі бар. Саяси партия сайлау додасында ешкімге есе жібермесіне сенімді.

 

 

Бүгін Астанада «Ауыл» социал-демократиялық

партиясының съезі өтті

 

/«Хабар» агенттігі, 02.12.2011 ж./ - Жиынға келген делегаттар партияның сайлауалды тұғырнамасын бекітіп, Мәжіліс сайлауына партия атынан ұсынылатын кандидаттардың тізімі бекітілді.

«Ауыл» партиясының төрағасы Ғани Қалиев ауылдық жерлердің дамуына жан-жақты тоқталып, агроқалашықтар құру идеясын ұсынды. Күн тәртібіндегі ең басты мәселе алдағы Мәжіліс сайлауына партия атынан кандидаттарды ұсыну және бекіту болды. Жиын барысында партияның ортақ тізімі жасалып ол алдағы күндері Орталық сайлау комиссиясына тапсырылатын болды.Ауыл партиясының тұғырнамасы тек аграрлық мәселелермен шектелмей, ел өмірінің барлық жағын қамтыған дейді ауылдықтар.

Ғани ҚАЛИЕВ, «АУЫЛ» ПАРТИЯСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

- Ауыл партиясы біздің қоғамның дамуына атсалысады. Осы біздің қоғамның жетістігі, кемшілігі неде? Осыған Ауыл партиясының, ауыл тұрғындарының қатысы бар. Сол проблемалардың бәрін бүгін біз қарастырамыз. Ол біздің платформамызда айтылған.

«Ауыл» партиясы 2000 жылы құрылған болатын. Оған қазір 200 мыңнан астам адам мүше. Сьез барысында азық-түлік қауіпсіздігіне ерекше көңіл бөліп, ауыл тұрғындарының әлеуметтік жағдайын жақсартуды қолға алу керектігі айтылды. Сөз алған делегаттар Ауыл партиясының ерекшелігі мен басым тұстарын да назардан тыс қалдырмады.

Дулат ИСАБЕКОВ, ЖАЗУШЫ, «АУЫЛ» ПАРТИЯСЫНЫҢ МҮШЕСІ:

- Ауылдан шыққан адамдар Ауылға мүше болуы керек деп ойлаймын. Қандай болса да. Ғалым бола ма, академик бола ма? Жазушы бола ма...

Сьезде партиялық тізімге ілінгеназаматтар Мәжіліс сайлауына тыңғылықты дайындық жұмыстың басталатынын айтады. Олардың пікірінше «Ауыл» партиясының заң бойынша көрсетілген жеті пайыздық межеден асып түсуге толық мүмкіндігі бар.

Көпмағамбет ЕЛЕМЕСОВ, «АУЫЛ» ПАРТИЯСЫНЫҢ МҮШЕСІ:

- Сайлауға қатысамыз. Заңдарға неше түрлі өзгерістер енгізу керек шығар. Сол үшін Парламентте өзіміздің депутаттар жақсы болар еді.

Енді«Ауыл» партиясы Орталық сайлау комиссиясында өз партиялық тізімін тіркегеннен соң, елдегі басқа партиялар сияқты ресми түрде үгіт-насихат жұмыстарына кірісетін болады.

 

 

Қазақстанның «Ауыл» социал-демократиялық партиясы ауыл

еңбеккерлерінің табысын айына 100 мың теңгеге дейін көтеруді ұсынады

 

/«BNews.kz», 02.12.2011 ж./ - Қазақстанның «Ауыл» социал-демократиялық партиясы ауыл еңбеккерлерінің табысын айына адам басына  100 мың теңгеге дейін көтеруді ұсынады. Бұл туралы бүгін өткізілген «Ауыл» социал-демократиялық партиясының  кезектен тыс  VIII съезінде парияның сайлау алды тұғырнамасында айтылған.

«Ауылда жұмыс орнын  2,5-3 есе өсіруді қамтамасыз ету қажет.  Сонымен қатар ауыл еңбеккерлерінің  табысы адам басына айына  100 мың теңгеден кем болмауы тиісті. Ауыл тұрғындары жақсы өмір сүру үшін жасалатын барлық  мүмкіндіктерге  ие болуы қажет. Олар ешқандай әлеуметтік қысымшылықтарды  көрмеу керек», - делінген сайлау алды тұғырнамасында.

Партия төрағасы Ғани Қалиев  таяу уақытта  40 млн. гектар мал жайылымы мен  5 млн. га егіс алқабын айналымға енгізу қажеттігін тілге тиек етті.

 

 

Сайлаушылар тізімі[2]

 

/«Айқын», 02.12.2011 ж./ - Конституция мен сайлау туралы заңнамаға сәйкес, Қазақстан Республикасының жасы он сегізге толған азаматтары, тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты жеріне немесе кез келген өзге жағдаяттарға қарамастан, сайлауда дауыс беруге қатысуға құқылы.

Әрбір сайлаушы осы құқығын іске асыра алуы үшін әкімдіктер сайлаушылар тізімін жасайды. Бұл ретте әкімдіктердің лауазымды адамдары олардың дұрыстығы үшін жауапты болады.

Сайлау тағайындалған сәттен бастап азаматтар тұрғылықты жері бойынша әкімдікке барып, сайлаушы ретінде тіркелуге құқылы.

Нақтылы сайлау учаскесінде азаматты сайлаушылар тізіміне енгізу үшін оның осы сайлау учаскесінің аумағында тұрғылықты жері бойынша тіркелу фактісі негіз болады.

Азаматтың тұрғылықты жері бойынша тіркелуін нақтылайтын құжат азаматтарды тіркеу кітабы (бұрын ол «үй кітабы» деп аталатын) болып табылады.

Егер сайлаушыға сайлаудан кемінде отыз күн бұрын сайлау күні өзінің тіркелген орны бойынша дауыс беруге арналған үй-жайға келу мүмкіндігі болмайтыны белгілі болса, оның өзінің болатын жері бойынша жергілікті атқарушы органға өзін тиісті сайлаушылар тізіміне енгізу жөнінде жазбаша өтініш беруге құқығы бар.

Жатақханаларда тұратын күндізгі бөлімдерде оқитын студенттер мен аспиранттар сайлаушылар тізіміне жатақхананың орналасқан жері бойынша енгізіледі.

Әскер бөлімдеріндегі сайлаушы әскери қызметшілердің, сондай-ақ әскер бөлімдері орналасқан жерлерде тұратын олардың отбасы мүшелері мен басқа сайлаушылардың тізімі әскер бөлімдерінің командирлері берген мәліметтер негізінде жасалады.

Егер сайлаушы уақытша болу орындарында, мысалы: демалыс үйлерінде, санаторийлерде немесе вахталық жұмыста болса, онда сайлаушылардың тізімдері сол мекемелердің басшылары берген деректер негізінде жасалады. Бұл тізімдер дауыс беруге бір күн қалғанда міндетті түрде нақтылануға тиіс.

Шет мемлекеттерге жеке шақырулар бойынша, қызметтік, іскерлік және туристік сапармен келген Қазақстан Республикасының азаматтары учаскелік сайлау комиссиясына өтініш жасаған жағдайда және олардың Қазақстан Республикасы азаматының жарамды паспорты болса, шет мемлекеттердегі сайлау учаскелерінде сайлаушылар тізіміне енгізіледі. 2011 жылғы 30 желтоқсаннан бастап әрбір сайлаушы сайлау учаскелерінде сайлаушылар тізіміндегі өзі туралы деректерді тексере алады.

Сайлаушының аты-жөні тізімде болмай шықса немесе ол туралы деректерде жаңсақтықтардың бар екені анықталса, сайлаушы тиісті құжаттардың негізінде өзін тізімге енгізуді немесе қажетті түзетулер жасауды талап етуге құқылы. Бас тартылған жағдайда сайлаушының сотқа шағымдануға құқығы бар.

Құрметті сайлаушылар!

Сайлаушылар тізімінің дәлдігі мен дұрыстығы көп жағдайда Сіздердің өздеріңізге байланысты. Белсенді әрі жауапкершілікті болыңыздар!

Қазақстан Республикасының

Орталық сайлау комиссиясы

 

 

 

 

 

 

 

/«Егемен Қазақстан», 02.12.2011 ж./:

 

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау

комиссиясының қаулысы №62/108

 

Астана қаласы,  2011 жылғы 21 қараша

Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Парламенті мен мәслихаттарының депутаттығына кандидаттардың, партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың сенім білдірілген адамдарын тіркеу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы

«Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 12 және 31-баптарына сәйкес Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы қаулы етеді:

1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Парламенті мен мәслихаттарының депутаттығына кандидаттардың, партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың сенім білдірілген адамдарын тіркеу жөніндегі нұсқаулық бекітілсін.

2. Осы Нұсқаулық облыстық, Астана және Алматы қалалық сайлау комиссияларына жіберілсін.

3. Осы қаулы ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау

комиссиясының төрағасы Қ. Тұрғанқұлов,

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау

комиссиясының хатшысы Б. Мелдешов.

 

Қазақстан Республикасы  Орталық сайлау комиссиясының

 2011 жылғы 21 қарашадағы № 62/108  қаулысымен бекітілген

 

Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Парламенті мен мәслихаттарының депутаттығына кандидаттардың, партиялық тізімдерін ұсынған саяси партиялардың сенім білдірілген адамдарын тіркеу жөніндегі нұсқаулық

1. Осы Нұсқаулық Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Парламенті мен мәслихаттарының депутаттығына кандидаттардың (бұдан әрі – кандидаттар), партиялық тізімдерді ұсынған саяси партиялардың (бұдан әрі – саяси партиялар) сенім білдірілген адамдарын тіркеуді нақтылайды.

2. Кандидаттар, саяси партиялар сенiм бiлдiрiлген адамдарын өздерінің қалаулары бойынша тиісті сайлау округiндегi әр сайлау учаскесіне үш адамнан аспайтын санда анықтайды және оларды тiркеу үшiн тиiстi сайлау комиссиясына хабарлайды.

Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын Парламент Мәжілісінің депутаттығына кандидаттардың үштен аспайтын сенім білдірілген адамдары болады.

Парламент Сенатының депутаттығына кандидаттың әрбiр ауданда, қалада, қалада­ғы ауданда бір-бірден сенім бiлдiрiлген адамы болады.

3. Кандидаттар олардың Қазақстан Республикасы Конституциясының, «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 28 қыркүйектегі Конституциялық заңының (бұдан әрі – Конституциялық заң), «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңының талаптарына сәйкестігін тиісті сайлау комиссиялары анықтағаннан кейін өздерінің сенiм бiлдiрiлген адамдарын тіркеу туралы өтінішпен жүгінеді.

Саяси партиялар Орталық сайлау комиссиясына партиялық тізімдерін ұсынғаннан кейін сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы өтінішпен жүгінеді.

4. Кандидаттардың сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы өтінішті Қазақстан Республикасының Президенттігіне, Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын Парламент Мәжілісінің депутаттығына, Парламент Сенатының және мәслихаттарының депутаттығына кандидаттардың өздері не нотариаттық куәландырылған сенімхаттың негізінде өзге адамдар беріп, қол қояды.

Саяси партиялардың сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы өтінішті «Саяси партиялар туралы» Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 15 шілдедегі Заңына және саяси партияның жарғысына сәйкес уәкілетті адам беріп, қол қояды.

5. Сенім білдірілген адамдарын тіркеу үшін кандидаттар, саяси партиялар тиісті сайлау комиссиясына мынадай құжаттарды тапсырады:

1) сенім білдірілген адамдарын тіркеу туралы қағаз және электрондық түрдегі өті­ніш. Өтініште азаматтығы, тегі, аты, әкесінің аты (болған кезде), атқаратын лауазымы, туған күні, айы және жылы көрсетіледі;

2) азаматтың кандидаттың, саяси партияның сенім білдірілген адамы болуға келісетіні туралы өтініші.

6. Аумақтық сайлау комиссиялары Президенттікке, Парламент Сенатының депутаттығына кандидаттардың, сондай-ақ саяси партиялардың сенім білдірілген адамдарын тіркеуді жүзеге асырады.

Округтік сайлау комиссиялары мәслихаттардың депутаттығына кандидаттардың сенім білдірілген адамдарын тіркеуді жүзеге асырады.

Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын Парламент Мәжілісінің депутаттығына кандидаттардың сенім білдірілген адамдарын тіркеуді Астана немесе Алматы қаласының сайлау комиссиясы жүзеге асырады.

7. Кандидаттардың, саяси партиялардың сенім білдірілген адамдарын тіркеу не тіркеуден бас тарту туралы шешімді тиісті сайлау комиссиясы екікүндік мерзімде қабылдайды.

Сенім білдірілген адамдарды тіркеу не тіркеуден бас тарту тиісті сайлау комиссиясының хаттамасымен ресімделеді.

Тиісті сайлау комиссиясы сенім білдірілген адамдарды тіркегеннен кейін оларға Орталық сайлау комиссиясы белгілеген нысан бойынша куәліктер береді.

8. Тиісті сайлау комиссиясы кандидаттың, саяси партияның сенім білдірілген адамын тіркеуден мынадай жағдайларда, егер ол:

1) Қазақстан Республикасының азаматы болып табылмаса;

2) Конституциялық заңға сәйкес сайлау комиссиясының мүшесі болып табылса;

3) «Мемлекеттік саяси қызметшілер лауазымдарының тізілімі мен мемлекеттік саяси қызметшілерге тәртіптік жаза қолдану ережесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 1999 жылғы 29 желтоқсандағы № 317 Жарлығына сәйкес мемлекеттік саяси қызметші лауазымын атқарса, бас тартады.

Парламент Сенатының депутаттарын сайлауды өткізу кезінде, осы тармақтың 1) –                        3) тармақшаларында аталғандарға қоса, Қазақстан Республикасы мәслихатының де­путаты сенім білдірілген адам болып тіркеле алмайды.

9. Осы Нұсқаулықтың 8-тармағына сәйкестік осы Нұсқаулықтың 5-тармағына сәйкес кандидат, саяси партия ұсынған құжаттардың негізінде анықталады.

10. Сенім білдiрiлген адамдар сайлау науқаны аяқталғаннан кейiн, өз ұйғарымымен, кандидаттың және саяси партияның шешiмiмен, сондай-ақ кандидатты, партиялық тiзімдi тіркеудiң күшi жойылған, Конституциялық заң бұзылған жағдайларда өз мәртебесiнен айырылады.

 

 

Мәжіліс депутаттарының сайлауына әзірге тек

«Нұр Отан» партиясы ғана үміткерлерін ұсынды – ОСК

 

/«ҚазАқпарат», 02.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Бүгін  Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында аталмыш комиссия төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов 30 қарашада ОСК-ға «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясының партиялық тізімі ұсынылғандығын мәлім етті.

Қазір тізімге енгізілген депутаттықтан кандидаттыққа үміткерлердің Конституция мен сайлау туралы конституциялық заң талаптарына сәйкестігіне тексеру шаралары жүріп жатыр. «Басқа саяси партиялар Орталық сайлау комиссиясына тізімдерін ұсынған жоқ. ОСК бекіткен күнтізбелік жоспарға  сәйкес, партиялық тізімдер бойынша сайланатын Парламент Мәжілісі депутаттарының сайлауында депутаттыққа кандидаттықтан үміткерлерді ұсыну 5-ші желтоқсанда аяқталады»,-деді Қ.Тұрғанқұлов.

 

 

 

 

 

Саяси партиялар Парламент сайлауына

қатысушылар тізімін беруге асығар емес

 

/«Интерфакс-Қазақстан», 02.12.2011 ж./ – «Нұр Отаннан» басқа бірде-бір партия Орталық сайлау комиссиясына Мәжіліс депутаттығы үшін бақ сынайтын үміткерлер тізімін өткізген жоқ. Бұл туралы ОСК басшысы Қуандық Тұрғанқұлов мәлім етті.

Оның айтуынша, билік партиясы тізімді 30-қарашада өткізіп қойған. Қазір тізімді тексеру жүріп жатыр.

«Үміткерлерді Мәжіліс сайлауына ұсыну желтоқсанның бесінде аяқталады», деп қосты ОСК төрағасы.

 

 

ОСК-на бір ғана партия кандидаттарының тізімін ұсынды

 

/«Қазақстан» ТРК, 02.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Келер жылы өтетін кезектен тыс Мәжіліс сайлауына қатысу үшін әзірге елімізде бір ғана партия өз кандидаттарының тізімін Орталық сайлау комиссиясына ұсынған. Қалғандары өз кандидаттарының тізімін жариялағанмен, ОСК-на әлі ұсыныс жасамаған. Бұл туралы бүгін Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов өзі жетекшілік ететін комиссияның кезекті отырысында мәлімдеді.

Естеріңізге сала кетейік, партиялардың партиялық тізімдерін ұсыну 5 желтоқсанға дейін ғана жалғасады. Комиссия бүгін «Сайлау учаскелеріндегі дауыс беруге арналған мекемелерді жабдықтау туралы» Қаулыға да тың өзгерістер енгізді. Тиісті түзетулерге сай дауыс беру мен дауыстарды санау үрдісі анағұрлым ашық түрде өтетін болады.

Сонымен қатар, комиссия Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының Учаскелік сайлау комиссиялары құрамына кеңесші дауыс құқығы бар өкілдерін жіберу мерзімін ұзартуды сұраған өтінішін қарады. Нәтижесінде, комиссия мүшелері барлық партиялар үшін Учаскелік сайлау комиссиялары құрамына кеңесші дауыс құқығы бар өкілдерін жіберу мерзімін 15 желтоқсанға дейін ұзартты.

Қуандық Тұрғанқұлов ҚР Орталық сайлау комиссиясының төрағасы:

30 қарашада ОСК-на «Нұр Отан» ХДП-ның партиялық тізімі ұсынылды. Басқа саяси партиялар ОСК-на өз тізімдерін әлі ұсынған жоқ. Мәслихаттар депутаттарының сайлауында қазіргі сәтте 489 кандидат ұсынылған. Олардың 63-і облыстық мәслихаттарға, 371-і аудандық мәслихаттарға, 57-сі қалалық мәслихаттарға. Мәслихаттарға кандидат ұсыну Қостанай, Шығыс Қазақстан, Маңғыстау және Ақмола облыстарында белсенді жүріп жатыр.

Орталық сайлау комиссиясының алдағы саяси науқанға дайындығы туралы толығырақ жаңалықтарымыздан кейін шығатын «Сайлау жаршысы» бағдарламасының кезекті санын көре аласыздар.

 

 

«Нұр Отан» партиясынан басқа ешқандай партия

Парламенттік сайлауға үміткерлер тізімін ОСК-ге берген жоқ

 

/«Қазақстан жаңалықтары» АА, 02.12.2011 ж./ - Әзірге мемлекет басшысының «Нұр Отан» партиясы ғана алдағы 2012 жылдың 15 қаңтарында болатын Парламенттік (Парламенттің төменгі палатасы) сайлауына үміткерлер тізімін ұсынған жоқ, деп хабарлады ОСК басшысы Қуандық Тұрғанқұлов.

 

 

«Нұр Отаннан» басқа партиялар

тізімдерін әлі ұсынған жоқ

 

/«Егемен Қазақстан», 03.12.2011 ж., Ә. Құланбай/ - Кеше Орталық сайлау комиссиясының отырысы өтіп, онда Орталық сайлау комиссиясы 1999 жылы қабылданған «Сайлау учаскелеріндегі, пункттеріндегі дауыс беруге арналған үйлерді жабдықтау туралы» қаулыға үй-жайларды дауыс беру күніне дайындау тәртібін неғұрлым анық реттеу мақсатында толықтырулар мен өзгерістер енгізді.

Бұл мәселе жөнінде Орталық сайлау комиссиясының хатшысы Бақыт Мелдешов хабарлама жасады. Комиссия хатшысының хабардар етуінше, енгізілген түзетулер дауыс беру және дауыстарды санау үдерісін неғұрлым айқынырақ етуді, сайлаушылар, байқаушылар, сайлау комиссияларының мүшелері мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз етуді көздейді.

Отырыста, сондай-ақ Орталық сайлау комиссиясы Жалпыұлттық социал-демократиялық  партиясының Орталық сайлау комиссиясы учаскелік сайлау комиссиялары құрамына партиялардың кеңесші дауыс құқығы бар өкілдерін жіберуі үшін белгілеген мерзімдеріне қатысты өтінішін де қарады. Комиссия төрағасының орынбасары Владимир Фоостың айтуынша, Орталық сайлау комиссиясы партияның өтінішіне қатысты хаттамалық шешім қабылдады. Қабылданған шешімге сәйкес учаскелік сайлау комиссиялары құрамына партиялардың кеңесші дауыс құқығы бар өкілдерін жіберуі мерзімі 2012 жылғы 15 желтоқсанға дейін ұзартылады. Орталық сайлау комиссиясы аумақтық сайлау комиссияларына саяси партиялардың кеңесші дауыс құқығы бар өкілдерінің сайлау туралы заң талаптарына сәйкестігін тексеруді жедел түрде, яғни 5 күн ішінде өткізуді ұсынды.

Отырыстан кейін өткен БАҚ өкілдерімен брифингте Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов сайлау науқанының барысы туралы хабардар етті. Комиссия төрағасының атап өткеніндей, 30 қарашада Орталық сайлау комиссиясына «Нұр Отан» ХДП партиялық тізімін ұсынды. Қазіргі уақытта тізімге енгізілген кандидаттарды, олардың Конституция мен сайлау туралы Конституциялық заң талаптарына сәйкестігіне тексеру рәсімі жүргізіліп жатыр. Басқа саяси партиялар Ортсайлаукомға өз тізімдерін әлі ұсынған жоқ. Ортсайлауком бекіткен Күнтізбелік жоспарға сәйкес партиялық тізімдер бойынша сайланатын Парламент Мәжілісі депутаттарының сайлауында кандидататтар ұсыну 5 желтоқсанда аяқталады.

Ал мәслихаттар депутаттарының сайлауына қазіргі кезде 489 кандидат ұсынылған. Олардың 63-і облыстық мәслихаттарға, 371-і аудандық мәслихаттарға және 55-і қалалық мәслихаттарға кандидат ретінде ұсынылып отыр. Мәслихаттарға кандидаттар ұсыну Қостанай, Шығыс Қазақстан, Маңғыстау және Ақмола облыстарында белсенді жүріп жатыр. Сайлау комиссиялары мүшелерін оқыту жөніндегі жұмыстар да жалғасуда. Қазіргі уақытта учаскелік сайлау комиссиялары мүшелерін мейлінше қамту мақсатында аудан деңгейінде бірлескен семинарлар еліміздің барлық өңірлерінде өткізілу үстінде.

Комиссия төрағасы брифинг барысында 2011 жылғы 16 қараша мен 1 желтоқсан арасындағы кезеңде Орталық сайлау комиссиясына түскен өтініштерге де тоқталып өтті. Қуандық Тұрғанқұловтың айтуынша, аталған кезең ішінде Орталық сайлау комиссиясына 12 өтініш түскен. Олардың 8-і саяси партиялардан, 1-еуі мәслихаттан, тағы 3-еуі бұқаралық ақпарат құралдары мен үкіметтік емес ұйымдардан түскен өтініштер. Келіп түскен 11 өтініш сайлау заңнамаларының ережелерін түсіндіруге қатысты. Олар бойынша қажетті түсініктемелер уақытында жолданған. Ал тағы бір өтініш Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясынан түскен екен. Төрағаның хабардар етуінше, ол Орталық сайлау комиссиясының отырысында қаралатын болады.

 

 

2012 жылдың 15-ші қаңтарына тағайындалған мәслихат

депутаттарының кезекті сайлауына 489 үміткер ұсынылды – ОСК

 

/«ҚазАқпарат», 02.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Орталық сайлау комиссиясының мәліметтері бойынша, 2012 жылдың 15 қаңтарына тағайындалған мәслихат депутаттарының кезекті сайлауына 489 үміткер ұсынылды.

Бұл деректерді бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында аталмыш комиссия төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов мәлім етті.

Ұсынылған азаматтардың 63-і - облыстық мәлихат депутаттығынан, 371-і - аудандық мәслихат депутаттығынан, 55-і қалалық мәслихат депутаттығынан үмітті. «Мәслихаттарға үміткерлерді ұсыну Қостанай, Шығыс Қазақстан, Маңғыстау және Ақмола облыстарында белсенді жүріп жатыр», - деді ОСК төрағасы.

Оның айтуынша, осы уақытта сайлау комиссиялары мүшелерін оқыту жөніндегі жұмыстар да жалғасуда. Учаскелік сайлау комиссиялары мүшелерін мейлінше толық қамту мақсатында еліміздің барлық өңірлерінде аудан деңгейінде бірлескен семинарлар жүріп жатыр.

 

 

Қазақстанда мәслихат депутаты болуға

489 адамның үміткерлігі ұсынылған

 

/«Қазақстан жаңалықтары» АА, 02.12.2011 ж./ - Қазақстанда алдағы 2012 жылдың 15 қаңтарында болатын сайлауда мәслихат (жергілікті орган өкілдері) депутаты болуға 489 адамның үміткерлігі ұсынылған, деп хабарлады Қазақстан Орталық сайлау комитетінің басшысы Қуандық Тұрғанқұлов.

«Қазіргі кезде мәслихат (жергілікті орган өкілдері) депутаты болуға 489 адам үміткерлігін ұсынған. Олардың ішінде облыстық мәслихатқа - 63, аудандық мәслихатқа - 371, және қалалық мәслихатқа 55 үміткер ұсынылған», - деп хабарлады Тұрғанқұлов жұма күнгі брифингте.

Оның бағалауынша, көбінде Қостанай, Шығыс-Қазақстан, Маңғыстау және Ақмола облыстарында мәслихат депутаты болуға үміткерлер саны артып отыр.

 

 

ҚР ОСК: Мәслихат депутаттарының

кезекті сайлауына 489 үміткер ұсынылды

 

/«BNews.kz», 02.12.2011 ж./ – Мәслихат депутаттарының кезекті сайлауына 489 үміткер ұсынылды. Бұл туралы бүгін Астанада брифингте ҚР Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов мәлімдеді.

«Дәл қазір 489 үміткер ұсынылды. Олардың 63-і облыстық мәлихат депутаттығынан, 371-і аудандық мәслихат депутаттығынан, 55-і қалалық мәслихат депутаттығынан үмітті. Мәслихаттарға үміткерлерді ұсыну Қостанай, Шығыс Қазақстан, Маңғыстау және Ақмола облыстарында белсенді жүріп жатыр», - деді Қ.Тұрғанқұлов.

 

 

Биылғы жылдың 16 қарашасы мен

1 желтоқсаны аралығында ОСК-ға 12 өтініш түсті

 

/«ҚазАқпарат», 02.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - «Биылғы жылдың 16 қарашасы мен 1 желтоқсаны аралығында Орталық сайлау комиссиясына 12 өтініш түсті»,-деді бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында аталмыш комиссия төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов.

Оның мәліметтерінше, өтініштердің 8-і - саяси партиялардан, 1-і -мәслихаттан, тағы 3-уі бұқаралық ақпарат құралдары мен үкіметтік емес ұйымдардан. «Келіп түскен 11 өтініш заңның кейбір баптарын түсіндіруге қатысты. Олар бойынша өтініш иелеріне тиісті түсініктемелер жолданды»,-деді ОСК төрағасы.

Осы отырыс барысында ОСК мүшелері Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясынан келіп түскен тағы бір өтінішті қарады.

 

 

Астанада ОСК отырысы өтті

 

/«Хабар» агенттігі, 02.12.2011 ж./ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясының отырысында Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының сайлау комиссиялары құрамына партиялардың кеңесші дауыс құқығы бар өкілдерін жіберу үшін белгіленген мерзімге қатысты өтініші қаралды.

Нәтижесінде Орталық сайлау комиссиясы хаттамалық шешім шығарып, учаскелік сайлау комиссиялары құрамына партиялардың аталған өкілдерін жіберу мерзімін 2011 жылдың он бесінші желтоқсанына дейін ұзартты. Осы уақытқа дейін Орталық сайлау комиссиясына мәслихаттар, саяси партиялар, бұқаралық ақпарат құралдары және үкіметтік емес ұйымдардан 12 өтініш келіп түссе, олар бойынша 11 заңдық түсініктеме берілген. Сондай-ақ комиссия мүшелері 1999 жылы қабылданған «Сайлау учаскелеріндегі дауыс беруге арналған үйлерді жабдықтау туралы» қаулыға толықтырулар мен өзгертулер енгізді. Аталған өзгерістер азаматтардың дауыс беруін анағұрлым ыңғайлы етіп ұйымдастыруды көздейді. Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов сайлау науқанының өту барысы туралы ақпарат берді.

 

 

Қуандық ТҰРҒАНҚҰЛОВ, ҚР ОРТАЛЫҚ САЙЛАУ КОМИССИЯСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

- 30 қарашада ОСК Нұр Отан ХДП партиялық тізімі ұсынылды. Басқа саяси партиялар әзірге өздерінің тізімдерін тапсырған жоқ. Мәслихат сайлауына келер болсақ қазіргі сәтте 489 кандидат ұсынылған. Олардың 63 облыстық мәслихаттарға, 371 аудандық мәслихаттарға және 55 қалалық мәслихаттарға ұсынылып отыр. Мәслихаттарға үміткерлер ұсыну Қостанай, Маңғыстау, Шығыс Қазақстан облыстарында белсенді жүріп жатыр.

 

 

ҚР ОСК: ЖСДП-ның сайлау комиссиялары құрамына партия

өкілдерін жіберуі мерзімі 2012 жылдың 15 желтоқсанына дейін ұзартылады

 

/«BNews.kz», 02.12.2011 ж./ – ЖСДП-ның учаскелік сайлау комиссиялары құрамына өзінің партия өкілдерін жіберуі мерзімі 15 желтоқсанға дейін ұзартылады. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының баспасөз парағында айтылады. 

«Орталық сайлау комиссиясы Жалпыұлттық социал-демократиялық партияның Орталық сайлау комиссиясы учаскелік сайлау комиссиялары құрамына партиялардың кеңесші дауыс құқығы бар өкілдерін жіберуі үшін белгілеген мерзімдеріне қатысты өтінішін қарады», - делінген баспасөз парағында. 

Нәтижесінде Орталық сайлау комиссиясы хаттамалық шешім қабылдады. Соған сәйкес учаскелік сайлау комиссиялары құрамына партиялардың кеңесші дауыс құқығы бар өкілдерін жіберуі мерзімі 15 желтоқсанға дейін ұзартылады.

 

 

ОСК учаскелік сайлау комиссияларының құрамына

партиялар атынан ұсынылатын кеңесші дауыс беру

құқығы бар азаматтарды ұсыну мерзімін ұзартты

 

/«ҚазАқпарат», 02.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Орталық сайлау комиссиясы бүгін еліміздегі Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының учаскелік сайлау комиссияларына кеңесші дауыс беру құқығы бар өкілдерді ұсыну мерзіміне қатысты өтінішін қарады.

Комиссия мүшелері кеңесе келе, учаскелік сайлау комиссияларының құрамына партиялар атынан ұсынылатын кеңесші дауыс беру құқығы бар азаматтарды ұсыну мерзімін барлық партиялар үшін 2011 жылдың 15-ші желтоқсанына дейін ұзартты.

Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында осы мәселеге қатысты баяндама жасаған аталмыш комиссия төрағасының орынбасары Владимир Фоостың айтуынша, аймақтық сайлау комиссияларына саяси партиялар атынан учаскелік сайлау комиссиясының құрамына ұсынылатын кеңесші дауыс беру құқығы бар азаматтардың тиісті заңдарға сәйкестігін 5 күннің ішінде жедел түрде тексеріп шығуды тапсырды.

 

 

ОСК дауыс беруге арналған ғимараттарды

дайындау шараларын жетілдіруде

 

/«ҚазАқпарат», 02.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Орталық сайлау комиссиясы бүгін кезекті отырысы барысында 1999 жылы қабылданған

«Сайлау учаскелеріндегі, пункттердегі дауыс беруге арналған үйлерді жабдықтау туралы» қаулыға дауыс беруге арналған ғимараттарды дауыс беру күніне дайындау тәртібін нақтылау мақсатында бірқатар өзгерістер енгізді.

Орталық сайлау комиссиясының хатшысы Бақыт Мелдешовтың айтуынша, енгізілген түзетулер дауыс беру және дауыстарды санау үдерісін неғұрлым айқынырақ етуді, сайлаушылар мен байқаушылар және сайлау комиссияларының мүшелері мен бұқаралық ақпаарт құралдары үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ету мақсатында енгізіліп отыр.

 

 

 

 

 

ҚР-ның Орталық сайлау комиссиясы сайлау учаскелерінде

дауыс беруге арналған бөлмелердің жабдықтауын жақсартты

 

/«Қазақстан жаңалықтары» АА, 02.12.2011 ж./ - Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясы сайлау учаскелерінде үрдісті айқындау ету үшін дауыс беруге арналған бөлмелердің жабдықтауын жақсартты, деп хабарлады ОСК-ның хатшысы Бахыт Мельдешов.

Жұмада Орталық сайлау комиссиясы 1999 жылғы «Сайлау учаскесінде, пунктінде дауыс беруге арналған бөлмелерді жабдықтау туралы» қаулығы өзгерістер мен толықтырулар енгізді.

«Дауыс беруге аранлған бөлмелер жасырын дауыс беру үшін кабиналардың жеткілікті санымен жабдықталып, сайлау бюллетендерін беру орындары белгіленуге тиіс. Дауыс беруге арналған жәшік дауыс берушілер оған жақындағанда міндетті түрде жасырын дауыс беруге аранлаған кабиналар арқылы өтетіндей болып орналасуға тиіс», - деп түсіндірді Мельдешов Комиссия отырысында түзетулердің мәнін.

 

 

Сайлаудың ашық та жариялы өтуі –

мемлекетіміз үшін үлкен сын

 

/«Алаш айнасы», 03.12.2011 ж., Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қ.Тұрғанқұловпен сұхбат/:

 

– Қуандық Тұрғанқұлұлы, Елбасы жарлығымен Мәжілістің кезектен тыс сайлауы 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалғаны белгілі. Осынау үдеріске білек сыбана кірісіп те кеттік. Десе де, кезектен тыс сайлау өткізудің өзектілігін, заңнамалық негіздерін қалай түсіндіріп берер едіңіз?

– 2012 жылғы 15 қаңтарда партиялық тізімдер бойынша сайланатын Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауы өтетінінен қазақстандық қоғам хабардар. Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауын тағайындауға Парламент Мәжілісі өкілеттігінің мерзімінен бұрын тоқтатылуы негіз болатыны, мұндай сайлау депутаттардың өкілеттігі тоқтатылғаннан кейін екі ай мерзім ішінде тағайындалатыны сайлау заңнамасымен көзделген. Соған орай, алдағы сайлау кезектен тыс деп аталғанымен, Мәжіліс депутаттарын сайлау рәсімдері кезекті сайлаулар өткізілетін тәртіпте, рет-ретімен, «Сайлау туралы» Конституциялық заңының талаптарына сәйкес өткізілетін болады.

– Алдағы сайлаудың басты ерекшелігі – партиялық тізіммен сайланатын Мәжіліс депутаттарының сайлауында мәслихат сайлауы да қосарланады. Екі сайлауды бір күнде өткізудің негізгі басымдығына тоқталсаңыз?

– Иә, Президенттің Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауын тағайындау туралы Жарлығы жарияланғаннан кейін, Конституцияда және сайлау туралы заңда көзделген құқықтарын пайдалана отырып, Орталық сайлау комиссиясы мәслихат депутаттарының кезекті сайлауын да 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындады. Бұл жерде біз сайлау туралы заңның сайлауды тағайындау мен өткізуге қатысты нормаларын толық сақтап отырмыз. Заң талаптары бойынша бұл сайлаулар Президент сайлауы мен Парламент Сенаты депутаттарының сайлауымен бір мерзімде өткізіле алмайды. Бұдан басқа ешқандай шектеулер жоқ. Оның үстіне Мәжіліс пен мәслихат сайлауын бір күнде өткізудің науқанды қаржылық қамтамасыз ету және ұйымдастыру тұрғысынан тиімділігі зор. Мәселен, сайлауды осылайша біріктіру 4 млрд. теңгеден астам бюджет қаражатын үнемдеуге мүмкіндік береді. Ал жалпы, алдағы сайлау науқанын ұйымдастыруға және өткізуге шамамен 8,2 млрд. теңге жұмсалады деп жоспарлануда.

Сонымен қатар Мәжіліс  депутаттарын сайлауда тек қана саяси партиялар өздерінің партиялық тізімдерін қалыптастыру арқылы қатысатынын жақсы білесіз. Ал мәслихат депутаттарын сайлаудың тәртібі басқаша. Мәслихат депутаттығына кандидаттар ұсынуды республикалық немесе жергілікті қоғамдық бірлестіктер, сондай-ақ олардың құрылымдық бөлімшелері және азаматтар өзін-өзі ұсыну жолымен жүзеге асырады. Бұл процесс 2011 жылғы 16 қараша мен 14 желтоқсан аралығындағы кезеңде өтеді. Тіркеу аяқталғаннан кейін, яғни 21 желтоқсаннан бастап үміткерлер сайлауалды үгіт жұмыстарын жүргізе алады. Мемлекет жергілікті өкілді органның депутаттығына тіркелген әрбір кандидатқа радиода, теледидарда және баспасөзде заңмен көзделген көлемде үгіт шараларын жүргізу үшін тең дәрежеде қаржы бөлінуіне кепілдік береді.

– Сайлауға әзірлік қандай деңгейде? Әсіресе, өңірлік сайлау комиссияларының науқанды өткізудегі дайындығы, кадрлық және материалдық қамтылу жағдайлары қалай?

– Елбасы Жарлығы шыққан күннен бастап біз дайындық жұмыстарына кірісіп кеттік. Расында да, дүниежүзінің елдері де, әлемдік қоғамдастықтар да көз тігіп отырған сайлаудың ашық та жариялы өтуі – мемлекетіміз үшін үлкен сын. Сайлауды өткізу үшін қажетті барлық кадрлық және материалдық ресурстарымыз бар. Сондықтан сайлауды тиісті ұйымдастырушылық деңгейде өткізуге, азаматтардың және барлық сайлау процесіне қатысушылардың өздерінің конституциялық құқығын ерікті әрі тиімді жүзеге асыруын қамтамасыз етуге дайын деп айтуға болады. Бүгінгі таңда барлық аймақтарда белсенді жұмыстар жүргізілуде.

Біз құқықтық-нормативтік тұрғыдан қамтамасыз ету үшін атқарылуы тиіс мәселелерді жүйелі түрде шешіп келеміз. Ең алдымен, күнтізбелік іс-шаралар жоспары мен сайлау құжаттарының үлгілерін бекіттік. Заңда қарастырылған сайлауды өткізу тәртібі, сайлау рәсімдері мен сайлау процесіне қатысушылардың қызметін реттейтін қажетті нормативтік актілерді қабылдадық. Қазіргі уақытта барлық деңгейдегі сайлау комиссияларының құрамы толықтай қалыптастырылған және қажетті деңгейде қызмет атқаруға қабілетті. Нақты мәліметтерді келтірер болсам, сайлаудың әзірлік жұмыстарын ұйымдастыру мен осы науқанды өткізуге барлығы 13315 сайлау комиссиясы қатысатын болады. Олардың 16-сы аумақтық, 207-сі аудандық және қалалық, 550-і облыстық мәслихат депутаттарын сайлау жөніндегі округтік, 2160-ы аудандық мәслихат депутаттарын сайлау жөніндегі округтік және 9757-і учаскелік сайлау комиссиялары. Аумақтық, округтік және учаскелік сайлау комиссиялары өз қызметтерін қоғамдық негізде жүзеге асырады. Бүгінгі таңда жұмыс істеп жатқан сайлау комиссияларының құрамын мәслихаттар 2009 жылы саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктердің ұсыныстары негізінде сайлаған болатын.

Сайлау заңнамасына сәйкес, аумақтық, округтік немесе учаскелік сайлау комиссияларының құрамында өкілі жоқ саяси партиялар сайлау науқаны кезеңiне өзінің кеңесшi дауыс құқығына ие өкiлiн тиiстi сайлау комиссиясына жiберуге құқылы. Әрине, бұл кезде заңмен көзделген бірқатар рәсімдер сақталуы тиіс.

Тағы бір айта кететін мәселе, бүгінгі таңда Орталық сайлау комиссиясы барлық деңгейдегі сайлау комиссиялары мүшелерін жедел оқытуға баса назар аударып отыр. Жалпы, бүгінгі сайлау комиссияларының құрамы бұған дейінгі сайлау науқандары барысында өздерінің кәсіби дайындықтарын көрсете білген, тәжірибелері бар екендігін айта кеткенім жөн. Дегенмен де, сайлауды ұйымдастырушылардың біліктілік деңгейін арттыру процесі ұдайы жүргізіліп отырады. 25 қараша күні біздің ұйымдастыруымызбен республикалық семинар-кеңес өтті. Оған облыстық, Астана және Алматы қалалық сайлау комиссияларының төрағалары мен хатшыларын, сондай-ақ мүдделі мемлекеттік органдардың өкілдерін шақырдық. Кеңес аясында алдағы сайлауды ұйымдастыру мен өткізудің негізгі мәселелері талқыға салынды. Еліміздің өңірлерінде сайлауды ұйымдастыру мәселелері бойынша аймақтық семинарлар мен тренингтер де өткізілетін болады. Бұл ежелден қалыптасқан тәртіп. Сайлау комиссияларын қаржылық және материалдық-техникалық қамтамасыз етуге қатысты сұрақтар тиісті деңгейде, уақтылы шешілуде.

– Сайлаудың негізгі өзегі – үгіт. Осы ретте ОСК бекіткен күнтізбелік жоспарға шолу жасап өтсеңіз? Додаға түспекші саяси партиялардың қаперіне салатын маңызды мәселелерге газет арқылы құлаққағыс жасасаңыз?

– Жоғарыда атап өткенімдей, 16 қараша күні арнайы қаулымен күнтізбелік жоспарды, нақтырақ айтсақ, партиялық тізімдер бойынша, сондай-ақ Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын Мәжіліс депутаттарын сайлау жөніндегі сайлау рәсімдерін өткізу шаралары және мәслихат депутаттарын сайлаудың дайындық жоспарын жеке-жеке бекіттік. Аталған күнтізбелік жоспарға сәйкес партиялық тізімдер бойынша сайланатын Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауында кандидаттарды ұсыну 2011 жылғы 16 қарашадан бастап 5 желтоқсанға дейін, ал партиялық тізімдерді тіркеу 16 қарашадан бастап 15 желтоқсанға дейін жүргізіледі. Сайлау туралы заңнамаға сәйкес, партиялық тiзiмдер бойынша сайланатын Мәжiлiс депутаттығына кандидаттарды белгiленген тәртiппен тiркелген саяси партиялар ұсынады. Бұл барлық партияларға заңмен бірыңғай талаптар қойылып отырғанын білдіреді. Тек қана Қазақстанның Коммунистік партиясы бұл сайлау процесіне қатыса алмайды. Өйткені сот шешімімен оның қызметі уақытша тоқтатылған болатын. Қазіргі кезеңде республиканың бірқатар саяси партиялары форумдарын өткізіп, сайлауға партиялық тізімдерін ұсынуға қатысты шешімдерін қабылдап жатқаны белгілі. Орталық сайлау комиссиясы заңмен белгіленген тәртіпте келіп түскен партиялық тізімдерді тіркеу рәсімін 5 желтоқсаннан бастайды. Жалпы алғанда, сайлауға қатысты қандай шаралар атқарылуы керек болса, соның барлығы заң аясында орындалатын болады.

– Осыдан біраз жыл бұрын «Сайлау» электрондық жүйесі енгізіліп еді. Көп пайдаланылмастан сайлау үдерістеріне бұл жүйе араластырылмайтын болып жүр. Алдағы сайлауда да электрондық жүйенің қолданылмайтыны белгілі секілді. Ендеше, қыруар ақша шығындалған бұл жүйенің тағдыры осымен аяқталды деп есептеуге бола ма?

– «Сайлау» электрондық жүйесінің әу бастағы мақсаты сайлаудың барлық кезеңдерін, яғни сайлаушылар тізімін енгізу, дауыс беру, дауыстарды санау, нәтижелерін шығару, қорытынды хаттама алудың бәрін компьютерлендіруге бағытталған болатын. Сонымен қатар бұл – бүкіл Қазақстан бойынша жаппай компьютерлендіруді талап ететін үлкен жоба. Сондықтан да кең-байтақ еліміздің барлық аймағынан бір уақытта жедел мәліметтер алып, оны орталық жүйеге енгізіп, сол сәтте жария ету ыңғайлы болғанымен, оны ұйымдастыру мәселесінде қиындықтар аз емес. Елімізде сайлау науқандары сайлау туралы заңнамаға сәйкес уақытылы, жүйелі түрде өткізіліп тұрады. Сол себепті де, келешекте «Сайлау» электрондық жүйесі де қолданылатын сайлаулар болатыны сөзсіз. Ал бұл сайлауды біздің сайлаушыларымыз үшін дәстүрлі тәсіл қағаз бюллетеньдері арқылы өткізуді жөн деп шештік.

Осы орайда айта кетейін, жаңа жылдың 15 қаңтары күні сайлау учаскелерінде сайлаушылар үш түрлі бюллетень алатын болды. Бюллетеньдердің біреуі Парламент Мәжілісі депутаттарын сайлауда саяси партия үшін дауыс беруге арналған. Екінші бюллетень арқылы облыстық мәслихат депутаттығына кандидат үшін дауыс беруге болады. Ал үшінші бюллетень аудандық немесе қалалық мәслихаттың депутаттығына кандидат үшін дауыс беруге арналған. Астана мен Алматы қалаларының тұрғындары екі бюллетень алады. Өйткені бұл қалаларда аудандық мәслихаттар жоқ.

– Қазақстандағы сайлау науқандарына қатысты халықаралық ұйымдардың, шетелдік қауымдастықтардың ұсынымдары болып тұратыны белгілі. Бұндай сырт көзден жасалған ескертпелер алдағы сайлау барысында қаншалықты ескеріліп жатыр?

– Соңғы жылдары елімізде өтіп келе жатқан сайлауларға халықаралық беделді ұйымдардың өкілдері, шетелдік байқаушылар қатысатыны, олардың тәуелсіз қорытынды жасайтыны дәстүрге айналып келеді. Расында, әрбір сайлаудан кейін халықаралық байқаушылар тарапынан Қазақстанға сайлау заңнамасын және жекелеген сайлау рәсімдерін жетілдіру бойынша ұсыныстар жасалады. Ал сондай ұсыныстарды сараптай отырып, тиімді деп танылғандары бойынша «Сайлау туралы» заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізіліп отырады. Еліміз өткен жылы ЕҚЫҰ-ға төрағалық еткен кезде, Қазақстанның сайлау туралы заңнамасының ұдайы жетілдіріліп келе жатқанын шетелдіктер атап өтті. Сонымен қатар осы бағытта жұмыстар жалғасып жатқанын да атап өткім келеді.

– Халықаралық байқаушылар тарапынан Қазақстандағы сайлауға қызығушылық қалай?

– 2007 жылғы Парламенттік сайлауда 1 129, ал осы жылғы президенттік сайлауда 1 059 халықаралық байқаушы тіркеліп, өз жұмыстарын атқарды. Халықаралық ұйымдар мен шет мемлекеттердің Қазақстанда өткізілетін сайлауларға осындай жоғары деңгейде қызығушылық танытуы кездейсоқтық емес. Олар Қазақстанды Орталық Азиядағы зайырлы, демократиялық және жедел экономикалық қарқынмен дамып келе жатқан мемлекет ретінде бағалап, Қазақстанға құрметпен қарайтынын айтар едім. Қазіргі кезде халықаралық байқаушылардың қызметіне қатысты Қазақстанның сайлау туралы заңнамасының ережелері ЕҚЫҰ кеңістігінде барынша дамып келе жатқандардың бірі болып табылады.

Алдағы сайлауға келетін болсақ, 16 қарашада Орталық сайлау комиссиясы мен Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі халықаралық байқаушылар институтын ресми түрде ашты. «Сайлау туралы» заңымызға сәйкес халықаралық байқаушыларды аккредиттеу үшiн шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдар Қазақстан Республикасы Сыртқы iстер министрлiгiне өз байқаушыларының, өкiлдерiнiң тiзiмiн ұсынады. ҚР Сыртқы істер министрлігінің ұсынысы бойынша халықаралық байқаушыларды Орталық сайлау комиссиясы тіркеуден өткізіп, қолдарына құжат береді. Осы жолы тіркеуден өткізу 2012 жылғы 9 қаңтарға дейін жүргізіледі. Еліміздің қай өңіріне, қай қалаға барамын десе де, еркін жұмыс істеуіне жағдай жасалған. Халықаралық байқаушылардың қатарында кездейсоқ адамдар болмайды, көбі бұрыннан тәжірибесі бар сарапшылар болуы тиіс.

Айта кету керек, Қазақстан Республикасында саяси, экономикалық немесе басқа мүдделерi бар немесе халықаралық құқық нормаларын бұзғаны үшiн тіркеуі қайтып алынған, сонымен қатар қылмыстық iс, сыбайлас жемқорлық құқықбұзушылық немесе сайлау кезеңiнде заңсыз қызмет жасауда кiнәлi деп танылған адамдар тіркеуден өткізілмейді.

Сонымен қатар халықаралық бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері де тіркеуден өтеді. Сәуір айында өткен президенттік сайлауда 200-ден астам шетелдік БАҚ өкілдері тіркеліп, сайлаудан тікелей репортаждар жасады.

Халықаралық байқаушылар және шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері сайлау процесінің барлық сатысына, барлық деңгейдегі сайлау комиссияларының отырыстарына қатысуға құқылы.

– Алдымызда болғалы тұрған мемлекеттік маңызы зор сайлау науқанының жүргізіліп жатқан жұмыстары мен бірқатар мәселелері жөнінде толыққанды әңгімелеп бергеніңізге рақмет.

 

Айтайын дегенім:

Сайлау мәселесіне қатысты шетелдік қауымдастықтар мен халықаралық ұйымдардан ұсыныстар жасалды. Бірақ та заңдарға енгізілген барлық түзетулер Қазақстанның ұлттық және қоғамдық ерекшеліктеріне орай жүзеге асырылды. Оның үстіне барлық ұсынысты заңдарға енгізу бір күннің, бір айдың жұмысы емес. Сондықтан да мұндай мәселелер маңызды отырыстарда, дөңгелек үстелдерде қаралып, талқыланып жатыр. Конституцияға сәйкес келетін және елдің демократиялық дамуына ықпал ететін ұсыныс, пікірлер жерде қалмайды.

 

 

«Әділет» партиясы сайлауалды тұғырнамасы мен

ҚР Парламенті Мәжілісі депутаттығына кандидаттарды бекітті

 

/«ҚазАқпарат», 03.12.2011 ж., М. Жиембай/ - Бүгін елордада «Әділет» демократиялық партиясы саяси кеңесінің VII кезектен тыс съезі өтіп, сайлауалды тұғырнамасы мен ҚР Парламенті Мәжілісі депутаттығына кандидаттардың тізімін бекітті.

«Елімізде кезектен тыс сайлау өткелі жатыр. Бұл Қазақстан үшін шынайы құқықтық, шынайы әлеуметтік, шынайы демократиялы, демек, мемлекеттік органдардың және олардың лауазымды тұлғаларының әділдік негізінде қызмет жасауларына мүмкіндік туындатады деген ұғым бар», деп атап өтті алқалы жиын барысында сөз сөйлеген партия төрағасы Мақсұт Нәрікбаев.

Сонымен қатар жиын алдында БАҚ өкілдеріне сұхбат берген М.Нәрікбаевтың атап өтуінше, партияның «Әділдікке жол» атты сайлауалды тұғырнамасында әділдікке апарар жолдың төрт басымдығы мен 17 қадамы айқындалған. Атап айтқанда, елімізде саяси күштердің барлығы тең дәрежеде қол жетімді болатын қоғамдық телеарна ашу, саяси партиялардың әділ бәсекеге түсуін қамтамасыз ету, қосымша құн салығын  6 пайызға, әлеуметтік салықты 7 пайызға төмендету, газ, электр энергиясы, темір жол тасымалдарының тарифтерінің өсуіне жол бермеу сынды мәселелерді көтеру көзделген.

Жалпы «Әділет» партиясы Мәжіліс депутаттығына кандидат 61 үміткер ұсынбақ. Ал бүгінгі кезектен тыс съез барысында 46 кандидат бекітілді. Қалған 15-і бесінші желтоқсан күні бекітілетін болады.

 

 

Әділет партиясының кезектен тыс съезі өтті

 

/«Қазақстан» ТРК, 03.12.2011 ж., Б. Омаров/ - Парламенттегі орынға үміткерлерді бірі – «Әділет» партиясы бүгін 7-ші съезін өткізді. Қазақ гуманитарлық заң университетінде өткен партия жиынына республиканың әр түкпірінен келген 100-ден аса делегат қатысты. Сьезде олар «Әділеттіктердің» сайлауалды бағдарламасын қабылады.

Парламенттен орын алуға үміт етіп отырған партия бүгін «Әділеттілікке жол» деп аталатын сайлауалды бағдарламасын қабылдады. Партия төрағасы Мақсұт Нәрікбаевтың айтуынша, «Әділеттіктер» депутаттықта 61 адам ұсынады. Бүгінгі съезде 46 кандидат бекіді. Саяси бюро қалған 15 үміткерді желтоқсанның 5-не дейін тіркейді. Сөйтіп, партия сайлауда дауыс берушілердің 10 пайыздан астам дауысына ие боламыз деп отыр.

 

 

Мақсұт Нәрікбаев, «Әділет» партиясының төрағасы:

Сайлауымыз заңдылық тұрғыда, солай деп сенеміз биылғы жылғы сайлаудың солай өтетініне. Таза әділетті өтетін болса, әділетте өтетін болса, ең кем дегенде 12-15 пайызды аламызба деген ойымыз бар.

Бүгінгі съезге республиканың әр қиырынан 100-ден аса делегат келді. Партияның аймақтардағы мүшелері сайлаудың оңай болмайтынын айтады. «Сондықтан, жұдырықтай жұмылып, науқанға белсене ат салыусымыз қажет», - дейді.

Нұрасыл Әбділов, «Әділет» партиясының Маңғыстау облыстық филиалының төрағасы:

Жалпы бұл жерде партия мүшесі болғаннан кейін бәріміз ат салысып жатырмыз. Партия ұсынымдарын халыққа жеткізе білуіміз керек. Бұқаралық ақпарат құралдарына алғыс айтамыз. Бүгінгі съезде партияның алған, қойған бағдарламасын іске асырамыз.

Қосымша құн салығын 6, ал әлеуметтік салықты 7 пайызға дейін төмендету. Бұл «Әділет» партиясының алға қойған жоспарларының бірі. Білім беру, денсаулық сақтау, жеморлықпен күрестің төңірегінде туындаған түйіткілді мәселелерді шешуді партия алдына мақсат етіп қойды.

 

 

«Әділет» партиясы саяси ұйымның

сайлауалды тұғырнамасын қабылдады

 

/«Хабар» агенттігі, 03.12.2011 ж./ - Бүгін Астанада Әділет партиясының съезі өтіп, саяси ұйымның сайлауалды тұғырнамасы қабылданды. Қоғамда әділеттілікті орнатуды басты міндеті санайтын партияның жиналысына барлық аймақтардан өкілдер келді.

Партияның сайлауалды тұғырнамасында әлеуметтік-экономикалық мәселелермен қатар, саяси жүйені жетілдіру қажеттілігі де айтылыпты. Сыбайлас жемқорлықпен күрес, әлеуметтік саланы жетілдіру және мемлекеттік басқару моделін жаңарту «Әділеттіктердің» сайлаудағы басты ұсыныстары болмақ. Партия төрағасы Мақсұт Нәрікбаев алдағы сайлауға дайын екендіктерін жеткізді.

Мақсұт НӘРІКБАЕВ, «ӘДІЛЕТ» ПАРТИЯСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

- Жалпы, біздің бүгінгі тізімімізде 61 біздің мүшеміз. Ал Мәслихатқа одан да көп болып отыр. Сондықтан, біз тізімнің тоқ етерін тіркеуден өткеннен кейін айтамыз. Ең кемінде 12-15 пайызды аламыз ба деген ойымыз бар.

«Әділеттіктер» Қазақстанда құқықтық мемлекет принциптерін нығайту керектігін баса айтты. Жиынға Қазақстанның барлық аймақтарынан өкілдер шақырылыпты. Олар жер жерлерде партияның жұмысы өте жоғары деңгейде ұйымдастырылған, сол себептен де біз Мәжіліс пен мәслихаттан тиісті орындарды аламыз дейді.

Нұрасыл ӘБДІЛОВ, «ӘДІЛЕТ» ПАРТИЯСЫНЫҢ МАҢҒЫСТАУ ОБЛЫСТЫҚ ФИЛИАЛЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

- «Әділеттік» партиясы Қазақстандағы заң саласындағы кемшіліктердің орнын толтыратын болса онда қоғамды түзетуге мүмкіндік болады. Сондықтан, Маңғыстау облысындағы партия мүшелері мен делегаттарды жұмсап, жұмысын жалғастыруға сенім артты.

«Әділет» партиясы да өзінің партиялық тізімін толық анықтап алған соң оны алдағы күндері Орталық сайлау комиссиясына тапсырады. Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы конституциялық заңы бойынша партиялық тізімдерді тапсыру мерзімі 5 желтоқсан күні аяқталады.

 

 

Сайлауалды дайындығын жария етті

 

/«Егемен Қазақстан», 06.12.2011 ж., Қ. Ескендір/ - 3 желтоқсанда «Әділет» демократиялық партиясының кезектен тыс VII съезі болып өтті. Съезд делегаттары алдағы Парламент Мәжілісінің сайлауында жеңіске жететіндіктеріне сенімдері мол екендіктерін мәлімдеді.

«Бұл жеңіске жету үшін біздің қолымызда барлығы: тәжірибе, бірлік және болашаққа деген талпыныс бар» деген ұран аясында өткізілген съезд өз жұмысын Тәуелсіз Қазақстанның тарихи кезеңдерін еске түсіру мен «Әділет» партиясының қол жеткізген жетістіктерімен көпшілікті таныс ету шарасынан бастады.

Съезге қатысушылар «Әділетке барар жол» атты партияның сайлауалды бағдарламасын қабылдады және 61 адамнан тұратын Парламент Мәжілісіне және барлық деңгейдегі мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін бекітті.

Форумға Қазақстанның барлық аймақтарынан келген 246 делегат қатысты. Сайлау алдындағы бағдарламаның алдына қойған нақты мақсат-міндеттерін партия төрағасы Мақсұт Нәрікбаев «Бәрінен де жоғары тұратын әділдік» деп аталатын баяндамасында таныстырып өтті. Сайлауалды бағдарламасының идеологиялық негізі әділеттілік орнату және онсыз құқықтық, демократиялық, әлеуметтік мемлекет құру мүмкін еместігі, әрбір қазақстандықтың заңды мүдделерін қорғау болып табылады.

Біздің съезд Тәуелсіздіктің 20 жылы ішінде атқарылған іс-әрекеттерді қорытындылау кезінде өтіп отыр, деді өзінің сөзінде М.Нәрікбаев. Бүгінгі күні бүкіл әлем экономикалық дағдарыстың қайталану қаупі төнгендіктен, өздерінің дағдарысқа төтеп беру мүмкіндіктерін қарастыруда. Елбасы бір сөзінде «Дағдарыстың туындау себебі – әділдіктен тартыну» деген болатын. Әділеттіліксіз ауқатты әрі қуатты еліміздің барлық жетістіктерінің мағынасы мен мәні жойылады. Онсыз даму мен көркею, тұрақтылық пен тыныштық болмайды. Әділдікті әділеттілік ретінде барлық салаларда қалыптастыру үшін құқықтық, демократиялық және әлеуметтік мемлекет құруымыз қажет.

Партияның сайлауалды бағдарламасында болашақ жаңа Мәжіліс депутаттары орындауы тиіс мәселелер мен саяси-экономикалық және әлеуметтік салада жүзеге асуы кезек күттірмейтін бірқатар ұсыныстар бар екен. Атап айтқанда, егер «Әділет» партиясы Парламенттен орындарға ие болған жағдайда саясат саласында кең көлемдегі конституциялық реформа жүргізу, Парламенттің өкілеттілігін арттыру, қала және аудан әкімдерін сайланбалы ету, тәуелсіз арбитр болатын сот жүйесін енгізу, қоғамдық телеарна ашу, сондай-ақ саяси партиялардың әділ бәсекеге түсуін қамтамасыз ету секілді, ал экономика саласында табиғи монополияның мемлекеттендірілуі, қосымша құн салығын 6 пайызға, әлеуметтік салықты 7 пайызға дейін төмендету, бағалы, құнды заттарға салық салу секілді мәселелер жүзеге асырылмақ көрінеді. Сонымен қатар, бұл бағдарламада әлеуметтік саясатта реформа жүргізу, зейнетақы жүйесіне тиімді тәртіп енгізу, газ, электр энергиясы, темір жол тарифтерінің өсуіне шектеу қою, барлық қазақстандықтарды қолжетімді баспанамен қамтамасыз ету, білім беру және денсаулық сақтау салаларының қолжетімді болуын қамтамасыз ету секілді біршама жәйттер қамтылыпты.

Партия съезінде ұйымдық мәселелер де қаралды: партияның бас хатшысы болып Мұрат Раев, партия төрағасының орынбасары болып Мәди Артығалиев және Артықбай Үкібаев сайланды.

Сонымен қатар, «Әділет» партиясы төрағасының бірінші орынбасары лауазымында Төлеген Сыдыхов өз қызметін әрі қарай жалғастыратын болды. «Әділет» партиясы төрағасының идеология жөніндегі бірінші орынбасары деген қосымша лауазым бекітіліп, оған Уәлихан Қайсаров тағайындалды.

Партия басшылығы мен съезд делегаттарының атына тілек білдірген бірқатар хаттар келіп түссе, олардың қатарында О.Сүлейменовтің, сондай-ақ «Справедливая Россия» партиясының төрағасы Н.Левичевтің, Украина Социалистік партиясының төрағасы А.Мороздың, Беларусь Республикасының Еңбек және әділет республикалық партиясының төрағасы В.Заднепрядныйдың және сол сияқты ТМД елдері саяси партиялары өкілдерінің жеделхаттары бар екен. Олар съезд барысында қатысушылардың назарына ұсынылды.

 

 

Коммунистер сайлау комитетіне

үміткерлер тізімін тапсырды

 

/«Қазақстан» ТРК, 03.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Бүгін Қазақстан Коммунистік Халықтық партиясы Орталық сайлау комиссиясына Мәжіліс депутаттығына кандидаттардың тізімін тапсырды. Қазақстан Коммунистік Халықтық партиясы атынан алдағы саяси аламанға 23 үміткер ат қосуға ниет еткен. Олардың қатарында ғалымдар, кәсіпкерлер, мұғалімдер, дәрігерлер тіпті зейнеткерлер де бар. Естеріңізге сала кетейік, бүгінге дейін Қазақстан Коммунистік Халықтық партиясы Орталық сайлау комиссиясына өз тізімдерін тапсырған екінші партия. Бұған дейін «Нұр Отан» партиясы өздерінің партиялық тізімін тапсырған. Ал Орталық сайлау комиссиясы, партиялық тізімдерді 5 желтоқсанға дейін ғана қабылдайды.

 

Жамбыл Ахметбеков, Қазақстан Коммунистік Халықтық партиясының хатшысы:

Біз жаңа ғана ОСК-на ҚКХП-ның атынан бекітілген тізімді әкеліп тапсырдық. Тізім бойынша Парламент Мәжілісіне депутаттыққа кандидат ретінде 23 адам тіркелді. Сол 23 адамның құжаттарын әкеп тапсырдық. ОСК тарапынан ешқандай кемшіліктер, не болмаса түзетулер болған жоқ.

 

 

ҚХКП депутаттыққа үміткерлердің тізімін берді

 

/«Хабар» агенттігі, 03.12.2011 ж./ - Бүгін Қазақстан халықтық коммунистік партиясы Орталық сайлау комиссиясына партия атынан ұсынылған 23 үміткердің тізімін тапсырды.

Партия хатшысы Жамбыл Ахметбеков: «іріктелген үміткерлер – әр саланың мамандары, сондықтан тізімдегі азаматтардың білімі мен білігі жоғары», - деді.

Жамбыл АХМЕТБЕКОВ, ҚАЗАҚСТАН ХАЛЫҚТЫҚ КОММУНИСТІК ПАРТИЯСЫНЫҢ ХАТШЫСЫ

- Тізімдер бойынша Парламент Мәжілісіне депутат ретінде 23 тіркелді. Сол 23 адамның құжаттарын әкеліп тасырдық. ОСК жағынан ешқандай кемшіліктер мен түзетпелер болған жоқ. Тізім сапалық жағынан өте тиімді. Өйткені, біз әр салаға қатысты мамандарды алғанбыз. Оның ішінде ғылым докторы, жұмыскерлер де бар, мұғалімдер де бар және кәсіпкерлер де бар. Өзіміздің партия қызметкерлері мен белсенділері де кірген.

 

 

Ауыл тағдыры – халық тағдыры

 

/«Егемен Қазақстан», 03.12.2011 ж., Л. Еділқызы/ - Кеше Қазақстанның социал-демократиялық «Ауыл» партиясының кезектен тыс VIII съезі өтті. Оған партияның аймақтық өңірлер төрағалары, ауылшаруашылығы мен өнеркәсібінің, экономиканың басқа да салаларының еңбеккерлері, зиялы қауым өкілдері, белгілі ғалымдар, ғылыми-зерттеу институттарының және жоғары оқу орындарының басшылары мен студенттері қатысты.

Жиын кезінде екі мәселе қаралды. Бірі – Қазақстанның социал-демократиялық «Ауыл» партиясының сайлауалды тұғырнамасын бекіту, екіншісі – 2012 жылдың 15 қаңтарында өтетін Парламент Мәжілісіне «Ауыл» партиясынан кандидаттар тізімін ұсыну және бекіту.

Партия төрағасы Ғани Қалиев «Ақ қар, көз мұзға қарамастан, біздің кең байтақ жеріміздің төрт бұрышынан түгел съезге жиналғандарыңыз үшін ризашылығымызды білдіреміз», деп сөзін бастай келе, бұл жиынның Тәуелсіздіктің 20 жылдығы қарсаңында ұйымдастырылып отырғанына, тәуелсіздіктің мәні мен мазмұнынына тоқталып өтті. Біздің еліміз егемен ел ретінде өзін әйгіледі, дәлелдеді. Еліміздің үлкен халықаралық беделі бар. Бұл – шындық. Осы орайда, сіздерді ел Тәуелсіздігінің 20 жылдығымен құттықтаймын. Біздің партияның қатарында 200 мыңнан астам азамат бар. Біз еліміздің жетістіктері мен кемшіліктерінің жай ғана куәгерлері емеспіз. Әрине, әр нәрсеге сыни көзқараспен қарағанымыз дұрыс. Біз – көпэтносты және көпконфессиялы елміз. Әлеуметтік те, экономикалық та салаларда қиындықтар бар. Сондықтан, неге қол жеткіздік, болашағымыз қандай болмақ деген сауал бізді мазалайтыны анық, деді партия жетекшісі. Ғани Қалиевтың айтуынша, 2000 жылы негізі қаланған партияның Парламентте ауқымды фракциясы болған. Енді, міне, жаңа сайлау өтпекші. Демек, елдің азаматтары, саяси партия өкілдері ретінде Қазақстанның бүгіні мен болашағы үшін алаңдау – заңдылық. Біз осы мақсат жолында бірігіп отырмыз, деді Ғ. Қалиев.

Бұл күні партия өкілдері әлеуметтік-экономикалық бағдарға өздерінің сайлауалды тұғырнамасын жария етті. Онда «Ауыл» партиясының мақсат-міндеттері көрініс тапса, партия жетекшісінің ауыл мәселесіне қатысты айтқан ой-пайымымен партия мүшесі, жазушы Дулат Исабековтің пікірі үндес шықты. Біз биліктің сөзін көп сөйлеп кеттік. Аузымыздан билік түспейтін болды. Халық ащыға құмар, тәттіден жерініп бітті. Бала емес ол. Мен биліктің жағасынан алайық деп үгіттеп тұрған жоқпын. Бірақ халықтың тұрмысын ашығырақ айтуымыз керек, деді жазушы.

Сондай-ақ, ол өзіне басқа партияға мүше болуға ұсыныс түсіп жатқанын, алайда ол «Ауыл» партиясында қалатынын жеткізді. Ауылдың өте қиын кезінде басымыз қосылған. Әбдіжәміл Нұрпейісов, марқұмдар Зейнолла Қабдолов, Зейнолла Серікқалиев, көптеген ғалымдар осы партияның төңірегіне топтасты. Ауыл деген тас қараңғы, кебек жеп, лай су ішіп отырған кезінде жанымыз шырқырап, арашашы болдық. Ауылдан шыққандардың барлығы «Ауылға» мүше болуы керек. Мәселе, партияның жеңіске жетіп, ертең Парламентте отыруында ғана емес. Өз басым «Ауылдың» беделі үшін күресемін. Қолымнан келгенше. Ал ендігі Парламент Мәжілісіне мүше болатын адамдардың ішінде құрығанда ұлттың мүддесін қорғайтын 10 адам керек. «Ауыл» партиясы сайлауда өту үшін ғана құрылмаған болатын. Маған ұнағаны да сол еді. Сайлау өткеннен кейін келесі жылы құрылды. Егер де елге, ауылға деген белгілі бір бағдарламалар жүзеге асып жатса, бұл, сөз жоқ, «Ауыл» партиясының жетістігі, деді Д.Исабеков.

Съезд кезінде жазушыдан басқа, партияның жергілікті өңірлердегі өкілдері де сөз алып, партияның мақсат-мүдделері жайында таратып айтып берді. Бұл мақсат-мүдделер «жер – оны өңдейтін шаруа адамдарына берілуі тиіс», «ұрпақтар сабақтастығы – Қазақстан дамуы», «Мемлекеттік тіл – мемлекет тұғыры», «халық денсаулығы – Қазақстанның басты құндылығы», «Қазақстан азаматтары алаңсыз өмір сүруі тиіс» деген ұстанымдарға сайды.

Съезд соңында партия мүшелері сайлауалды тұғырнаманы және партия атынан сайлауға түсетін кандидаттардың тізімін бекітті. 15 қаңтарда өтетін сайлауға Қазақстанның социал-демократиялық «Ауыл» партиясынан 23 адам қатысады.

 

 

Партиялар бәсекесі

 

/«Дала мен Қала», 03.12.2011 ж., Н. Әубәкір/ - Алдағы жылы өтетін Парламент Мәжілісі сайлауының күні белгіленгелі бері еліміздегі саяси партиялар саяси додаға қатысатынын білдіріп, кезектен тыс съездерін өткізіп, тартысқа түсетін үміткерлердiң тізімдерін жария етті.

Жұрттың алды болып Астана төрінде кезектен тыс XIV съезін өткізген «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясы Мәжіліс пен мәслихат сайлауына тас түйін дайын екендерін дүйім жұртқа жария етті. Тәуелсіздіктің 20 жылдығымен тұспа-тұс келген партия құрылтайына еліміздің әр аймағынан 600 делегат қатысып, «Нұр Отанның» сайлауалды бағдарламасын қабылдап, Мәжіліске ұсынылатын үміткерлер тізімін бекітті. «Қазақстан–2017. Мақсаттары. Ұлттық іс-әрекет жоспары» деп аталатын жаңа құжат партияның «Халықтың дауысы» шарасы кезінде жинақталған қазақстандықтардың өтініші негізінде жасалған. Яғни, «Нұр Отанның» сайлауалды бағдарламасын нағыз халықтық құжат деп атауға болады. Бағдарламаның басты мақсаты – әрбір қазақстандықтың бай-қуатты өмір сүруін қамтамасыз ету. 850 мыңнан аса мүшесі бар еліміздегі іргелі ұйым алдағы Мәжіліс сайлауына партия атынан қатысатын 127 үміт­кердің тізімін жариялады. Үміткерлердің арасында салиқалы ой айта алатын зиялылардан бастап, аудандық партия ұйымының өкілдері, беделді әкімдер және басқа да жоғары лауазым иелері өнерде, спортта өзіндік тұлғалары сомдалып үлгерген танымал жастарға дейін бар. Айта кетейік, олардың қатарында Батыс Қазақстан, Қостанай, Ақмола облыстарының әкімдері, ҚР Мемлекеттік хатшысы Қанат Саудабаев, Дариға Назарбаева, белгілі спортшылар Ольга Шишигина, Александр Винокуров, Юрий Мельниченко, сондай-ақ Қоршаған ортаны қорғау министрі Нұрғали Әшімов, Есеп комитетінің төрағасы Омархан Өксікбаев, Бәсекелестікті қорғау агенттігінің төрағасы Мәжит Есенбаев, Алматы қаласының әкімі Ахметжан Есімов, сондай-ақ өнер қайраткерлері Нұрлан Абдуллин, Әлібек Дінішев бар. Сондай-ақ, бұрын сайланған Мәжіліс депутаттарының бірқатары да тізімге енген.

Парламент сайлауына үлкен дәмемен қатысып отырған саяси ұйымның бірі – «Ақ жол» партиясы. Құрылғанына 10 жылға таяу уақыт болған саяси ұйым соңғы кадрлық, басшылық жағынан көп өзгеріске ұшырағаны баршаға мәлім. Азат Перуашев келгелі бері Алаш идеясына бет бұрған саяси ұйым өзінің кезектен тыс Х съезін бастамас бұрын, Алматыдағы А.Байтұрсынов мұражайына гүл шоғын қойып, мінәжат етуден бастады. Еліміздің барлық өңірінен 200-ге жуық делегат қатысқан құрылтай басқосуда, «Ақ жол» партиясы заң шығарушы органға депутат ретінде ұсынылатын партиялас әріптестерінің тізімін жария етті. Партияның үміткерлер тізіміне үңілгенімізде партия басшысы Азат Перуашев және оның екі орынбасары Людмила Жуланова мен Бөріхан Нұрмұхамедов, экс-депутат Амангелді Айталы, бір топ кәсіпкерлермен бірге Смағұл Елубай, Исраил Сапарбай, Қазыбек Иса, Ибрагим Иса сынды қазақ әдебиетінің қаймақтарын да көзіміз шалды. Бейжің Олимпиадасында атой салған Бақыт Сәрсекбаев та «Ақ жол» атынан сынға түспекші. Тізімде ұзын саны 79 адамның аты аталған.

«Қазақконцерт» залында ХІ съезін өткізген Жалпыұлттық социал-демократиялық партия 2012 жылы қаңтардың 15-іне белгіленген кезектен тыс Мәжіліс сайлауына арналған тұғырнамасын айқындап, 57 адамнан тұратын партиялық сайлау тізімін бекітті. Партия съезіне Қазақстанның барлық аймақтарынан 475 делегат қатысқан. ЖСДП атынан Парламенттік сайлауға тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров, саясаткерлер Болат Әбілов, Балташ Тұрсынбаев, Жармахан Тұяқбай, Әміржан Қосанов, Маржан Аспандиярова, Серікбай Әлібаев, Петр Своик қатыспақ.

Алматыда «Руханият» пен тіркелмеген «Халық рухы» партиясының жиыны болып, қос ұйым алдағы Парламент Мәжілісіне бірігiп түсетіндіктерін жария етті. 200 мыңға тарта мүшесі бар екі ұйымның делегаттары жиын барысында «Руханияттың» сайлау бағдарламасын талқылады. Жиырма баптан тұратын саяси тұғырнамада ұлттық құндылықтар мен руханиятқа баса назар аударылған. Сонымен қатар, саяси додаға қатысатын Мәжіліс депутаттығына үміткерлер тізімі бекітілді. «Ұстанымдары ұқсас екі ұйым мүшелері ойларымыз бір жерде тоғысты деп отыр» деп тарқасты.

Кезектен тыс ХI съезін өткізген «Патриоттар» партиясы да сайлауалды тұғырнамасын жариялап, сайлауға қатысатындықтарын жариялады. «Патриоттар» партиясының тұғырнамасында экологиялық қауіпсіздік, сыбайлас жемқорлықпен күрес, шағын және орта бизнесті қолдау, халықты қолжетімді баспанамен қамтамасыз ету, медициналық қызметкерлердің және мұғалімдердің жалақыларын көтеру сынды әлеуметтік мәселелер қамтылған. Партия съезінде алдағы Мәжіліс сайлауына қатысатын 22 адамнан тұратын партиялық тізім бекітілді. «Патриоттар» партиясы атынан сайлауға түсетіндердің арасында әлемнің бірнеше чемпионы Людмила Воронина, Халық артисі Хафиз Есімов, «Табиғат» экологиялық одағының төрағасы Мэлс Елеусізов сынды танымал азаматтар бар.

«Өз күшімізге нық сенеміз» деп ұрандатып кезектен тыс VI съезін өткізген Қазақстан Коммунистік Халық партиясы да Мәжіліс сайлауына қатыспақшы. Жиынға коммунистерді қолдап, еліміздің 14 өңірінен, 64 делегат келген. Олар бірінші кезекте партияның сайлауалды бағдарламасын пысықтап, үміткерлердің тізімін реттеді. Ұсынып отырған бағдарламасында коммунистер әлеуметтік мәселелер мен жемқорлыққа баса назар аударып отыр. Тізімге енген 23 адамды сайлауға партия төрағасы Владислав Косарев пен бас хатшысы Жамбыл Ахметбеков бастап баратын болды.

Астанада «Ауыл» социал-демократиялық партиясының 18 съезі болып партияның тұғырнамасы бекітілді. Жиында сөз сөйлеген «Ауыл» партиясының төрағасы Ғани Қалиев Қазақстанның Кеден одағы шеңберінде Беларусь елінің тәжірибесіне көңіл бөліп, алдағы уақытта елмізде ірі агроқалашықтар құрып, сол арқылы ауыл тұрғындары­ның әлеуметтік және экономикалық мәселелерін шешуді «Ауыл» партиясы қолдайтынын жеткізді. Съезд барысында азық-түлік қауіпсіздігі мәселесі де сөз болды. Құрылтай соңында 15 қаңтарда өтетін сайлауға Қазақстанның социал-демократиялық «Ауыл» партиясынан 23 адам қатысатын болып келісілді.

Еліміздегі саяси ұйымдардың соңын ала «Әділет» демократиялық партиясы да кезектен тыс VII съезін өткізіп, сайлауалды тұғырнамасы мен саяси додаға қатысатын үміткерлерін жұртқа жария етті. Құрылтай жиында партия жетекшісі сайлауда халықтың 13-15 пайыз дауысына ие болатын мүмкіндіктері бар екенін алға тартқан. 125 мың мүшесі бар «Әділет» партиясының атынан Мәжіліске депутаттықтан үміткер 61 адам қатыспақшы.

 

 

 «Бас редакторлар клубы» сайлау науқанына

қатысты Хартия қабылдады[3]

 

/«ҚазАқпарат», 05.12.2011 ж., Қ. Мәметқазыұлы/ - Бүгін  «Бас редакторлар клубы» сайлау науқанын баяндаулар барысында этикалық нормаларды ұстану туралы хартияны қабылдады.

Бұл туралы елордадағы Ұлттық баспасөз орталығында өткен брифинг барысында «Бас редакторлар клубы» қоғамдық бірлестігінің президенті Болат Ережепов мәлім етті.

«Еліміздегі бұқаралық ақпарат құралдары алдағы сайлауға қатысты өздерінің партиялық тізімін бекіткен барлық партиялар үшін, мәслихаттар депутаттығына кандидаттар үшін, олардың саяси көзқарастарына еш қарамастан  БАҚ-тағы еркін қолжетімділіктеріне жол берулері және жәрдемдесулері керек. Соған орай, қабылданып отырған Хартия алдағы саяси науқан барысын БАҚ-тың кәсіби және объективті түрде көрсетулеріне шақырады», - делінген Хартияда.

 

 

Парламент Мәжілісінің және мәслихаттардың депутаттарын

сайлау бойынша электораттық науқанды көрсету кезінде

этикалық нормаларды ұстану туралы Хартия

 

«2012 жылдың 15 қаңтарында өтетін Парламент Мәжілісінің және мәслихаттардың депутаттарын сайлау бойынша электораттық науқанды көрсету кезінде этикалық нормаларды ұстану туралы ХАРТИЯ»

Сөз бостандығы адамның ажырағысыз құқығы болып табылатынын назарға ала отырып;

бостандық құқын жариялайтын Адам құқының жалпыға ортақ декларациясының ақпараттарды іздеу, алу және тарату жөніндегі 19-бабының ережесін есепке ала отырып;

Қазақстан Республикасы Конституциясының ақпараттарды заң тыйым салмайтын кез келген әдістермен алу және тарату құқы, цензураға тыйым салу, конституциялық құрылысты, республиканың тұтастығын күштеп өзгертуге үгіттеу немесе насихаттау, мемлекет тұтастығын бұзу, мемлекет қауіпсіздігіне нұқсан келтіру, соғысты,  әлеуметтік, нәсілдік, ұлттық, діни, таптық және рулық үстемдікті, сондай-ақ қатыгездік пен зорлық-зомбылыққа табынушылыққа тыйым салу ережелерін басшылыққа ала отырып;

ақпараттың адам құқы мен бостандығын жүзеге асыруда, азаматтық қоғам, демократиялық және құқықтық мемлекет құруда, таза және әділ сайлаулар өткізуде бірінші кезекті рөл атқаратынын атап көрсете отырып:

біздер, Қазақстан журналистері мен БАҚ саласындағы үкіметтік емес ұйымдар өкілдері сайлаулар өткізу кезеңінде аталған Хартия қағидаттарын сақтауды міндеттенеміз.

1. Бұл Хартия Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының «Сайлаулар туралы» және «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» заңдарына сәйкес жасалған.

2. Бұл Хартияның негізгі мақсаты қазақстандықтарды сайлау үдерісі, сондай-ақ партиялар мен мәслихаттар депутаттарына кандидаттардың қызметтері туралы бұқаралық ақпарат құралдарында адекватты, толық және сенімді ақпараттармен қамтамасыз ету болып табылады.

                3. БАҚ-тар, саяси көзқарастарына қарамастан, өздерінің партиялық тізімдерін тіркеткен барлық партиялар мен мәслихат депутаттығына кандидаттарға теңдей қолжетімділікке ықпал ете алады және солай етуге тиісті.

4. Бұл Хартия БАҚ-тарды сайлау үдерістерін оның барлық көпқырлылығы бойынша кәсіби және объективті көрсетуге ықпал етуге шақыруы керек.

5. Осыған байланысты, біздер, Қазақстан журналистері мен үкіметтік емес ұйымдар өкілдері, сайлауларды көрсету кезінде мына қағидаттарды ұстанатындарымызды мәлімдейміз:

1) Қазақстан Республикасының заңнамаларын бұлжытпай сақтау;

2) сайлау тақырыбына арналған барлық  редакциялық материалдардың объективті, алалаусыз, сондай-ақ барлық партиялар мен мәслихат депутаттарына қатысты әділ болуларына ықпал ету;

3) сөз қозғалған адамның жеке басына нұқсан келтіруі ықтимал ақпараттарды таратпау;

4) лауазымды тұлғалардың қызметі мен кандидаттардың, саяси партиялардың сайлауалды үгіт жұмыстарының аражігін нақты ажырата білу;

5) ақпарат көздерін, әсіресе, егер олар күдік тудыратын болса тексеруге алу;

6) үгіт жарияланымдары мен ақпараттық хабарламалар арасындағы айырмашылықты нақты ажырату;

7) сайлау учаскелерінен шыққан бетте сұрау салулар нәтижелері туралы немесе сайлауға бес күн қалғандағы және дауыс беру күнгі алдын ала нәтижелер туралы материалдарды таратпау.

6. Бұл Хартия өзара құрметке негізделген өзара қарым-қатынас жүйесін құруды, барлық өзара ықпалдасушы тараптардың мүдделерін тану мен есепке алуды, сенімді және толық ақпаратқа сүйенген жоғары саяси мәдениетті қарастырады.

Хартия адамның, қоғам мен мемлекеттің жалпыға бірдей танылған құқықтары мен бостандықтарының сөзсіз басымдығына бағытталған және саяси проблемаларды шешуде бір-біріне өзара жол беріп, күш қолдану пішіндерін болдырмауды арқауланған саяси өзара іс-қимылдың келісімдік негізін қарастырады.

 

 

 

 

Хартияға қосыл!

 

/«Дала мен Қала», 10.12.2011 ж., Е. Әбдіжаппарұлы/ - «Бас редакторлар клубы» алдағы сайлау науқанын насихаттауда журналистердің заң шеңберінде жұмыс істеуі, этикалық нормаларды ұстануы туралы Хартия қабылдау жөнінде бастама көтерді.

Астанадағы Ұлттық баспасөз орталығында өткен брифингте Хартияның мақсатын мәлім еткен «Бас редакторлар клубы» қоғамдық бірлестігінің президенті Болат Ережепов аталмыш құжатты барлық БАҚ қолдайтынынан үмітті екенін жеткізді. Ал, «7-ші арна» директорлар кеңесінің төрайымы Бибігүл Жексенбайдың сөзіне қарағанда, қазір Хартияға 130-ға жуық бұқаралық ақпарат құралдары қосылып отыр. «Оның қатары көбеюі мүмкін. Жалпы еліміздегі барлық БАҚ қосылады деген үміттеміз. Хартияда сайлау кезінде саяси партиялар, үміткерлер туралы ақпарат жариялауды заңға сәйкес жүргізу, шынайы ақпарат тарату, этикалық нормаларды сақтау және кез келген ақпарат көздерінің дұрыс жеткізілуін қамтамасыз ету көзделген. Бұл заңға сәйкес жасалып отырған шара. Хартияға қол қойған БАҚ-тар сайлаудың әділ өтуіне өзіндік үлес қосады деп ойлаймын», – дейді Б.Жексенбай.

 

 

Партиялар сайлауға дайын

 

/«Қазақстан» ТРК, 04.12.2011 ж., Б. Омаров/ - Сайлауға қатысатын 8 партия да қазір сайлауалды тұғырнамасын тас түйін бекемдеп, съездерін түгелдей өткізіп бітті. 5-ші шақырылымның көппартиялық сипатын ескерер болсақ, алдағы саяси науқанның қаншалықты тартысты өтерін болжап біле беріңіз. Өз өкілдерін Парламент орынтағынан көруге ынталы саяси ұйымдар ендігіде электоратқа төл бағдарламаларын таныстырып, үгіт-насихатын бастап та кетті.

Тұғырнамаға келсек, партиялардың ұстанған бағыт-бағдарына сәйкес бір-бірінен өзара ерекшеліктері болуы заңдылық. Әйткенмен, сайлауда жеңсе, жүзеге асыруға бекініп отырған құндылықтар бәріне бірдей ортақ десек, шындықтан қағыс кетпейміз. Ол құндылықтар – әлбетте, әлеуметтік саланың әлеуметін арттыру, экономиканың дамуының оң қадамдарын қолға алу, саяси тұрақтылықты одан ары нығайту. Бұл 8 партияның қай-қайсының бағдарламасында бекем орын алған игі шаралар. Бірақ әрқайсысы ел үшін стратегиялық салалардағы түйткілдердің түйінін тарқатуды әр қырынан, өз деңгейінің биігінен көреді. Партиялар паш еткен тұғырнамалардың тұшымды тұстарына Бақытжан Бауыржанұлы үңілді.

***

Қаңтардың 15-і күні өтетін Мәжіліс пен мәслихат сайлауына барлық партиялар тыңғылықты дайындалып, белді бекем буып отырғаны белгілі. Өткен аптада барлық партиялар сайлауалды тұғырнамаларын бекітіп, кезек-кезектен құрылтайларын өткізді. Съезді алғаш болып ұйымдастырғандың бірі – «Ақ жол» демократиялық партиясы. Азат Перуашов бастаған топ бұл жолғы саяси науқанға 79 үміткер ұсынып отыр. Партия делегаттары Мәжілістің мерзімнен тыс сайлауында 15-20 пайыз орын алатындарына сенімді.

Азат Перуашев, «Ақ жол» демократиялық партиясының төрағасы:

12-15 адам Парламентке кіру керек. Жергілікті мәслихаттар бойынша қазіргі таңда біз оларды ұсына бастадық облыстық конферециялардың арқасында. Менің білгенімше, қазірде 200-дей, 200-ден астам үміткерлер осы жергілікті мәслихаттардың сайлауына қатысайын деп отыр.

Өздерінің кезектен тыс съезін «Ақжол» демократиялық партиясымен бір күнде Қазақстан Коммунистік халық партиясы өткізді. «Өз күшімізге нық сенеміз» деген ұранмен. 6-шы құрылтайға Қазақстанның 14 өңірінен 64 делегат келген. Белсенділер алдымен партияның сайлауалды бағдарламасын пысықтап, үміткерлердің тізімін реттеді. Ұсынып отырған тұғырнамаларында олар әлеуметтік мәселелер мен жемқорлыққа баса назар аударып отыр.

Жамбыл Ахметбеков, «Қазақстан Коммунистік Халық партиясы» орталық комитетінің хатшысы:

Жұмыссыздықтың орын алуы, бағаның ауыздықталмай, ары қарай асып кетуінің барлығын ескере отырып, бағдарламамызға енгізгенбіз. Яғни, біздің бағдарламамызда – өздігінен жұмыс істеу, 2,5 млн. халықты жұмыспен қамту, олардың статусы, яғни, олардың мәртебесін өзгерту мәселесі.

11 жылдық тарихы бар «Патриоттар» партиясы Мәжіліс сайлауына 22 үміткер ұсынып отыр. Тізімді «Табиғат» экологиялық одағының төрағасы Мэлс Елеусізов бастап тұр. Сайлауалды бағдарламасында олар экологиялық қауіпсіздік, адам денсаулығы, ауылды көркейту сынды мәселелерді көтерген. Партия көшбасшысы Ғани Қасымов Мәжіліске өтетіндіктеріне сенімді екенін өзінің ғаламтордағы «Фэйсбук» парақшасында жазған. Парламентке қажетті 7 пайыз дауысты еш қиналмастан жинаймыз деп отыр.

Алдағы сайлау додасынан «азаттықтар» да сырт қалмайды. Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы кезектен тыс өтетін Парламент Мәжілісінің сайлауына 57 үміткер ұсынып отыр. Бұл туралы партия белсенділері кезектен тыс өткен IX құрылтайында мәлімдеді. Жиынға «азаттықтарды» қолдап, елдің барлық аймағынан 500-ге тарта делегат келді.Алдымен партияның өз тұғырнамасы талданып, үміткерлердің тізімі жинақталды. Құрылғанына 5 жыл толып отырған партия демократиялық-құқықтық, ашық қоғам құруды көздейді. Сондықтан да, сайлауалды бағдарламасында негізінен үш мәселені көтереді.

Болат Әбілов, «Азат» жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының тең төрағасы:

Біздің ұсыныста, біріншіден, экономика. Әлеуметтік жағдайды шешу керек. Исламдық экстремизм. Сондықтан, көп мәселелер бар шешілетін.

«Руханият» пен тіркелмеген «Халық рухы» партиясы сайлауға бірігіп түседі. Жазушы Мұхтар Шаханов бастаған «Халық рухының» мүшелері «рухнияттықтардың» құрамына енді. Екі саяси ұйымның 200 мыңға жуық мүшесі бар. Осы аптада «Руханият» партиясы мүшелерін жинап, өз бағдарламасын талқылады. Жиырма баптан тұратын саяси тұғырнамада ұлттық құндылықтар мен руханиятқа баса назар аударылған. Сонымен қатар, саяси додаға қатысатын Мәжіліс депутаттығына үміткерлер тізімі бекітілді. «Ұстанымдары ұқсас екі ұйым мүшелері ойларымыз бір жерде тоғысты», - деп отыр.

Құдияр Біләл, жазушы, «Руханият» париясының мүшесі:

Рухани мәселенің алға шығуы осыған дейін экономикалық мәселені көтеріп келсек, «Руханияттың» қордаланып қалғандығын біз ғана емес, өзге партиялар да біз көтерген мәселелерде тоғыстас болып, бізбен бірге үн қатуға тырыса бастады.

«Ауыл» әлеуметтік-демократиялық партиясы 2002 жылдың қаңтар айында құрылды. Партия содан бері 7 съезд өткізіпті. Парламент Мәжілісінің сайлауына қатысуға бел шеше кіріскен партия 8-ші құрылтайда сайлауалды бағдарламасын бекітті. Ауылдықтар: «Алдағы сайлауда 15 пайыздан артық дауыс жинаймыз», - деп межелеп отыр. Ауылды гүлдендіру, ауыл шаруашылығының шырайын енгізу. Партия қызметінің басым бағыты осылар. Сондай-ақ, саяси ұйым сайлау платформасында шынайы халықтық билік, саяси ашықтық, сыбайлас жемқорлықпен күрес, әлеуметтік мәселелерге де баса мән беріп отыр.

Ғани Қалиев, «Ауыл» әлеуметтік-демократиялық партиясының төрағасы:

Біз енді өткен науқандарда 2004 жылы 7 проценттен асқанбыз. Келесі жылы 16 процентке жуық болдық. Ал, енді ол мәселе дауысты қанша алғанда емес, қалай санағанда болып тұр ғой.

Парламенттен орын алуға үміт етіп отырған партиялардың бірі – «Әділет». Олардың осы аптада қабылдаған бағдарламасы «Әділеттілікке жол» деп аталады. Партия төрағасы Мақсұт Нәрікбаевтың айтуынша, «әділеттіктер» депутаттықта 61 адам ұсынады. Бірақ осы жолғы съезде 46 кандидат бекіді. Саяси бюро қалған 15 үміткерді желтоқсанның 5-не дейін тіркейді. Сөйтіп, партия: «Сайлауда дауыс берушілердің 10 пайыздан астам даусына ие боламыз», - деп отыр.

Мақсұт Нәрікбаев, «Әділет» партиясының төрағасы:

Сайлауымыз заңдылық тұрғыда солай деп сенеміз, биылғы жылғы сайлаудың солай өтетініне. Таза, әділетті өтетін болса, әділетте өтетін болса, ең кем дегенде 12-15 пайызды аламыз ба деген ойымыз бар.

Қосымша құн салығын – 6, ал әлеуметтік салықты 7 пайызға дейін төмендету. Бұл «Әділет» партиясының алға қойған жоспарларының бірі. Білім беру, денсаулық сақтау, жемқорлықпен күрестің төңірегінде туындаған түйіткілді мәселелерді де шешуді партия алдына мақсат етіп қойды. Тізім бекіді, тұғырнама дайын. Алда партияларды сайлау науқаны күтіп тұр.

 

 

Сайлау комиссиясы мәлімдейді

 

/«Қазақстан» ТРК, 04.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Келер жылы өтетін Мәжіліс сайлауына орай елдегі саяси партиялар өткен аптадан бастап кезектен тыс съездерін өткізді, сайлауалды тұғырнамаларын бекітті. Сөйтіп, 8 партия түгел өз жиындарында алдағы саяси аламанға қосатын кандидаттарының тізімін жариялады. Саяси партиялар съез өткізген соң, Орталық сайлау комиссиясына партиялық тізімге енген үміткерлердің келісімі туралы өтініштерін тапсыруы тиіс.

Сайлау комиссиясы өз тарапында партиялар ұсынған тізімдерді қабылдайтын соңғы күн - желтоқсанның 5-і. Әзірге елдегі «Нұр Отан» мен «Қазақстан Коммунистік халықтық партиясы» ғана Мәжіліске өтуден үмітті өкілдерінің тізімін бас комиссияға тапсырды. Сайлау науқанының қызу қарқынын саяси шолушымыз Айбек Қобдабай ары қарай былай тарқатады.  

***

Келер жылы өтетін кезектен тыс Мәжіліс сайлауына қатысу үшін, әзірге елімізде екі партия ғана өз кандидаттарының тізімін Орталық сайлау комиссиясына ұсынды. Қалғандары үміткерлердің тізімін жариялағанмен, сайлау комиссиясына әлі ұсыныс жасаған жоқ. Ал ертең - бекітілген тәртіп бойынша саяси партиялардың партиялық тізімдерді тапсыру мерзімі аяқталатын күн.

Қуандық Тұрғанқұлов, ҚР Орталық сайлау комиссиясының төрағасы:

Басқа саяси партиялар Орталық сайлау комиссиясына өз тізімдерін әлі ұсынған жоқ. Мәслихаттар депутаттарының сайлауында қазіргі сәтте 489 кандидат ұсынылған. Олардың 63-і облыстық мәслихаттарға, 371-і аудандық мәслихаттарға, 57-сі қалалық мәслихаттарға. Мәслихаттарға кандидат ұсыну Қостанай, Шығыс Қазақстан, Маңғыстау және Ақмола облыстарында белсенді жүріп жатыр.

Кезектен тыс өтетін  Мәжіліс сайлауына «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы 127 үміткер, «Ақ жол» партиясы 79 үміткер, «Патриоттар» партиясы 22 үміткер, «Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы» 57 үміткер, «Қазақстан Коммунистік халықтық партиясы» атынан 23 кандидат, «Руханият» партиясы 36 үміткер, «Ауыл» партиясы 23 үміткер және «Әділет» партиясы 40-тан астам үміткерді алдағы аламанға қосуға ниет етті.

Осы аптада ОСК «Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының» учаскелік сайлау комиссиялары құрамына дауыс беру құқығы бар өкілдерін жіберу мерзімін ұзартуды сұраған өтінішін қарады. Нәтижесінде, комиссия мүшелері барлық партиялар үшін учаскелік сайлау комиссиялары құрамына кеңесші дауыс беру құқығы бар өкілдерін жіберу мерзімін 15 желтоқсанға дейін ұзартты. Сонымен қатар, комиссия «Сайлау учаскелеріндегі дауыс беруге арналған мекемелерді жабдықтау туралы» Қаулыға тың өзгерістер енгізді. Тиісті түзетулерге сай дауыс беру мен дауыстарды санау үрдісі анағұрлым ашық түрде өтетін болады.

Бақыт Мелдешов, ҚР Орталық сайлау комиссиясының хатшысы:

Жасырын дауыс беруге арналған кабиналарға кіру, олардан шығу, сондай-ақ, олардың сайлау жәшігіне дейінгі жол учаскелік сайлау комиссиялары мүшелерінің және қатысып отырған БАҚ өкілдері мен байқаушылардың көз алдында болуы тиіс.

Орталық сайлау комиссиясы Қазақстандағы шет мемлекеттердің дипломатиялық миссияларының және халықаралық ұйымдардың өкілдерімен де кездесу өткізді. Онда сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов сайлауды ұйымдастыру шаралар туралы баяндады. Оның айтуынша, Орталық сайлау комиссиясы кадрлық, материалдық және техникалық жағынан сайлауға сақадай сай. Әрі Мәжіліс пен мәслихат депутаттарының кезектен тыс сайлауына мыңнан аса шетелдік бақылаушылар келеді деп жоспарланған.

Қуандық Тұрғанқұлов, ҚР Орталық сайлау комиссиясының төрағасы:

2004 жылы 1200-дей байқаушы қатысқан, биыл да сол шамада болады деп ойлаймын.

Қазір еліміздің барлық аймақтарында алдағы саяси науқанға дайындық қыза түсті. Мәселен, бір ғана Жамбыл облысында 12 аумақтық, 205 округтық және 450 учаскелік сайлау комиссиялары құрылып, олардың құрамы қайта бекітілді. Ал қостанайлық сайлаушыларға облыста барлығы 1183 сайлау учаскесі қызмет көрсетеді. Қазіргі таңда бұл аймақта дауыс беру құқығына ие 555 мың азамат тіркелген. Облыстық сайлау комиссиясындағылар өз үміткерлерін ұсынуда әзірге билік партиясы белсенділік танытып отырғанын айтады.

Асқар Абдуалы, Жамбыл облыстық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы:

Қазіргі таңда атқарылған жұмыстардың ішінде ең бастысы – сайлау комиссиясы мүшелерінің тізімін және сайлау учаскелерінің аумағын анықтау және баспасөз беттерінде жариялау жұмыстары өз уақтысында сапалы атқарылды. Сонымен қатар, облыстық сайлау комиссиясы округтік сайлау комиссиясы мүшелері арасында бірлескен сайлауды өткеру жөніндегі заңнамалық, нормативтік құжаттарды басшылыққа ала отырып, оқыту семинарларын жүргізу жүріп жатыр.

Алдағы Мәжіліс сайлауына барлығы 107 депутат сайланады. Оның 98-і партиялық тізіммен, қалған депутатты Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды. Сонымен қатар, еліміздегі барлық деңгейдегі мәслихаттарға 3335 депутаттар сайлануы тиіс. Оның 550 депутаты 14 облыстық және Астана мен Алматы шаһарының мәслихаттарына сайланса, 2160 депутат аудандық мәслихаттарға, ал 325 депутат 37 қалалық мәслихаттарға сайланады.

 

 

Депутаттыққа үмтікерлерді ұсынудың соңғы күнінің

таңына ОСК-ға үш партияның тізімі келіп түсті

 

/«Қазақстан жаңалықтары» АА, 05.12.2011 ж./ - 15 қаңтарға белгіленген  кезектен тыс Парламенттік сайлауға қатысу үшін Қазақстанның Орталық  сайлау комиссиясына үш партия өтініш берді, деп хабарлады Қазақстан жаңалықтары АА-ға Қазақстанның Орталық сайлау комиссия баспасөз қызметінің қызметкері.

«ҚКХП сенбі күні өтініш беріп, қазір Патриоттар партиясы келді», - деді баспасөз қызметінің қызметкері.

Биліктегі «Нұр Отан» Халықтық-демократиялық партиясы өтінішін өткен аптада беріп қойған.

Депутаттыққа үміткерлерді ұсыну 5 желтоқсан күні аяқталды. Партиялық тізімді тіркеу 16 қараша мен 15 желтоқсан аралығында жасалады.

 

 

Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауына қатысуға

әзірге 4 партия ниет танытып отыр

 

/«ҚазАқпарат», 05.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - 2012 жылдың 15 қаңтарына тағайындалған Парламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауына партиялар атынан үміткерлерді ұсыну мерзімі бүгін аяқталады. Орталық сайлау комиссиясы таратқан мәліметтерге қарағанда, осы уақытта ОСК-ға барлығы 4 партия өзінің үміткерлерін ұсынған.

Естеріңізге сала кетейік, елдегі маңызды саяси науқанға ең алғашқылардың бірі болып, «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы өзінің үміткерлерін ұсынды. Билік партиясының ізін алып, Қазақстанның Коммунистік халықтық партиясы белсенділік танытты.

Ал бүгін, үміткерлер ұсыныс білдіретін соңғы күні ОСК-ға «Ауыл» партиясы мен «Патриоттар партиясы» саяси науқаннан тыс қалмайтындықтарын білдірді.

Ал сайлауға қатысатын мүмкіндіктері бола тұрғандықтарына қарамастан «Руханият», «Ақ жол», Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы мен «Әділет» партиялары әзірге үміткерлерін ұсынған жоқ. Естеріңізге сала кетейік, Әділет министрлігінде елімізден барлығы 10 партия ресми тіркелген. Алайда Қазақстанның Коммунистік партиясының қызметі сот шешіміне байланысты уақытша тоқтатылуына байланысты аталмыш партияның өкілдері бұл жолғы саяси науқаннан тыс қалғалы отыр. Ал «Азат» бұл жолғы сайлауда Жалпыұлттық социал-демократиялық  партиясымен күш біріктіріп отырғаны белгілі.

 

 

Төрт партия ОСК-ге өтініш берді

 

/«BNews.kz», 05.12.2011 ж./ –  Төрт партия 15 қаңтарға белгіленген мерзімінен бұрын Парламент сайлауына қатысуға Орталық сайлау комиссиясына өтініш берді, деп хабарлайды Новости-Казахстан АА ОСК баспасөз қызметіне сілтеме жасап. 

«ҚКХП сенбі күні өтініш берді, қазір Патриоттар партиясы келіп отыр», - деді баспасөз қызметінің қызметкері. 

«Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы өткен аптада өтініш берген болатын. 

Кейінірек «Ауыл» партиясы 2012 жылдың 15 қаңтарында өтетін сайлауға өз өкілдерін тіркеу үшін Қазақстан Орталық сайлау комиссиясына партиялық тізімін бергені белгілі болды.    

Депутаттыққа кандидаттарды ұсыну 5 желтоқсан сағ. 24.00-ге дейін созылады. Партиялық тізімдерді тіркеу 16 қарашадан 15 желтоқсанға дейін жүргізіледі.

 

 

 

 

«Ауыл» социал-демократиялық партиясы

ОСК-ға өз үміткерлерінің тізімін өткізді

 

/«Хабар» агенттігі, 05.12.2011 ж./ - Орталық сайлау комиссиясына бүгін «Ауыл» социал-демократиялық партиясы өз үміткерлерінің тізімін өткізді. Биылғы кезектен тыс Парламент сайлауына партия атынан 22 кандидат сайлауға түспек.

Ауыл тұрғындары мәселесі мен азық-түлік қауіпсіздігіне мән беретін саяси ұйымның 7 пайыздық межені бағындырарына сенімі мол. Тізімде зиялы қауым өкілдері және ғалымдармен қатар ауыл шаруашылығы саласында көп жыл еңбек еткен тәжірибелі мамандар бар. Партиялық тізімдерді ұсыну мерзімі бүгін Астана уақытымен түнгі 00.00-де аяқталады.

Ғалымжан МӘДИЕВ, «АУЫЛ» ПАРТИЯСЫ САЯСИ КЕҢЕСІНІҢ МҮШЕСІ:

- Тізімді өткізу барысында бәрі дұрыс болды. Оған анау-мынау деген сөз жоқ. Біздің ойлауымыз бойынша және біздің жұмысымыз бойынша біздің партия 15 пайызға дейін дауыс алады деп есептейміз.

 

 

Мәжілістің кезектен тыс сайлауына қатысу үшін

«Әділет» партиясы да өз үміткерлерін ұсынды

 

/«ҚазАқпарат», 05.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - 2012 жылдың 15 қаңтарына тағайындалған Парламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауына қатысу үшін «Әділет» партиясының өкілдері үміткерлерін ұсынды.

Бүгін аталмыш партия өкілдері Орталық сайлау комиссиясына келіп өздерінің үміткерлерін тіркетті.

Осылайша ел Парламентінен өздерінің өкілдерін көргісі келетін саяси партиялар саны 5-ке жетті. Естеріңізге сала кетейік, осыған дейін кезектен тыс Мәжіліс сайлауына қатысатындықтарын «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы, Қазақстанның коммунистік халықтық партиясы, «Ауыл» партиясы және «Патриоттар партиясы» білдірген  болатын. Сондай-ақ бүгін Орталық сайлау комиссиясына  өз үміткерлерін ұсыну үшін «Руханият» және Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының өкілдері де келді.

 

 

«Әділет» партиясының партиялық тізімі

бүгін Орталық сайлау комиссиясына ұсынылды

 

/«Хабар» агенттігі, 05.12.2011 ж./ - Оған 61 үміткер енген. Саяси жүйені жетілдіру, Сыбайлас жемқорлықпен күрес, әлеуметтік саланы дамыту және мемлекеттік басқару моделін жаңарту әділеттіктердің сайлаудағы басты ұсыныстары болмақ.

Партия мүшелері алдағы сайлауда 15 пайыз дауыс жинаймыз деген болжам жасап отыр. Жер-жерлерде партияның жұмысы өте жоғары деңгейде ұйымдастырылған, сол себептен де біз Мәжіліс пен Мәслихаттан тиісті орындарды аламыз, - дейді олар. Партия алдағы уақытта құқықтық жүйені жетілдіріп, азаматтардың әлеуметтік қамтамасыз етілуін одан әрі нығайта түсу қажет деген пікірде. Партиялық тізімге тек заңгерлер ғана емес, сонымен қатар, басқа саланың өкілдері де көптеп тартылған, - дейді «әділеттіктер».

Төлеген СЫДЫҚ, «ӘДІЛЕТ» ПАРТИЯСЫ ТӨРАҒАСЫНЫҢ БІРІНШІ ОРЫНБАСАРЫ:

- Тізім бойынша заңгерлер, экономистер, ғылым саласында жүрген азаматтар, бұрын құқық қорғау органдарында істеген азаматтар бар.

 

 

«Әділет» демократиялық партиясының жиыны

 

/«7 арна» телеарнасы, 05.12.2011 ж./ - «Әділет» демократиялық партиясы Мәжіліс сайлауында электораттың 15 пайызының қолдауына ие болмақ. Бұл туралы партия сьезінде Мақсұт Нәрікбаев мәлім етті. Төменгі палатаға осы бірлестік атынан ұсынылғандардың тізімінде 40-тан аса азамат, ал Мәслихатқа 70-тен астам үміткер бар. Жиынға барлық бөлімше басшылары қатысты.

ОНАЙБЕК ӘБДІЛОВ — «ӘДІЛЕТ» ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ПАРТИЯСЫ МАҢҒЫСТАУ ОБЛЫСТЫҚ БӨЛІМШЕСІНІҢ ТӨРАҒАСЫ:

«Партия мүшесі болғандықтан барлығымыз ат салысып жатырмыз. Негізгі біз осы партияның ұстанымдарын халыққа жеткізе білуіміз керек. Съезде партияның алға қойған юағдарламасын іске асырамыз».

Қазір партия құрамында 125 мың адам бар. Сайлауда жеңіске жетсе, олар қоғамда әділдік орнатуға күш салмақ.

 

 

«Әділет» партиясы Қазақстанның Орталық сайлау

комиссиясына партиялық тізімін ұсынды

 

/«Қазақстан жаңалықтары» АА, 06.12.2011 ж./ - «Әділет» партиясы Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясына,  сайлауы  2012 жылдың 15  қаңтарына белгіленген Мәжіліс депутаттығына өз өкілдерін үміткер ретінде тіркеу үшін  партиялық тізімін ұсынды.  

Осылайша партиялардың өз партиялық тізімдерін өткізудің соңғы күні ОСҚ-ға бес партия: «Нұр Отан» партиясы, Қазақстанның коммунистік халықтық партиясы,   Патриоттар партиясы, «Ауыл» және «Әділет» партиялары тізімдерін берді.

Депутаттыққа үміткерлерді ұсыну 5 желтоқсан саған 24.00-ге дейін жалғасады. Партиялық тізімдерді тіркеу 16 қараша мен 15 желтоқсан арасында жүргізілуде.

 

 

«Руханият» партиясының өкілдері

Мәжіліс депутаттығына үміткерлерін ұсынды

 

/«ҚазАқпарат», 05.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - 2012 жылдың 15 қаңтарына тағайындалған Паламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауына «Руханият» партиясының өкілдері үміткерлерін ұсынды.

Осымен Мәжіліс сайлауында бақтарын сынап көруге 6 партия өкілдері ниет білдіріп отыр. Олар «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы, Қазақстанның коммунистік халықтық партиясы, «Ауыл» партиясы, «Патриоттар партиясы» және «Әділет» партиясы.

Естеріңізге сала кетейік, Мәжіліс депутаттығына кандидаттарды ұсыну мерзімі бүгін түнгі 24-00-ге дейін жалғасады.

 

 

«Руханият» партиясы ОСК-ға

өз партиялық тізімін ұсынды

 

/«Хабар» агенттігі, 05.12.2011 ж./ - Бүгін танымал ақын Мұқтар Шаханов жетекшілік ететін «Руханият» партиясы өз тізімін Орталық сайлау комиссиясына ұсынды. Партиялық тізімге танымал қоғам қайраткерлері, журналист, режиссер, ғалымдар мен кәсіпкерлер енген.

Саяси партия шетелдерден келген қандастарымыздың әлеуметтік мәселелерін шешу, жергілікті өзін-өзі басқару және сот жүйесін жетілдіруді көздейді. Өткен аптада, яғни қарашаның отызы күні саяси партияның құрылтайы өтіп, негізгі бағыт бағдар анықталған болатын. Руханият партиясы 1995 жылы құрылып, содан бері елдің саяси өміріне араласып келеді. Ұйым экологиялық білім беру мектеп қабырғасынан бастап енгізіп, қоршаған ортаға зиянын тигізетін кәсіпорындарға бақылау күшейтілуі тиіс деген пікірді ұстанады.

Серікжан МӘМБЕТАЛИН, «РУХАНИЯТ» ПАРТИЯСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

- 15 желтоқсан күніне біз кандидаттар құжаттарды аламыз. Сосын сайлау науқаны басталады. Каспий құтқару мәселесін көтереміз. Әуелі 37 адам ұсындық. Бірақ, бүгін құжаттарды 27 адам тапсырды.

 

 

 

 

 

 

Патриоттар партиясы ОСК-ға партиялық тізімін ұсынды

 

/«Хабар» агенттігі, 05.12.2011 ж./ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясына Қазақстан патриоттары партиясы өзінің партиялық тізімін ұсынды. Тізімде 22 кандидат белгіленген. Олардың қатарында танымал тұлғалар және қоғам өмірінің барлық салаларынан өкілдер бар.

Тізімге саяси ұйымның ең беделді және тұғырнамада айтылған мәселелерді іске асыруға лайық азаматтар енген, - дейді партия белсенділері. Аталған саяси ұйым халықтың өмір сүру деңгейін көтеру және бизнеске қолдау көрсету мәселелерін алға тартады. Орталық сайлау комиссиясы Патриоттар партиясы атынан сайлауға қатысатын 22 кандидаттың эаңдық талаптарға сәйкестігін тексеріп, өз шешімін шығарады.

Болат БЕЙСЕНБАЕВ, ҚПП АҚМОЛА ОБЛЫСТЫҚ КОМИТЕТІНІҢ БІРІНШІ ХАТШЫСЫ:

- Осы ойлап отырмыз 7 пайыздық барьерді өтеміз аман-есен. Сосын 22 адам өзіміздің болғанмен, сол тағы таңдап, Мәжіліске өтетіндей ойлап тұрмыз.

 

 

Саяси партиялар ОСК-на

партиялық тізімдерін тапсырды

 

/«Қазақстан» ТРК, 05.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясына еліміздегі бірқатар саяси партиялар өздерінің алдағы Мәжіліс депутаттығына кандидат болып тіркелген үміткерлердің партиялық тізімдерін тапсырды. Ал Орталық сайлау комиссиясы партиялардың партиялық тізімдерін бүгін сағат түнгі 12-ге дейін қабылдайды. Ал бұған дейін «Нұр Отан» партиясы мен Қазақстанның коммунистік-халықтық партиясы өз кандидаттарының тізімдерін тапсырған болатын.

Бүгін ОСК-на алдымен «Ауыл» партиясының өкілдері өздерінің кезекті съезінде бекіткен Мәжіліс депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімін әкеп тапсырды. «Ауыл» әлеуметтік-демократиялық партиясы 2002 жылы құрылған. Осыған дейін жеті рет құрылтай өткізген партия алдағы Мәжіліс сайлауына қатысуға 22 үміткердің кандидатурасын өткен аптадағы сегізінші съездерінде бірауыздан мақұлдады.

Ғалымжан Мәдиев, «Ауыл» партиясының мүшесі:

Орталық сайлау комиссиясына тапсырдық. Ішінде белгілі адамдар бар. Біздің мақсатымыз өзіміздің тұғырнамамызда бәрінде көрсетілген. Негізі ауылда тұратын халықтың саны 47 пайыз. Сондықтан да, ауылдың ерекшелігі мол. Оның өзінің алдында тұрған күрделі мақсаттары тұр. Оны білікті де, түсінікті де жеткізу үшін Парламентке ұсынып отырған кандидаттарымыз соны лайықты түрде алып шығады деген мүддедеміз.

Өткен аптада Алматыда 11 съезін өткізген «Патриоттар» партиясы Мәжіліс сайлауына қатысатын 22 адамнан тұратын партиялық тізімді бекіткен. Бүгін олар осы тізімді ОСК-на әкеп тапсырды. Бір ерекшелігі «Патриоттар» партиясының партиялық тізіміне «Табиғат» экологиялық одағының жетекшісі Мэлс Елеусізов те еніп отыр.

Болат Бейсенбаев, «Патриоттар» партиясының мүшесі:

Жаңадан Мәжіліске сайланатын партиялық мүшелері бар. Сол себептен біздің өзіміздің арамызда 22 адам сайланып отыр біздің съезбен. Сол съездің басында ең жақсы азаматтардың күллісі атап берсек, бәрі елді білетін азаматтар. Енді оның арасында өздеріңіз білесіздер біздің партия басшысы Ғ.Қасымов – сенатор. Соның өзінде де біз осы партияға келе жатқан күнімізбен ойлап отырмыз, 7 пайыз барьерден өтеміз аман-есен. Сосын өткен соң өзіміздің депутат 22 адам болғанмен өзіміз тағы таңдап, сол Мәжіліске өтетіндей ойлап тұрмыз.

«Руханият» пен тіркелмеген «Халық рухы» партиясы сайлауға бірігіп түседі. Оларда бүгін өздерінің партиялық тізімін ОСК-на тапсырды. Ақын Мұхтар Шаханов бастаған «Халық рухының» мүшелері «Рухнияттың» құрамына кіргендігінен жұрт хабардар. Олар өздерінің сайлауалды бағдарламаларында жиырма баптан тұратын тұғырнамасын бекіткен. Оның ішінде ұлттық құндылықтар мен рухани дүниеге баса мән берілмек.

Серікжан Мәмбеталин, «Руханият» партиясының төрағасы:

Бүгін «Руханият» партиясы құжаттарды тапсырды. 15-желтосқан күні кандидаттар құжатын аламыз. Сосын сайлау науқаны басталады. Осы партияның ішінде «Халық рухымен» бірігіп, елде қазақ тілінің мәселесін көтереміз. Қазақтардың құныдылықтарын, сосын «Жасылдар» бағыты бойынша біз Каспий теңізінің құқықтық мәселесін көтереміз. Сосын антиядролық мәселелерді көтереміз.

 «Әділет» партиясы да бүгін өздері бекіткен партиялық тізімді сайлау комиссиясына әкеліп тапсырды. Бұл партия өткен аптада қабылдаған бағдарламасын «Әділеттілікке жол» деп атаған. «Әділеттіктер» депутаттықта 61 адам ұсынып, әлбетте, олардың қаншасы құжат жинап үлгерсе, сонша адамды партиялық тізімге енгіземіз деген.

Төлеген Сыдық, «Әділет» партиясы төрағасының бірінші орынбасары:

Енді тізімнің ішінде әрине, кейбіреулер айтады заңгерлер ғана мүшелік болатын шығар деп. Олай емес. Ол дұрыс емес. Біздің тізіміміз бойынша заңгерлерде бар, экономистер де бар, ғылым ортасында жүрген азаматтар да бар және бұрын құқық органдарында істегеп, қазір өзіміздің мына әділеттің жолына түсіп, үлесін қосатын азаматтар бар. Сондықтан, әр саладан біз енді таңдауға әрине, бізде тізім бойынша жаңа 61 деп отырмыз ғой. Жалпы біздің тізімде мен сіздерге шынымды айтайын, ол 100-ден асып отыр. Бірақ сонда да болса әлгі саннан гөрі, сапасы дұрыс деп сол 61-ге біз тоқтап отырмыз.

«Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы» кезектен тыс өтетін Мәжіліс сайлауына 57 үміткер ұсынып отыр. Олар бұл тізімді партияның кезектен тыс өткен 9-съезінде бекітті. Құрылғанына 5 жыл толып отырған партия – демократиялық, құқықтық, ашық қоғам құруды көздейді.

Серікбай Әлібаев, ЖСДП-ның Астана бөлімшесінің жетекшісі:

Біз енді расында да біріншіден қазақ айтады ғой болғанынан болатыны қызық. Сондықтан, біз сайлауға дайындық кезінде көп елді мекендерді аралап, кісілермен кездесу. Сосын басқада егер жарты есеппен біздің ойымыз іске асса, мына бір-ақ мысал келтірейін: Ерейментауда өткен сайлауда біз 2007-де 35 пайыз алған мөрмен участіктер болды – 35. Астананың өзінде 25-30 болды. Біздің протоколдарымыз бар. Бірақ дұрыс бергенде.

Өз құрылтайларын алғашқылардың бірі болып өткізген «Ақ жол» демократиялық партиясы өздерінің партиялық тізімін ОСК-на ең соңғы болып тапсырды. Азат Перуашов бастаған топ, бұл жолғы саяси науқанға 79 үміткер ұсынып отыр. Партия делегаттары Мәжілістің мерзімнен тыс сайлауында 15-20 пайыз орын алатындарына сенімді.

Азат Перуашев, «Ақ жол» демократиялық партиясының төрағасы:

Біз «Ақ жол» демократиялық партиясының 13-ші съезінде ұсынған кандидаттарды бүгінгі күні ОСК-на ұсындық. Осы тізім бойынша 79 үміткерлерді ОСК-сы қарауынан өту қажет. Өз тарапымыздан біз ел алдында жариялаған сайлауалды тұғырнамасын атқаруға ат салысамыз. Бұл әлеуметтік проблемалар, бұл жұмыссыздық проблемасын жою, бұл деген шағын және орта бизнеске қолдау көрсету.

Сонымен еліміздегі барлық партиялар өздерінің алдағы саяси додаға атқосатын кандидаттар тізімін тапсырды. Енді ОСК-ы осы ұсынылған тізімдерді Ата заң мен сайлау туралы заңдардың талаптарына сай он күннің ішінде тексеріп шығуы тиіс.

 

 

Тағы жеті партия партиялық тізімін тапсырды

 

/«Егемен Қазақстан», 06.12.2011 ж./ - Орталық сайлау комиссиясының ақпараттары бойынша, Мәжіліс депутаттығына кандидаттардың тізімін тіркеуден өту үшін Орталық сайлау комиссиясына 3 желтоқсанда Қазақстанның Коммунистік халықтық партиясы, ал кеше Қазақстан Патриоттар партиясы, Қазақстанның социал-демократиялық «Ауыл» партиясы, «Әділет» демократиялық партиясы, «Руханият» партиясы, Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы және Қазақстанның «Ақжол» демократиялық партиясы партиялық тізімдерін тапсырды.

Заңнама талаптарына сәйкес тіркеу үшін қажетті құжаттар тізіміне кандидаттардың аты-жөні көрсетілген партиялар съездері хаттамаларының көшірмелерінен басқа өтініштер, салық органдарынан берілген анықтамалар, әрбір кандидаттың және оның жұбайының (зайыбының) өмірбаяндық мәліметтеріне қатысты барлық құжаттар да кіреді.

Еске сала кетейік, 30 қарашада алғашқы болып Орталық сайлау комиссиясына «Нұр Отан» ХДП кандидаттардың партиялық тізімін тапсырған еді. Сонымен, кеше саяси партиялардың партиялық тізімдерін тапсыру мерзімі аяқталды. Ал заңға сәйкес партиялық тізім бойынша сайланатын Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауында құжаттарды тіркеу 15 желтоқсанға дейін жалғасады.

 

 

Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауына

7 партия үміткерлер тізімін тапсырды

 

/«ҚазАқпарат», 05.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - 2012 жылдың 15 қаңтарына тағайындалған Парламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауына қатысу үшін Орталық сайлау комиссиясына үміткерлер тізімін Жалпыхалықтық социал-демократиялық партиясының өкілдері ұсынды.

Жалпыхалықтық социал-демократиялық партиясының Астана қалалық филиалының жетекшісі Серікбай Әлібаевтың айтуынша, аталмыш партия өкілдері кезектен тыс Мәжіліс депутаттарының сайлауында сайлаушылардың  30 пайыздан кем болмайтын дауысын аламыз деген ниетте.

Бұл осымен Мәжіліс сайлауына қатысуға ниниет білдіріп отырған 7-ші партия. Осыған дейін «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы,  Қазақстанның коммунистік халықтық партиясы, «Ауыл» партиясы, «Патриоттар партиясы», «Әділет» партиясы және «Руханият» партиясы Мәжіліс депутатығынан үмітті екендіктерін білдіріп, Орталық сайлау комиссиясына өздерінің партиялық тізімдерін тапсырған болатын. Бүгін, Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауына саяси партиялар атынан үміткерлер ұсынылатын соңғы күн. Осы уақытта Орталық сайлау комсисиясына үміткерлер тізімін ұсыну мақсатында «Ақ жол» партиясының өкілдері  де келді.

 

 

Мәжіліс депутаттығына үміткерлер

тізімін ұсыну бүгін аяқталады

 

/«7 арна», 05.12.2011 ж./ - Мәжіліс депутаттығына үміткерлерді ұсыну мерзімі бүгін түнгі сағат он екіде аяқталады. Сондықтан құрылтайларын кештетіп өткізген партиялар қарбаласып қалды. Кешқұрым бірнеше саяси бірлестік орталық сайлау комиссиясына партия атынан түсетін үміткерлерінің тізімдерін бір уақытта әкелді.

Естеріңізге салайық, ең алғашқы болып осыдан 10 күн бұрын өз тізімін ұсынған «Нұр Отан» партиясы болатын. Мұнан соң бүгін таң ата Қазақстан коммунистік халықтық партиясы өз тізімдерін ұсынса, көп ұзамай ізінше патриоттар да үміткерлерінің аты-жөндерін тапсырды. Ал кешқұрым «Ауыл» мен «Әділет» партиялары кандидаттардың тізімдерін әкелді. Бұдан соң «Руханият» партиясы да тізімді ұсынды. Қазіргі уақытта «Азат» жалпы ұлттық социал-демократтиялық партиясы құжаттарын тапсырып жатыр. Ал, Ақ жолдықтар жоспар бойынша тізімдерін кешкі жеті жарымда әкелуі тиіс дейді мамандар.

 

 

Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясына жеті саяси партия

өз тізімдерін ұсынды, комиссия тек «Ақжолдың» құжаттарын күтуде

 

/«Қазақстан жаңалықтары» АА, 06.12.2011 ж./ - Қазақстанның жеті саяси партиясы Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясына мерзімнен бұрын сайлауға қатысу үшін құжаттар тапсырды. Сайлау науқанына қатыса алатын Республиканың тіркелген партиялары арасында, әлі өтініш бермеген «Ақжол» партиясы ғана, деп хабарлады Қазақстанның ОСҚ хатшысы Бахыт Мельдешов.

«Бүгін ОСК-ға өздерінің тізімдерін ұсынудың соңғы күні, қазіргі уақытқа өз тізімдерін: «Нұр Отан», Қазақстанның партиоттар партиясы, Қазақстанның коммунистік халықтық демократиялық партиясы, «Әділет» және «Руханият» партиялары ұсынды. Енді жалғыз Ақжол партиясын күтудеміз», - деді Мельдешов тілшілерге.

Оның айтуынша, партиялар үшін ұсыну мерзімдері ұзартылмайды. «Ақжолдан» басқа барлық партиялар өз тізімдерін ұсынып қойғанда, ұзартудың қажеті не», - деді ол.

Қазір «Ақжолды» күте тұрамыз, егер олар келсе, мерзімдерді кім үшін ұзартамыз, барлықтары ұсынып қойды», - деді Мельдешов.

 

 

 

«Ақ жол» Мәжіліс сайлауына түсуге

ниет білдіріп отырған соңғы партия

 

/«ҚазАқпарат», 05.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Алдағы жылдың басында өткелі отырған кезектен тыс Мәжіліс сайлауына «Ақ жол» партиясы да қатысуға ниет білдірді.

Бүгін Орталық сайлау комиссиясына партия бекіткен үміткерлер тізімін  партия төрағасы Азат Перуашев ұсынды.

Оның айтуынша, партия ОСК-ға тіркеу үшін 79 үміткерін ұсынған.

Ал партия өкілдерінің тізімін неге кештетіп өткізгенін сұраған журналистердің сауалына  төраға партия тізіміндегі азаматтардың 70 пайызы кәсіпкер екендігін жеткізді. «Ал кәсіпкерлер үшін декларация тапсыру мәселесі оңай шаруа емес», - деді А.Перуашев.

Оның айтуынша, «Ақ жол» партиясы сайлаушылардың  15-20 пайыз даусын жинауға ұмтылмақ. «Біздің партиямыздың тұғырнамасында ауқымды әлеуметтік мәселелер бар. Оның ішінде жұмыссыздық, халықты жұмыспен қамту, зейнетақымен, тұрғын үймен қамтамасыз ету, денсаулық сақтау саласын нығайту сияқты маңызды мәселелер бар. Тұғырнамамыздың үлкен бір бөлігі индустриялизацияландырумен байланысты. Экономиканы дамытып, кәсіпкерлерге қолайлы мүмкіндік жасау да басым бағыттарымыздың бірі», - деді А.Перуашев журналистерге берген сұхбатында.

Осылайша Мәжіліс депутаттарының сайлауында бақ сынасуға бел буған партиялар саны 8-ге жетті. Олар «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы,  Қазақстанның коммунистік халықтық партиясы, «Ауыл» партиясы, «Патриоттар партиясы», «Әділет» партиясы, «Руханият» партиясы және Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы. Еліміздің әділет органдарында ресми тіркелген партиялар саны - 10. Оның ішінде Қазақстанның коммунистік партиясы қызметінің сот шешіміне байланысты уақытша тоқтатылғандығын, ал «Азат» партиясының осы сайлауда Жалпыұлттық социал-демократиялық  партиясымен күш біріктіріп отырғандығын ескерсек, «Ақ жол» Мәжіліс сайлауына түсуге ниет білдіріп отырған соңғы партия.

Естеріңізге сала кетейік, бүгін түнгі 24-00-де Мәжіліс депутаттарының сайлауына саяси партиялар атынан тізімдерді ұсыну мерзімі аяқталады.

 

 

«Ақ жол» демократиялық партиясы

өз партиялық тізімін ұсынды

 

/«Хабар» агенттігі, 05.12.2011 ж./ - «Ақ жол» демократиялық партиясының партиялық тізімінде экс-депутаттар, қоғам қайраткерлері, ақын-жазушылар, кәсіпкерлер мен жас ғалымдар бар. Өткен аптада партияның құрылтайы өтіп, онда сайлауалды тұғырнама бекітілген болатын.

Аталған партия бүгін Орталық сайлау комиссиясына өзінің партиялық тізімін өткізді. «Ақжолдықтар» тізімді дайындау ісінің аса мұқият және үлкен жауапкершілікпен атқарылғанын айтады. Партиядағылар ұйымның кадрлық құрамын сапалық жағынан біршама жаңартып, аз уақыттың ішінде оның ұстанымдары мен қағидаларын қоғамға толықтай жеткізе алдық деген ойда. «Ақжолдықтар» елде кәсіпкерлікті дамытуға жағдай жасап, оған бұқаралық сипат беру керек, - дейді.

Азат ПЕРУАШЕВ, «АҚ ЖОЛ» ПАРТИЯСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

- Осы тізім бойынша біздің 79 үміткерлеріміз енді Орталық сайлау комиссиясының қарауынан өтуі қажет. Өз тарапымыздан біз еліміз алдында сайлауалды тұғырнаманы атқаруға тырысамыз.

 

 

Саяси додада 8 партия бақ сынайды

 

/«Дала мен Қала», 10.12.2011 ж./ - Орталық сайлау комиссиясына «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясы, Қазақстанның коммунистік халықтық партиясы, Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы, «Ауыл» партиясы, «Патриоттар партиясы», «Әділет» партиясы, «Руханият» партиясы, «Ақжол» партиясы өздерінің партиялық тізімдерін ұсынды.

Айта кетелік, еліміздің әділет органдарында ресми тіркелген партиялар саны – 10. Оның ішінде Қазақстанның коммунистік партиясы қызметі сот шешіміне байланысты уақытша тоқтатылса, «Азат» партиясы бұл сайлауда Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясымен күш біріктіріп отыр. Ал мәслихат депутаттарына үміткер болып 5 желтоқсандағы мәлімет бойынша, 1 мың 161 азамат өздерінің конституциялық құқықтарын пайдаланып, сайлауға түсуге өтініш білдіріпті.

ОСК мәліметіне қарағанда, комиссияға келіп түскен 12 арыз-шағымның 11-і «Сайлау туралы» заңға түсініктеме беруді қажет етсе, біреуі ЖСДП басшылығы тарапынан болған. Сайлау комиссияларының құрамында кеңесші дауыс беру құқығына ие комиссия мүшелерін енгізумен байланысты бұл шағым ОСК отырысында талқыланып, назарға алынған. Сөйтіп, учаскелік сайлау комиссияларының құрамына партиялар атынан ұсынылатын кеңесші дауыс беру құқығы бар азаматтарды ұсыну мерзімі 2011 жылдың 15 желтоқсанына дейін ұзартылды.

 

 

Ақтөбе облысында сайлау науқанына

қызу дайындық жүріп жатыр[4]

 

/«Хабар» агенттігі, 05.12.2011 ж./ - Ақтөбе облысында Парламент Мәжілісі мен облыстық, қалалық және аудандық мәслихаттарға депутаттар сайлау науқанына қызу дайындық жүріп жатыр. Қазір облыста 14 аумақтық, 204 округтық сайлау комиссиялары жұмыс жасауда.

Ақтөбе облысында бүгінгі күнге дейін жергілікті мәслихаттарға депутаттыққа үміткер ретінде 18 адам өтініш тапсырған. Олардың 8-і әйел. 11-нің жоғары білімі, 7-уінің орта арнаулы білімі бар. Орта жастары 40-қа жетпеген. Мамандықтарының дені – мұғалім, дәрігер, заңгер. Сондай-ақ, үміткерлер арасында 4 жұмыссыз бар. Облыста 15-желтоқсаннан кейін 521 учаскелік сайлау комиссиясы жұмыстарына кіріседі. Қазір аудан, ауылдарда семинар-тренингтер ұйымдастырылуда. Сайлаушылардың нақты тізімін анықтау және бәрін бірізге келтіру мақсатында жуырда қалалық әкімдік жанынан арнайы телефон желісі ашылған. Ол таңертеңгі сағат 9-дан, кешкі 19-ға дейін қала тұрғындарына қызмет етеді. Соңғы кездері Ақтөбе қаласы тұрғындарының саны күрт артқан. Қалаға қарасты селолық округтарда сырттан көшіп келушілер көп. 400 мыңнан астам тұрғын қалада ресми тіркелген.

Гүлнәр КҮНБАЕВА, АҚТӨБЕ ОБЛЫСТЫҚ САЙЛАУ КОМИССИЯСЫНЫҢ ТӨРАЙЫМЫ:

- Әрбір азамат өзін спискіде, жаңағы осы тізімде барлығын барып, қай учаскеге бару керек екенін, я болмаса қай округке бару керек екенін осыны, звондап, өзінің фамилиясын айтып, анықтап алуға болады.

 

 

Ақмола облысында сайлауға дайындық қызу жүруде

 

/«Хабар» агенттігі, 05.12.2011 ж./ - Ақмола облысында ҚР Парламенті Мәжілісіне 4, облыстық, қалалық және аудандық мәслихат депутаттығына 119 үміткер тіркелген.

Олардың арасында облыс әкімі Сергей Дьяченко, облыстық мәслихат хатшысы Өмірсерік Мұсабаев, Парламент Мәжілісінің 4-ші шақырылымында депутат болған Валерий Котович пен Жексенбай Дүйсебаев та бар. Олардың барлығы «Нұр отан» партиясының тізімі бойынша, ұсынылған кандидаттар. Облыстық сайлау комиссиясының төрағасы Әділхан Шаяхметовтың айтуынша, облыстық, қалалық және аудандық мәслихат депутаттығына үміткер ретінде тіркелгендер өзін-өзі ұсынғандар. Бүгінде аймақтағы сайлаушылар тізімі нақтылануда.

Әділхан ШАЯХМЕТОВ, АҚМОЛА ОБЛЫСТЫҚ САЙЛАУ КОМИССИЯСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

- Ақмола облысында бүгінде 1113 сайлау комиссиясы құрылған. Онда жұмыс істеуге 7 мыңнан астам адам тартылды. Жуырда біз, аймақтағы барлық сайлау комиссиясының төрағаларының басын қосып, арнайы жиын өткіздік. Басқосуда алдағы саяси науқанды жоғары деңгейде өткізу үшін ұйымдастыру мәселелерін талқыладық.

 

 

 

 

 

Қуандық ТҰРҒАНҚҰЛОВ, Орталық сайлау комиссиясының төрағасы:

Дауыс беру - әр адамның азаматтық парызы

 

/«Айқын», 06.12.2011 ж., Қ. Махамбет/: 

 

- Қуандық Тұрғанқұлұлы, келер жылдың 15 қаңтары күні Парламент Мәжілісі депутаттары мен барлық деңгейдегі мәслихаттар депутаттарының сайлауы өтетіні белгілі. Орталық сайлау комиссиясы мен оның аймақтағы өкілдіктері осы саяси науқанды өткізуге сақадай сай ма?

- Үстіміздегі жылдың 16 қарашасы күні Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың партиялық тізімдер бойынша сайланатын Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауын тағайындау туралы Жарлығы шыққан сәттен бастап сайлауды әзірлеу жұмыстары жедел қолға алынды.

Сайлауды талап деңгейінде өткізуге, азаматтардың конституциямен кепілдендірілген сайлау және сайлану құқығын жүзеге асыруын қамтамасыз етуге Орталық сайлау комиссиясының кадрлық және материалдық ресурстары жеткілікті. Сайлауды ұйымдастырып өткізуге барлығы 13315 сайлау комиссиясы қатысады. Олар - орталық, облыстық, қалалық, аудандық, округтік сайлау комиссиялары.

Қазіргі уақытта барлық деңгейдегі сайлау комиссияларының құрамы толықтай қалыптастырылған, бұл құрамдар БАҚ-та жарияланды. Жүз мыңға тартатын комиссия мүшелерінің негізінен мұндай электоралдық науқанды өткізуде жинақтаған тәжірибесі бар адамдар.

- Сайлауға қатысты құжаттар мен қажетті нормативтік актілер қабылданып болды ма?

- Сайлау өткізуге қатысты негізгі құжаттар қабылданды және іске асырылуда. Сайлау құжаттарының үлгісі бекітілді. Негізгі заңдарда қарастырылған сайлау өткізу тәртібін, сайлау процедурасы мен сайлау процесіне қатысушылардың қызметін реттейтін қажетті нормативтік актілер қабылданды.

16 қараша күні Орталық сайлау комиссиясы Күнтізбелік жоспарды бекітті. Осы жоспарға сәйкес партиялық тізімдер бойынша сайланатын Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауында кандидаттарды ұсыну 2011 жылғы 16 қарашадан бастап 5 желтоқсанға дейін, ал партиялық тізімдерді тіркеу 16 қарашадан бастап 15 желтоқсанға дейін жүргізіледі. Күнтізбелік жоспарда дайындық пен сайлауды өткізуге қатысты барлық іс-шаралар қамтылған.

- Мәжіліске партиялық тізімдер бойынша үміткерлерді ұсыну қалай жүргізіледі? Сайлауға қатысуға ұмтылып отырған саяси партияларға қандай да болмасын алдын ала қойылатын шарттар бар ма? Мысалға, саяси партия мүшелерінің санына, оның қаржылық мүмкіндіктеріне, тағы сол сияқтыларға қатысты шектеулер қойыла ма?

- 2007 жылғы конституциялық реформадан бастап Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің 98 депутаты пропорционалдық сайлау жүйесі негізінде, яғни партиялық тізімдер бойынша сайланады. Ал 9 депутатты Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды.

Партиялық тізімдер бойынша сайланатын Мәжіліс депутаттығына кандидаттарды саяси партиялар ұсынады. Бұл ретте саяси партияларға қойылатын басты талап - оның республика заңнамасымен белгіленген тәртіппен тіркелген саяси партия болуы.

Ал алдын ала қойылатын шарттарға келетін болсақ, біртұтас жалпыұлттық сайлау округінің аумағы бойынша Мәжіліс депутаттығына сайлау үшін адамдарды партиялық тізімге енгізу саяси партияның жоғарғы органы мүшелерінің жалпы санының көпшілік дауысымен жүргізілуі тиіс. Саяси партиялар партиялық тізімдеріне тек қана өз саяси партиясының мүшелерін кіргізуге құқығы бар.

Саяси партияның жоғарғы органының шешімі қабылданған соң, тізімге енген әрбір азамат партиялық тізімге енгізуге келісімі туралы өтініш беруі тиіс. Осы құжаттың барлығы Орталық сайлау комиссиясына жіберіледі. Содан соң біз партиялық тізімге енгізілген кандидаттардың Конституция мен «Сайлау туралы» конституциялық заң қоятын талаптарға сәйкестігін тексеріп барып, партиялық тізімді тіркеу туралы сұрақты қараймыз.

- 2007 жылғы Парламенттік сайлауда саяси партиялар кемінде жеті пайыздық межеден өтуі тиіс болып еді. Бұл ереже осы сайлауда да қолданыла ма? Сайлаушылар дауыстары қалайша депутаттық мандаттарға айналады? Меніңше, депутаттық орындарды бөлудің механизмдері қазіргі кезде көпшілікті қызықтырып отырған сұрақ.

- Дұрыс айтасыз. Қазіргі заңнамада сол жеті пайыздық меже сақталып отыр. Яғни біздің елімізде пропорционалдық сайлау жүйесі бойынша дауыс беру нәтижесінде сайлаушылар дауысының кемінде 7 пайызын алған партиялар арасында депутаттық мандаттар бөлінеді. Мұндай тәжірибе шет мемлекеттердің Парламенттерін қалыптастыруда кеңінен қолданылады.

Бұл үшін жеті пайыздық межеден өткен саяси партиялардың барлығын жақтап дауыс берген сайлаушылар дауысының жиынтығы бөлінетін депутаттық мандаттар санына, яғни 98-ге бөлінеді. Алынған нәтиже алғашқы сайлау жеке саны (квота) болып табылады. Осы квота әрбір партия алған дауысқа бөлінгенде мандаттар саны шыға келеді.

2007 жылғы Парламенттік сайлауда бұл межеден тек «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы ғана өтті, сайлауға қатысқан басқа бір де бір партия сайлаушылардың 7 пайызының дауысын ала алмады. Нәтижесінде, елімізде бір партиялы Парламент қалыптасты. Осыны ескере отырып, Елбасы Қазақстан Парламентін кем дегенде екі партияның өкілдерінен қалыптастыру тетіктерін заңдастыруды тапсырған болатын. Осылайша, сайлау туралы заңның 97-1-бабы келесідей мазмұндағы тармақпен толықтырылды: «Егер дауыс беруге қатысқан сайлаушылар дауысының жеті пайызын тек қана бір саяси партия алса, онда депутаттық мандаттарды бөлуге көрсетілген саяси партияның тізімі, сондай-ақ дауыс беруге қатысқан сайлаушылар дауысының келесі көп санын жинаған партияның партиялық тізімі жіберіледі».

Егер 15 қаңтардағы сайлаудың нәтижесінде 2007 жылдағыдай жағдай қалыптасса да, мандаттарды бөлу осы тәртіпке сай жүзеге асырылады. Бірақ 7 пайыз межеден өтпеген партия үшін қарастырылған коэффициент бар.

- Кезектен тыс немесе мерзімінен бұрын өткізілетін Парламенттік сайлау шынайы демократиялық қоғамның көрінісі бола ала ма?

- Ұйымдастырушылық тұрғыдан алғанда кезектен тыс сайлаудың кезекті сайлаудан еш айырмашылығы жоқ. Әрбір сайлау науқанын әлемде жалпы мойындалған демократиялық сайлау стандарттарына сәйкес өткізу - біздің басты міндеттеріміздің бірі. Еліміздің сайлау заңнамасының демократиялық әлеуетіне отандық және халықаралық сарапшылар жоғары баға беріп отыр. Мысалы, біздің елде баламасыз сайлау өткізуге тыйым салынған. Кандидаттар мен саяси партиялардың сайлауалды үгіт жүргізуінің тең жағдайы кепілдендірілген. Ол үшін саяси партиялар мен кандидаттардың өздерінің сайлау тұғырнамасымен бұқаралық ақпарат құралдарына заңмен белгіленген көлемде шығуына, көрнекі жарнаманы пайдалануына, сайлаушылармен кездесулер өткізудегі көліктік шығындарына республика қазынасынан тең мөлшерде қаржы бөлу көзделген.

Сондай-ақ сайлау органдары қызметінің алқалылық, жариялылық және ашықтық негізде жүргізілуін талап ететін бірқатар нормалар бар. Біз қашанда бұл талаптарды бұлжытпай орындауға тырысамыз. Десек те, сайлаудың шынайы демократиялық сипат алуы тек сайлау органдарына ғана емес, барлық сайлауға қатысушыларға да байланысты. Әрбір сайлау процесіне қатысушы, мейлі ол сайлау комиссиясының мүшесі болсын, мейлі сайлау заңнамасы бойынша белгілі бір жауапкершілік арқалаған атқарушы билік өкілі болсын, мейлі ол қандай да болмасын саяси партия өкілі болсын, заңға жүгініп, Конституция мен заң талаптарын бұлжытпай орындаса, сонда алдағы сайлау қоғамның демократиялық дамуына өзіндік үлесін қоса алады.

- Барлық деңгейдегі мәслихаттар депутаттарын сайлауға әзірлік қалай жүріп жатыр? Қазір мәслихаттар сайлауы Мәжіліс сайлауының көлеңкесінде қалып қойған жоқ па? Келешекте мәслихаттар да партиялық-пропорционалдық жүйеге көшу керек деп ойламайсыз ба? Қараңызшы, сайлаулар бір мезгілде өтетін болғандықтан, халық кімді қандай жүйемен сайлау керек екенін айыра ала ма? Сіздің пікіріңіз?

- Мәслихаттар депутаттарын сайлаудың Мәжіліс депутаттарын сайлаудың көлеңкесінде қалып қою қаупі жоқ, өйткені барлық деңгейдегі сайлауларда болатын міндетті рәсімдер нақтылы заң нормаларымен белгіленген.

Осы нормалар негізінде, жоғарыда айтылғандай, Орталық сайлау комиссиясы партиялық тізімдер бойынша сайланатын Мәжіліс депутаттарының сайлауындағы, Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайтын Мәжіліс депутаттарының сайлауындағы, мәслихаттар депутаттарының сайлауындағы негізгі іс-шаралардың Күнтізбелік жоспарларын жеке-жеке бекіткен болатын.

Электоралдық науқанды өткізуде біз осы Күнтізбелік жоспарда көзделген тәртіпті және мерзімдерді басшылыққа аламыз. Сондықтан қазіргі уақытта мәслихаттар депутаттарын сайлауға әзірлік өз ретімен жүріп жатыр.

Ал мәслихаттар депутаттарын партиялық тізімдер арқылы сайлау мәселесі - біздің қоғамда талқыланып жүрген тақырыптың бірі. Жалпы, көптеген елдер тәжірибесінде өкілді биліктің барлық деңгейде партиялық тізім арқылы сайлануы нормаға айналған. Біздің елімізде бұл жүйенің мәслихаттар сайлауында енгізілуі не енгізілмеуі туралы әзірге болжау айту қиын.

Қазіргі уақытта мәслихат депутаттары үшін дауыс беру сайлау округтері бойынша жүреді. Облыстық, қалалық немесе аудандық мәслихат депутаттарын сайлау бойынша елімізде 3335 сайлау округтері құрылған. Демек, әрбір кандидат белгілі бір сайлау округі бойынша ғана дауысқа түседі.

Мәслихат депутаттығына кандидаттар ұсыну құқығы республикалық немесе жергілікті қоғамдық бірлестіктермен қатар азаматтарға да берілген. Азаматтар өзін-өзі ұсыну жолымен де сайлауға үміткер ретінде қатыса алады. Олай болса, азаматтық қоғамның мәслихаттар арқылы өз мүдделерін қорғауы үшін қажетті заңнамалық мүмкіндік қалыптастырылған деп айтуға негіз бар.

- Осы орайда, сайлаушыларға бірқатар түсініктеме бере кетсеңіз. Биылғы сайлау бюллетеньдері туралы не айта аласыз? Дауыс беру күні әрбір сайлаушының қолына қандай бюллетеньдер тиеді?

- Өте орынды сұрақ. Бұл - сайлаушылар үшін де маңызды мәселе. 2012 жылы 15 қаңтар күні сайлау учаскелерінде сайлаушылар үш түрлі бюллетень арқылы дауыс беретін болды. Бюллетеньдердің біреуі Парламент Мәжілісі депутаттарының сайлауында саяси партия үшін дауыс беруге арналған. Екінші бюллетень арқылы облыстық мәслихат депутаттығына кандидат үшін дауыс беруге болады. Ал үшінші бюллетеньмен аудандық немесе қалалық мәслихаттың депутаттығына кандидат үшін дауыс беріледі. Ескеретін бір жайт, Астана мен Алматы қалаларының тұрғындары екі бюллетень алады. Өйткені бұл қалаларда аудандық деңгейдегі мәслихаттар жоқ.

Осы бюллетеньдер туралы түсіндіру жұмыстары БАҚ-тар арқылы да жүргізіліп жатыр. Әрине, ең бастысы, біздің сайлаушыларымыздың саяси партиялар мен депутаттыққа кандидаттардың сайлауалды тұғырнамаларымен жіті танысып, 15 қаңтар күні өз таңдауын жасауында.

- Саяси науқанға мемлекет қазынасынан қанша қаржы қарастырылды?

- Сайлау науқанына 8,2 млрд теңге жұмсау көзделіп отыр. Орайы келген соң айта кетейін, мәслихат депутаттарының кезекті сайлауын да Мәжіліс депутаттарының сайлауымен бір күнде - 2012 жылғы 15 қаңтарда өткізудің экономикалық тиімділігі бар. Бұл 4 млрд теңгеден астам бюджет қаражатын үнемдеуге мүмкіндік береді.

- Кезектен тыс және кезекті сайлауда үміткер ретінде тіркелу үшін қойылатын шарттар қандай?

- Біріншіден, Мәжіліс сайлау бойынша партиялық тізімге енгізілген әрбір азамат, мәслихат депутаттығына кандидат ретінде ұсынылған әрбір үміткер республиканың Конституциясы мен «Сайлау туралы» конституциялық заң қоятын талаптарға сәйкес болуы тиіс. Нақты айтатын болсақ, Мәжіліс депутаттығына жасы 25-ке толған, республика аумағында соңғы он жыл тұрғылықты тұрып жатқан Қазақстан Республикасының азаматы, ал мәслихат депутаттығына еліміздің жасы 20-ға толған азаматы үміткер бола алады. Бұл жерде сот іс-әрекетке қабілетсіз деп таныған, сондай-ақ сыбайлас жемқорлық қылмыс және сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаудағы кінәсін сот заңда белгіленген тәртіппен таныған адам Парламенттің, мәслихаттың депутаттығына кандидат бола алмайтынын айта кету керек.

Партиялық тізімге енгізілген Мәжіліс депутаттығына кандидаттардың аталған талаптарға сәйкестігін біз партиялық тізім ұсынылған сәттен бастап 15 желтоқсанға дейін, Қазақстан халқы Ассамблеясының Кеңесі ұсынған кандидаттардың сәйкестігін 16 желтоқсаннан бастап 31 желтоқсанға дейін уәкілетті мекемелерге сұрау салу арқылы тексереміз.

Ал мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың Конституция мен «Сайлау туралы» заңда көрсетілген талаптарға сәйкестігін тиісті округтік сайлау комиссиясы заңмен белгіленген мерзімде анықтайды.

Үміткерлерді тіркеу осы тексерістердің нәтижесі бойынша және заңнамамен белгіленген құжаттардың негізінде жүргізіледі.

- Сайлауды ақпараттық қамтамасыз ету мәселесі реттелді ме?

- Орталық сайлау комиссиясы, әдеттегідей, барлық бұқаралық ақпарат құралдарымен белсенді түрде бірігіп жұмыс істеуде. Барлық отырыстарымыз бен өзге де шаралар бұрынғысынша масс-медиа өкілдері шақырыла отырып, ашық түрде өткізіледі. Отандық және шетелдік журналистер еркін жұмыс істейтін, жаңа технологиялық жетістіктермен қамтамасыз етілген баспасөз орталығы тұрақты жұмыс істейді.

Сайлау науқанына ақпараттық қолдау көрсету жөніндегі арнайы медиа-жоспар жүзеге асырылуда. Басты мақсат - өтетін сайлау туралы мәліметтерді бұқаралық ақпарат құралдары арқылы әрбір сайлаушыға жеткізу. Яғни сайлау туралы толыққанды мәлімет алған әрбір дауыс беруші өз сайлау учаскесіне келіп, таңдау жасауы керек. Сонымен қатар барлық деңгейдегі сайлау комиссиялары қызметінің ашықтығы да сайлауды ақпараттық қамтамасыз етудің маңызды бөлігі.

Ал сайлауға қатысатын саяси партияларға және мәслихат депутаттығына кандидаттарға бұқаралық ақпарат құралдарына тең қол жеткізуі - заң талабы.

- Сайлау учаскелерін жасақтағанда мүмкіндігі шектеулі азаматтарға қолайлы жағдай жасала ма?

- Әрине. Мүмкіндігі шектеулі адамдар назардан тыс қалмайды. Біріншіден, жергілікті сайлау комиссиялары олардың санын, тұрғылықты жерін мұқият анықтап жатыр. Шынын айту керек, мұндай адамдар жергілікті биліктің де, сайлау комиссияларының да назарында. Сайлаушылар тізімін қалыптастыру кезінде сайлау учаскесіне келе алмайтын сайлаушылар негізінен белгілі болады. Олардың жазбаша өтініштерінің негізінде 15 қаңтар күні сайлау жәшігі үйлеріне жеткізіліп, дауыс беруіне жағдай жасалады. Сондай-ақ өзі жүруге шамасы жоқ, төсекте жатқан қарияларға да осындай қызмет көрсетіледі.

- Қаңтардың сақырлаған аязы мен үскірігі сайлаушылардың белсенділігіне кері әсерін тигізуі мүмкін деп қауіптенбейсіздер ме? Бұл сайлауда сайлаушылардың белсенділігі қандай болады деп ойлайсыз? Қандай да бір болжам бар ма?

- Тәуелсіздік алған кезден бергі ел тарихына үңілсек, жылдың қай мезгілінде де сайлаулар өтіп жүр. Өзіңізге белгілі, осы уақытқа дейін президенттік және Парламенттік сайлаулардың бірқатары қыста өткені анық. Мәселен, осы қос Палаталы Парламенттің бастауы болған 1995 жылғы сайлау желтоқсан айында өтті. Сондықтан сайлаудың қаңтар айында өтуі сайлаушылардың белсенділігін төмендетеді деп ойламаймын. Өйткені дауыс беру, ерікті түрде өз таңдауын жасау - әр адамның азаматтық парызы.

- Жат жердегі қандастарымыз қалай дауыс береді?

- Бұл жерде ашып айтатын бір жайт, еліміздегі өтетін қандай сайлауда да тек Қазақстан азаматтары ғана дауыс беру құқығына ие. Яғни өзге елдерде оқып жатқан, жұмыс істеп жүрген отандастарымыз саяси партияларға дауыс беру арқылы Парламент Мәжілісінің депутаттарын сайлауға қатысып, өз таңдауларын жасай алады. Сайлаушыларды тіркеу жұмыстарын, дауыс беру рәсімдерін Қазақстанның шетелдегі елшіліктері ұйымдастырады.

- Біздің Парламент күні бүгінге дейін бір партиялық жүйемен жұмыс істеді. Енді «Бірпартиялы емес, көппартиялы жүйеге көшеміз» деп жатыр. Бұл қалай?

- Көппартиялық Парламентті қалыптастыру туралы пікір бұрыннан да айтылып келді. Жоғарыда айтып кеттік, 2007 жылғы сайлаудың нәтижесінде Парламенттің Мәжілісі бірпартиялық Палата болып қалыптасты.

Ал енді 15 қаңтарда өтетін сайлаудан кейін қалыптастырылатын бесінші шақырылымдағы Мәжілістің партиялық құрамы жағынан өзгеріске түсетіні анық. 2011 жылы 1 қыркүйек күні Парламенттік сессияның ашылуында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаев: «Келесі сайлаудан кейін, заңға сәйкес, Мәжіліс кем дегенде екі партиялы болады. Осылайша біздің жас демократиямыздың дамуындағы жаңа саты басталады» деген еді. Елбасы айтып өткен осы жаңа кезеңнің басталуы 2012 жылғы 15 қаңтардан басталғалы тұр.

Сонымен, ел Парламенті бірпартиялық жүйеден көппартиялық жүйеге көшеді. Сол арқылы партиялар арасындағы бәсекелестіктің артуы көптеген мемлекеттердің басып өткен баспалдағы. Бұл елдің дамуы кезеңіндегі келесі бір белес. Ел тәуелсіздігінің 20 жылдығында Қазақстан Республикасының осындай қадамға баруы - демократиялық дамуының көрінісі.

- Ел ішінде «Парламенттің екі партиядан тұру ықтималдығы басым. Алғашқы орында «Нұр Отан», екінші орында «Ақ жол» партиясы тұрады. Сайлаудың шынайылығын арттыру үшін «Азат» партиясы да тізімге енуі мүмкін» деген әңгіме кезіп жүр. Осыған алып-қосарыңыз бар ма?

- Жаңа айтып кеткендей, Парламенттің құрамы екі партиядан кем болмауы «Сайлау туралы» заңмен негізделген. Ал Парламентте одан да көп партияның өкілдері болуы халықтың берген дауысына байланысты болады.

- Қазіргі билік партиясы тізімге енгізілген әрбір кандидат үшін төленетін жарнадан босатылған деген мәліметті естідік. Мұны қалай түсіндіресіз, басқа партиялар мұны қалай қабылдайды?

- Сайлау туралы заң талаптарына сәйкес, саяси партия партиялық тізімге енгізілген әрбір адам үшін ең төменгі жалақының он бес еселенген мөлшерінде сайлау жарнасын енгізуі тиіс. Биылғы жылы бұл сома 240 мың теңгеге жуық.

Мұндай міндеттілік «Нұр Отан» партиясына қолданылмайды. Өйткені «Сайлау туралы» заңның 88-бабының 2- тармағында «Парламент Мәжілісі депутаттарының алдыңғы сайлауында дауыс беруге қатысқан сайлаушылар дауысының жеті және одан да көп пайызын алған саяси партиялар сайлау жарнасын төлемейді» деп анық көрсетілген.

Сонымен қатар өзге партияларға да жеңілдіктер бар. Парламент Мәжілісі депутаттарының алдыңғы сайлауында дауыс беруге қатысқан сайлаушылар дауысының бестен жетіге дейінгі пайызын алған саяси партия сайлау жарнасы мөлшерінің елу пайызы мөлшерінде, ал сайлаушылар дауысының үштен беске дейінгі пайызын алған саяси партия сайлау жарнасы мөлшерінің жетпіс пайызы мөлшерінде сайлау жарнасын төлейді.

Соған орай ЖСДП және «Ақ жол» КДП Парламент Мәжілісі депутаттарының алдыңғы сайлауында дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың үштен беске дейінгі пайызын алған партия ретінде сайлау жарнасын жетпіс пайыз мөлшерінде төлейді. Осылайша, осы екі саяси партия үшін сайлау жарнасы әрбір кандидат үшін 168 мыңға жуық теңгені құрайды. Бұл «Сайлау туралы» заңмен белгіленген талап.

Дауыс жинауда аталған пайыздық межеден асса, қай партия да осындай жеңілдікке ие болады.

- Мәжіліс сайлауына Қазақстанның Коммунистік партиясы қатыстырылмайды екен ғой...

- Сайлау туралы заңнамаға сәйкес партиялық тізімдер бойынша сайланатын Мәжіліс депутаттығына кандидаттар ұсыну құқығы елімізде белгіленген тәртіппен тіркелген саяси партияларға ғана тиесілі. Қазақстанның Коммунистік партиясының қызметі сот шешімімен тоқтатылғандықтан, бұл жолғы сайлау процесіне қатыса алмайды. Заң талабы солай.

- Қазақстан халқы Ассамблеясы Мәжіліс сайлауына ұсынатын 9 депутаттың тізімін қашан береді?

- Қазақстан халқы Ассамблеясынан Мәжіліс депутаттығына кандидаттар ұсыну 2011 жылғы 16 желтоқсанда басталып, 26 желтоқсанда аяқталады, кандидаттарды тіркеу 2001 жылғы 26 - 31 желтоқсан аралығында жүргізіледі. Сайлау алдындағы үгіт 2012 жылғы 1 қаңтарда басталып, 14 қаңтарда аяқталады. Дауыс беру 2012 жылғы 16 қаңтарда болады.

Орталық сайлау комиссиясы Қазақстан халқы Ассамблеясының Кеңесі кандидаттар ұсынған соң, үш күннен кешіктірмей бұқаралық ақпарат құралдарында бұл туралы мәліметтерді жария етеді.

- Саяси партиялардың сайлауға жұмсайтын қаржысының шектік мөлшері бар ма, әлде әр партия «көрпесіне қарай» көсіле ме? Сондай-ақ мәслихаттар депутаттығына кандидаттардың сайлау қорының мөлшері қандай?

- 16 желтоқсаннан бастап партиялар сайлауалды үгіт жұмысына кірісе алады. Саяси партиялардың барлық үгіт кампаниясы партияның сайлау қоры есебінен жүзеге асырылады. Саяси партиялардың сайлау қорының ең жоғарғы көлемі 261 585 000 теңгені құрайды.

Сайлау заңнамасына сәйкес мәслихат депутаттығына кандидат болғандар өздерінің сайлау қорын құруына құқығы бар. Мәслихат депутаттығына кандидаттың сайлау қорының ең жоғарғы көлемі 10,5 млн теңгені құрайды. Соның ішінде кандидаттың өз қаражатынан, кандидатты ұсынған қоғамдық бірлестіктің және де Қазақстан Республикасының азаматтары мен ұйымдарының ерікті қайырымдылығынан құралатын қаржы.

Сонымен қатар мәслихат депутаттығына кандидаттарға мемлекет тарапынан газетте материал жариялауға, теледидар мен радиода сөйлеуі үшін қаражат бөлінеді.

Сөзімнің соңында алдағы сайлаудың үгіт жүргізу кампаниясы Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің 20 жылдық мерейтойымен тұспа-тұс келіп тұрғанын айтар едім. Осы орайда, барлық сайлаушыларды, бұл науқанды ұйымдастырушыларды және мыңдаған оқырмандарды мемлекетіміздің ең басты мейрамымен құттықтаймын! Азат еліміздегі барлық шаңыраққа құт-береке, ырыс пен ынтымақ тілеймін!

- Әңгімеңізге рақмет.

 

 

 

 

Үміткерлерді тіркеу кезеңі басталды

 

/«Егемен Қазақстан», 06.12.2011 ж., Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Л.Ж.СҮЛЕЙМЕНМЕН әңгіме/:

 

– Ләззат Жаңылысқызы, ел назарындағы басты науқан – сайлау үдерістері қалай жүріп жатыр?

– Сайлау науқаны басталғанына жарты айдан асты. Осы уақыт ішінде Орталық сайлау комиссиясы «Сайлау туралы» Заң талаптарына сәйкес атқарылуы тиіс барлық жұмыстар мен іс-шараларды өз уақытында және белсенді түрде жүргізіп келеді. Мемлекет басшысының Жарлығымен сайлау тағайындалған күннен бастап Орталық сайлау комиссиясы өз өкілеттігін жүзеге асыра отырып, мәслихаттар депутаттарының сайлауын да тағайындаған болатын. Парламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауы және мәслихаттардың кезекті сайлауы 2012 жылдың 15 қаңтарына белгіленгенін Қазақстан жұртшылығы жақсы біледі. Екі сайлаудың да бір күнге тағайындалуы еліміз үшін қаржылық жағынан да, ұйымдастырушылық жағынан да аса тиімді. Сондықтан да екі сайлау қатар өткізіліп отыр.

– Мәжіліс пен мәслихаттар сайлауының өзіне тән ерекшеліктері қандай?

– Мәжіліс сайлауының да, мәслихаттар сайлауының да өзіндік ерекшелігі мен талаптары бар. Мысалы, Мәжіліс депутаттарын сайлауда тек саяси партиялар ғана кандидаттар ұсынатын болса, ал мәслихаттар депутаттарына республикалық, жергілікті қоғамдық бірлестіктермен қатар, жекелеген азаматтардың да өзін өзі ұсынуына құқығы бар.

Қазіргі кезде елімізде тіркелген саяси партиялар съездерін өткізіп, Мәжіліс депутаттығына кандидаттар ұсыну үдерісін аяқтады. Орталық сайлау комиссиясына «Нұр Отан», «Ақ жол», Патриоттар партиясы, ЖСДП, Руханият, Әділет, Ауыл, Коммунистік халықтық партия партиялық тізімдерін ұсынды. Ал мәслихаттар сайлауына келсек, 5 желтоқсандағы мәліметтер бойынша 1161 азамат өз құқықтарын пайдалана отырып, мәслихаттар сайлауына түсуге өз өтініштерін берді. Қазіргі кезде елімізде сайлау науқаны қалыпты жағдайда өтіп жатыр.

– Сайлаудың іс-шараларына қатысты өтініштер де түсіп жатқан шығар?

– Сайлау саяси науқан болғандықтан, әрқилы қиын мәселелердің туындайтынын тәжірибеден көріп жүрміз. Жалпы алғанда, қазіргі уақытта Орталық сайлау комиссиясына 12 өтініш келіп түсті. Олардың 8-і саяси партиялардан, 1-еуі мәслихаттан, 3-еуі бұқаралық ақпарат құралдары мен үкіметтік емес ұйымдардан түсіп отыр. Түскен өтініштердің 11-і сайлау туралы заңнаманы түсіндіруге байланысты. Оларға қажетті түсініктемелер дер шағында жолданды. Тағы бір өтініш Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясынан түскен еді. Бұл өтініш Орталық сайлау комиссиясының 2 желтоқсандағы отырысында қаралып, партияның өтініші қанағаттандырылды.

Осы жерде тоқталып өтейін, Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы учаскелік сайлау комиссиялары құрамына партиялардың кеңесші дауыс құқығы бар өкілдерін енгізу мерзімін ұзартуды сұраған еді. Комиссия өзінің отырысында ЖСДП-ның өтінішін қарап, нәтижесінде бұл мерзімді 15 желтоқсанға дейін ұзарт­ты. Тек сайлау болатын күні ғана емес, кеңесші дауыспен қатысатын учаскелік сайлау комиссиясының мүшелері сайлау науқаны басталғаннан бастап осы саяси кезеңнің барлық рәсімдеріне түгелдей қатысып, ондағы жұмыстарды бірлесе атқаруы тиіс.

– Ал сайлаушылардың тізімдерін жасау да маңызды іс-шара. Осы бағыттағы үдерістер қалай жүргізілуде?

– Бұл мәселеде Орталық сайлау комиссиясының, сондай-ақ жергілікті атқарушы органдардың тәжірибесі бар. Себебі, осы жылдың сәуірінде елімізде президенттік сайлау өтті. Онда сайлаушылардың сайлау учаскелері бойынша тізімдері қалыптастырылды. Дегенмен, еліміздің аумақтарында ішкі көші-қонның белсенді болуына байланысты бүгінде сайлаушылар тізімдері қайта тағы да пысықталып жатыр. Ондағы мақсат – кәмелеттік жасқа толған әрі Қазақстан азаматы болып табылатын тұрғындардың барлығын сайлаушылар тізіміне енгізу. Сол арқылы азаматтардың Конституциямен кепілдендірілген сайлау құқығын жүзеге асыруына мүмкіндік беріледі. Ал сайлау күні тізімге енгізілген сайлаушылардың өз учаскелеріне келіп, дауыс бергендері жөн демекпін. Өйткені, бұл әрқайсымыздың азаматтық борышымыз болып табылады.

– Сайлаушылар тізіміне енбей қалып, өкпе-реніш орын алатын жағдайлар да кездесетіні жасырын емес…

– Еліміздің Конституциясы мен сайлау туралы заңнамасына сәйкес Қазақстан Республикасының жасы 18-ге толған азаматтары тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына қарамастан, сайлауда дауыс беруге қатысуға құқылы. Әрбір сайлаушы өзінің осы құқығын іске асыру үшін аудандық, қалалық әкімдіктер сайлаушылар тізімін қалыптастырады. Бұл ретте әкімдіктердің лауазымды адамдары олардың дұрыстығы үшін жауапты болады. Сайлау тағайындалған күннен бастап азаматтар тұрғылықты жері бойынша әкімдікке барып сайлаушы ретінде тіркеле алады.

Ал 2011 жылғы 30 желтоқсаннан бастап әрбір сайлаушы сайлау учаскелерінде сайлаушылар тізіміндегі өзі туралы деректерді, сондай-ақ өзінің сайлаушылар тізімінде бар не жоқ екендігін білуіне толық құқылы. Жасыратыны жоқ, біздің сайлаушылардың көпшілігі осы мәселеге бей-жай қарайды. Соның салдарынан түсініспеушіліктер, дау-дамайлар туындап жатады. Оны болдырмаудың ең басты жолы – 30 желтоқсаннан бастап сайлаушылар өздерінің сайлау учаскелеріне барып, тізімдегі өздері туралы мәліметтерді тексеруі тиіс. Тегі, өз есімі және әкесінің аты, туған жылы, айы мен күні дұрыс жазылған ба, соның бәріне мән бергені жөн. Бұл, әрине, азаматтың белсенділігін талап ететін жәйт.

– Тіркеуден өткен саяси партиялардың үгіт жұмыстары қай күннен басталады?

– Жалпы, сайлау тағайындалғаннан кейін сайлау үдерістері кандидаттар ұсыну, тіркеу және сайлау өтетін күні кезеңдерінен тұрады. Қазіргі уақытта сайлаудың кандидаттар ұсыну кезеңі аяқталып, тіркеу кезеңі басталды. Ол 16 желтоқсанға дейін жалғасады. Ал үгіт-насихат жұмыстары 16 желтоқсаннан бастап, келесі жылдың 13 қаңтары күнгі сағат 24.00-ге дейін жүргізіледі.

– Әңгімеңізге рахмет.

 

 

Сайлаудың басты мақсаты - сайлаушыларға өз таңдауын

жасауына мүмкіндік беру - ОСК мүшесі Л.Сүлеймен

 

/«ҚазАқпарат», 06.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің кезектен тыс сайлауы мен мәслихат депутаттарының кезекті сайлауын өткізу жөніндегі Мемлекет басшысының Жарлығы шыққалы, аталмыш науқан қалың көпшіліктің жіті назарында. Мұның өзіндік себебі де бар.

Осы жолғы сайлауда Парламенттегі халық қалаулыларының қатары екі немесе одан да көп партия өкілдерінен жасақталады деген үміт бар. Яғни мемлекетіміз ашық, жариялы, демократиялық қоғам құру бағытында тағы бір маңызды қадам жасағалы отыр. Оның үстіне бір мезгілде екі сайлау өткізу Тәуелсіз Қазақстанның тәжірибесінде алғаш рет орын алғалы отырған шара. Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Ләззат Сүлейменнің айтуынша, елдегі сайлау науқаны тиісті заңдарға сай әрі ешқандай қайшылықтарсыз жүріп жатыр.

«Кезектен тыс сайлау өтетіні белгілі болған уақыттан бастап Орталық сайлау комиссиясы өзінің өкілеттігін жүзеге асыра отырып, мәслихат депутаттарының сайлауын тағайындады. Бұл шара да 15 қаңтарға белгіленді. Яғни келесі жылдың 15-ші қаңтарында елде бірден екі сайлау өтеді. Бұл қай жағынан алып қарағанда да мемлекет үшін тиімді шара. Өйткені сайлауды осындай жолмен ұйымдастыру арқылы айтарлықтай қаржы үнемдеуге болады. Әрине жоспарланып отырған екі сайлаудың өзіндік ерекшеліктері, талаптары бар. Айталық, Мәжіліс депутаттарының сайлауына тек елімізде ресми түрде тіркелген саяси партия өкілдері ғана үміткерлерін ұсынуға құқылы болса, мәслихат депутаттығынан үміткерлерді жергілікті, республикалық қоғамдық бірлестіктер ұсынуымен қатар жекелеген азаматтар да өздерін ұсына алады», - дейді ОСК мүшесі.

Оның айтуынша, осы уақытта елде тіркелген саяси партиялар өздерінің съездерін өткізіп, партиялық тізімдерді бекіткені белгілі. Нәтижесінде осы уақытта Орталық сайлау комиссиясына «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы, Қазақстанның коммунистік халықтық партиясы, Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы, «Ауыл» партиясы, «Патриоттар партиясы», «Әділет» партиясы, «Руханият» партиясы, «Ақжол» партиясы өздерінің партиялық тізімдерін ұсынды. Ал мәслихат депутаттарына үміткер болып 5 желтоқсандағы мәлімет бойынша, 1 мың 161 азамат өздерінің конституциялық құқықтарын пайдаланып, сайлауға түсуге өтініш білдірді. Әзірге сайлау науқаны қалыпты жағдайда өтуде.

Бүгінде  ОСК-ға барлығы 12 арыз-шағым келіп түсті. Олардың  11-і «Сайлау туралы» заңға түсініктеме беруді қажет етсе, тағы біреуі Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының басшылығынан келіп түсті. Бұл шағым сайлау комиссияларының құрамында кеңесші дауыс беру құқығына ие комиссия мүшелерін енгізумен байланысты болып отыр. ОСК бұл мәселені өзінің отырысында талқылап, ЖСДП-ның шағымын назарға алды. Нәтижесінде учаскелік сайлау комиссияларының құрамына партиялар атынан ұсынылатын кеңесші дауыс беру құқығы бар азаматтарды ұсыну мерзімі 2011 жылдың 15 желтоқсанына дейін ұзартылды. Осы ретте айта кететін мәселе, елде әрбір сайлау комиссиясының мүшесіне қойылатын талаптар бар. Яғни сайлау комиссиясына мүше болатын адам Қазақстан Республикасының  азаматы болуы керек және ол өзі мүше болғалы отырған сайлау комиссияға қарайтын аймақта тұруы керек. Тағы осы сияқты заңда бірнеше талап бар. Сайлау комиссиясына мүше болатын азаматтардың тиісті талаптарға сәйкестігін тексеру мерзімін ұзаққа созып жібермеу үшін, ұсынылған азаматтарды тексеру мерзімі 5 күнге дейін қысқартылды», - деді Л.Сүлеймен.

Оның айтуынша, бүгінгі таңда елдегі саяси партия өкілдерінде сайлау комиссиясында кеңесші дауыс құқығы бар мүше болу, сол азаматтың сайлау учаскесіне сайлау өтетін күні ғана келіп, дауыс беру шарасын бақылап, іс сонымен бітеді деген түсінік бар сияқты. Ал шын мәнінде ол өзінің қызметін бүкіл сайлау науқаны бойынша атқаруға міндетті. Ал сайлау науқанында атқарылатын істер өте көп. Соның ең  күрделілерінің бірі - сайлаушылардың тізімдерін нақтылау. «Бүгінгідей қыс мезгілінің «қаһарына мініп тұрған» шағында үй-үйді аралап жүру оңай шаруа емес. Ал егер біз кеңесші дауыс беру құқығына ие азаматтарды тек дауыс беру күні ғана сайлау барысын бақылауға мүмкіндік берсек, онда ол азамат сайлау комиссиясының мүшесі емес, байқаушы болып шығады. Тағы бір айта кететін мәселе - атқарушы билік осы уақытта сайлаушылардың тізімдерін жасақтаумен айналысуда. Сайлаушылардың тізімі биылғы жылдың сәуір айында ғана, яғни кезектен тыс Президент сайлауының алдында ғана сүзгіден өткен болатын. Біз алдағы болатын сайлауда өткен сайлауда атқарылған шаралардың да көмегі тиеді деген үміттеміз. Бірақ сайлаушылардың дауыстарын реттеу үздіксіз жүретін жұмыс. Сондықтан бұл мәселе ұдайы біздің назарымызда», - дейді ОСК мүшесі.

Оның мәліметтерінше, осындай кешенді жүргізілген жұмыстарға қарамастан, саяси науқан барысында сайлаушылардың өздерін тізімнен таппай қалуы сияқты түрлі келеңсіз жағдайлар да болып тұрады. Ұйымдастыру жұмыстары барысында осындай олқылықтар болуы мүмкіндігін де жасырмаймыз. Екінші жағынан бұл проблеманы азаматтардың белсенділігінің аздығы деп те түсінуге болады. Яғни, тізімде өзінің болу-болмауы сайлаушының сайлауға деген республиканың азаматы ретіндегі жауапкершілігімен байланысты.  Өйткені азаматтар алдын ала өзінің тізімде бар-жоғын тексеріп білетін  болса, мұндай кемшілік азая түсер еді. Мысалға, сайлаушы дауыс беруден 30 күн бұрын басқа жерде болатын болса, сол аймақтың әкімдігіне барып өтініш бергені жөн. Сондай-ақ азаматтар сайлауға 15 күн қалған мерзімде өз сайлау учаскесінде дауыс бере алмайтын болса, сайлау комиссиясынан есептен шығару куәлігін алып, барған жерінде өз таңдауын жасай алады. Осы ретте айта кететін мәселе - бүгінгі таңда елде сайлаушыларды тіркеуге байланысты шаралар да айтарлықтай жеңілдетіліп отыр. Сондықтан да осы уақытта Орталық сайлау комиссиясы еліміздің сайлаумен байланысты заңдарын халыққа түсіндіру мақсатында барлық мүмкіндіктерді қарастыруда. «Ендігі кезек сайлаушыларда. Біз олар мүмкіндігінше белсенді болып, еліміздің сайлау заңнамасымен кепілдендірілген мүмкіндіктерді пайдаланып, сайлау науқанына жауапкершілікпен қараса деген ниеттеміз», - дейді Л.Сүлеймен.

 

 

Сайлауға дайындық

 

/«Қазақстан» ТРК, 06.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Сайлау ел тағдырының ертеңін саралайтын аса жауапты елдік шара. Елдік шараны абыроймен атқару елдік сананы сіңірген әрбір Қазақстан тұрғынының міндеті. Саяси науқанға жұртты жұмылдырып, үгіт-насихат жүргізу партиялардың міндеті. Депутаттық мандаттың неғұрлым көп бөлігіне ие болуды көздеген саяси ұйымдардың жұмысының нәтижелі болуы да насихаттың қарқындылығына, әрі-беріден соң пәрменділігіне көп байланысты. Партиялар қазір саяси додаға дайындықты қыздырғанда, сайлау комиссиялары да әзірден қам-қарекетсіз жатқан жоқ. Сайлауға қажетті құрал-сайманды сақадай-сай етіп, партияларды тіркеп, бақылаушылардың жұмысын үйлестірмек оларға артылар жауапкершілік жүгі зор болмақ.

Келер жылы өтетін Парламент Мәжілісі мен жергілікті мәслихаттар сайлауында тұрғындар үш бюллетеньмен дауыс береді. Бұл туралы Орталық сайлау комиссиясы  осы аптада өткен кезекті отырысында мәлім етті. Мәжіліс сайлауына қажетті бюллетеньдерді Ұлттық банктің «Банкнот фабрикасы» даярласа, мәслихаттар сайлауының парақшаларын төрт аймақтық баспахана басып шығарады. Орталық сайлау комиссиясының жұмысына қанығып қайтқан журналист Айбек Қобдабай.  

 Алдағы сайлауда сайлаушылар үш түрлі бюллетеньмен дауыс береді. Олар саяси партияларды анықтауға, сосын облыстық, қалалық және аудандық мәслихаттардың кандидаттарын сайлау үшін енгізіліп отыр. Бұндай тәсіл елімізде бұған дейін өткен сайлау шараларында да қолданылған. Әрі осы аптада Маңғыстау, Шығыс Қазақстан, Қызылорда және Алматы облыстарының облыстық сайлау комиссиялары мен Алматы қаласының аумақтық сайлау комиссиясына жаңа мүшелер тағайындалды.

Қуандық Тұрғанқұлов, ҚР Орталық сайлау комиссиясының төрағасы:

Алдағы сайлауда сайлаушылар үш бюллетень алатын болады. Олардың біреуі ҚР Парламент Мәжілісі депутаттарының сайлауында саяси партиялар үшін дауыс беруге арналған. Екінші бюллетень - облыстық мәслихат депутаттығына кандидат үшін дауыс беруге. Ал үшінші бюллетень- аудандық немесе қалалық мәслихаттың депутаттығына кандидат үшін дауыс беруге арналған. Астана мен Алматы қалаларының тұрғындары екі бюллетень алады. Өйткені, бұл қалаларда аудандық мәслихаттар жоқ.

Күні кешеге дейін елімізде жергілікті мәслихаттар депутаттығына 10 кандидат  ұсынылды. Олардың 9-ы өзін өзі ұсынса, біреу қоғамдық ұйымнан атынан атсалыспақ. Саяси науқанға дайындықты күн сайын пысықтайтын Орталық сайлау комиссиясы жергілікті мәслихаттарға депутаттықтан үміткерлерге республикалық бюджеттен бөлінетін қаржылық шығынның нормативтерін де бекітті. Осы құжатқа сай облыстық, Астана және Алматы қалалық мәслихаттардың депутаттығына кандидат ретінде тіркелген әрбір үміткерге үгіт шаралары мен көлік шығынына қазынадан 349 мың теңге, ал қалалық және аудандық мәслихаттардың депутаттығына кандидаттар үшін 179 мың теңге бөлінген. Оның сыртында әр кандидаттың сайлауалды үгіт-насихат шараларына қажетті қор құруларына болады.

Қуандық Тұрғанқұлов, ҚР Орталық сайлау комиссиясының төрағасы:

Біздің ақпарат бойынша  қазіргі сәтте ұсынылған кандидаттар бар. Олардың саны - 10. Олардың 9-ы  Маңғыстау облысынан, біреуі Қызылорда облысынан.

Еліміздегі барлық деңгейдегі мәслихаттарға 3335 депутаттар сайлануы тиіс. Оның 550 депутаты 14 облыстық және Астана мен Алматы шаһарының мәслихаттарына, 2160 депутат аудандық мәслихаттарға, ал 325 депутат 37 қалалық мәслихаттарға сайланады.

Орталық сайлау комиссиясында келер жылы өтетін кезектен тыс сайлауға дайындық шараларын пысықтауға арналған республикалық семинар кеңес ұйымдастырылды. Құзырлы органдар мен жауапты министрліктердің және облыстық, қалалық сайлау комиссияларының төрағалары мен хатшыларының басын қосқан кеңесте - сайлауды ұйымдастырудың заңдық нормалары мен оны өткізу ережелері, халықаралық бақылаушылар мен шетелдік ақпарат құралдарын аккредитациялау мәселелері, саяси науқанды ақпараттық тұрғыдан қамтамасыз ету тетіктері және сайлау шараларын қажетті қаржымен қамтамасыз етуге қатысты тақырыптар талқыланды.

Гүлнәр Күнбаева, Ақтөбе облыстық аумақтық сайлау комиссиясының төрайымы:

Жылдың аяғы болған соң, келесі жылдың бюджеті бекітіліп жатқандықтан, көптеген қаржы мәселелеріне сұрақтарымызға жауаптар алдық. Енді облыстарымызда аумақтық сайлау комиссиялары  жұмыстарына кірісті.

Алдағы сайлаудың ерекшелегі сол, электоралдық үрдістің негізгі кезеңдері әсіресе, үгіт-насихат науқаны ел тәуелсіздігінің 20 жылдық мерейтойымен тұспа-тұс келгелі отыр. Осыны ескерген Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов, сайлау алды әзірлік жұмыстары кезінде барлық  деңгейдегі сайлау органдарына ерекше жауапкершілік жүктелетінін жеткізді.

 

 

Астана әкімдігі сайлау учаскелері туралы мәліметтер

алуға болатын Байланыс орталығын құрды

 

/«ҚазАқпарат», 06.12.2011 ж., Г. Алякпарова/ - Алдағы жылдың 15-16 қаңтарында ҚР Парламентінің Мәжілісіне және жергілікті өкілетті органдар - мәслихаттарға депутаттарды сайлау өтеді.

Осы орайда, Астана қаласының әкімдігі тұрғындар үшін сайлау учаскелері туралы ақпараттар алуға болатын  Байланыс орталығын құрды.

Сайлаушылардың тізімін нақтылау мақсатында сондай-ақ, қала тұрғындарының қосымша сұрақтары үшін құрылған Байланыс орталығының телефон нөмірі (7172)55 75 75. Ақпараттық қызмет күнделікті таңертеңгі сағат 09.00-ден кешкі 20.00-ге дейін жұмыс істейді. Демалыс және мереке күндері - 10.00-ден 20.00-ге дейін.

Операторларға қоңырау шалу арқылы сайлаушылар қай сайлау учаскесіне қарайтындығын оңай және жылдам анықтай алады сондай-ақ, «Сайлау учаскесін іздеу» электронды қызметі арқылы оның байланыс мәліметтерін сұрата алады. Сұратылған ақпарат табылмаған, не қате болған жағдайда Халыққа қызмет көрсету орталығына барып, мекен-жай туралы мәліметтерді анықтау қажет.

Онымен бірге, елордалықтар сайлау учаскелерінің шекаралары мен олардың орналасқан мекен-жайларын электронды картадан көре алады: maps.astana.kz/election.htm.

Халыққа қызмет көрсету орталығына ұсынылуы тиіс құжаттар: жеке басты куәландыратын құжат және үй кітапшасының түпнұсқасы.

 

 

Сайлауды бақылау жөніндегі республикалық

қоғамдық комиссия жұмысын қайта бастады

 

/«Қазақстан жаңалықтары» АА, 06.12.2011 ж./ - Қазақстан Парламенті Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауын бақылау жөніндегі Республикалық қоғамдық комиссиясы жаңа сайлау кезеңінде өз жұмысын қайта бастады. 

Комиссия сайлау науқаны барысына қоғамдық бақылауды жүзеге асыру үшін, әртүрлі саяси пікірлері бар белсенді азаматтарды сайлауды бақылауға тарту үшін құрылды. 

«Қоғамдық комиссия өз жұмысында халықаралық стандарттарға сәйкес келетін, әділетті сайлау процесін қамтамасыз ету бойынша транспарентті сайлауды ұйымдастыруға мүдделі азаматтар, бүкіл халықаралық және қоғамдық ұйымдармен ынтымақтастық етуді жоспарлауда», - делінген сейсенбіде таратылған комиссияның хабарламасында.

 

 

Астанада «Сайлау 2012: рейтингілер және болжамдар» тақырыбында

брифингі және дөңгелек үстел өтеді

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж./ - Бүгін Астанада Әлеуметтік-саяси зерттеулер институты журналистер үшін брифинг және «Сайлау 2012: рейтингілер және болжамдар» тақырыбында дөңгелек үстел өткізеді.

Дөңгелек үстелдің барысында ағымдағы электоральдық цикл, электоральдық зерттеулер және Exit poll өткізу әдістемесі, саяси алаңдағы негізгі ойыншыларды анықтау мәселелері талқыланбақ.

«Дөңгелек үстел» жұмысына саяси партиялардың, үкіметтік емес ұйымдардың  өкілдері, ғалымдар және сайлау үдерісінің мамандары, сарапшылар қатысады.

 

 

Жік шықты үлкен «Азатта»,

кімдер қалмақ мазаққа?

 

/«Ел», 06.12.2011 ж., Н. Әлімтегі/ - Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауынан оппозиция тағы да тыс қалатын түрі бар. Жалғыз оппозициялық партия Қазақстан коммунистік партиясының жұмысы алты айға тоқтатылды. «Парламент сайлауына қатысамыз», деп құрылған «Халық Майданы» қозғалысының «Халық партиясы» әлі тіркелген жоқ. Социал демократтар әліптің артын күтіп отыр. Ал, Парламент сайлауы қарсаңында «Азат» ЖСДП-да жік шықты. «Жаңа Толқын» фракциясының мүшелері «Азат» партиясында демократиялық құндылықтар жоқ деп айыптады. Мұнымен қоймай, «Азат» партиясының елордалық филиалын басқаратын Серікбай Әлібаевты «Партияда авторитарлық режим орнатты» деп кінәлап отыр. Әлібаев айыптаушы тараптың бұл әрекетін арандатушылық деп бағалап отыр.

«Жаңа Толқын» фракциясының мүшелері «Азат» ЖСДП бағдарламасын қолдағанымен, жекелеген партия басшыларына қарсы екенін жеткізді. Әсіресе, Астана қалалық филиалының басшысы Серікбай Әлібаевқа өшіккен. Айтуларынша, партияның елордалық төрағасы мемлекеттік тілге қарсы шығып, партия ішінде авторитарлық режим орнатқан. Бұл жағдай – «Азат» партиясының Астана филиалы төңірегіндегі бірінші жанжал емес. Естеріңізде болса, осыған дейін дәл президент сайлауы қарсаңында Серікбай Әлібаев пен Уалихан Қайсар арасында араздық туып, кейін Уалихан Қайсар партия құрамынан кетіп қалған-ды.

«Біз партияға қарсы шығып отырған жоқпыз, бағдарламасын да жамандамаймыз, тек партия басшысына ғана қарсымыз» деп жар салып жүрген «Жаңа толқын» фракциясының белсендісі Болатбек Біләловқа қоңырау шалып, көкейіміздегі бірнеше сауалдарды қойған болатынбыз. Біз не мақсатпен хабарласып отырғанымызды айтпай-ақ түсінген Болатбек мырза бірден ақтарыла жөнелді: «Бұл фракцияны құруға біз мәжбүр болдық, – деп бастады ол әңгімесін. Себебі, партия төрағасы С.Әлібаев авторитарлық режим орнатқан. Шындығына келсек, оның бұлай істеуіне еш қақысы жоқ. Ол бізге «Егер сендерге менің партияны басқаруым ұнамаса, онда партиядан кетіңдер» деп шарт қойды. Біз неге кетеміз? «Азат» ЖСДП Әлібаевтың «жеке меншік» партиясы емес. Ол сайланған партия мүшелерімен еш санаспайды. Өзі не шешеді, соны орындайды. Ол үшін партия мүшелерінің құны көк тиын. Біз оның диктаторлығына қарсы шықтық. Ол да өз дегенінен таймады. Біз барынша жанжалдасудан қашқанбыз. Бірақ мұнымыз бекер екен. Әлібаев бізге балағат сөздер айтып, намысымызға тиді». Одан әрі біздің «Қазіргі уақытта белгілі болғандай, С. Әбілов пен Ж. Тұяқбай «Азат» ЖСДП мен тіркелмеген «Алға» партиясының бірігетінін мәлімдеді. Осыған сіздің пікіріңіз қандай? Бұл неге алып келуі мүмкін? Екі партия біріккен жағдайда аймақтардағы филиал жетекшілері қандай қадамға барады?» деген сауалымызға Б.Біләлов былай жауап берді: «Бұл кезде «винегред» пайда болады. Екі партия біріккен жағдайда, олардың бір шешімге келуі қиын болады. Өйткені, «Азаттың» өзінің ұстанған жолы да бағдарламасы да бөлек. Сол секілді, «Алғаның» ұстанған жолы тіптен бөлек. Ал, аймақтардағы филиал жетекшілерінің арасында «қырқыс» пайда болады. Олар дара билікке ұмтылады. Осылайша, бәрінің күл-талқаны шығады…»

«Жас толқыншыл» Болатбек Біләлов мырзамен жарты сағатқа созылған телефон арқылы әңгімеміздің бас-аяғы осылай болды. Біз оқиғаның ақ-қарасына тағы да көз жүгірте түсу үшін «Азат» ЖСДП-ның Астана қаласындағы филиалының жетекшісі Серікбай Әлібаев мырзаға хабарластық. С. Әлібаев мырза тұтқаны ала салысымен сауалымызды аяғына жеткізбей жауап берді: «Менде қазір олармен («Жас толқын» фракция мүшелерімен) алысып жататын уақыт жоқ. Бір минутым да. Мен Сізге бір-ақ нәрсені айтайын. Олардың бұл әрекеттері заңсыз. Олар (Б.Біләлов пен Д.Боқан) баяғыда-ақ партия қатарынан шығарылған. Олар партияның ішкі тәртібін бұзды. Жарғы көрсетілген міндеттерді орындамады. Көшеден адамдарды жинап әкеліп, бір рет емес, бірнеше рет заңсыз жиналыстар өткізген. Ал, партияның Жарғысы бойынша олардың былай жасауларына мүлдем қақысы жоқ. Осындай заңсыз әрекетке барып отырған оларды неге партия қатарында қалдыруымыз керек? Оларды партия қатарынан шығару туралы ұсыныстарымызды партияның саяси кеңесі қолдады. Өйткені, кеңес мүшелері олардың «былықтары» туралы жақсы біледі. Олар өздеріне жақсы болса, солай жүре берсін. Пресс-конференция өткізудің 1 сағаты 840 доллар тұрады. Егер ақшалары көп болса, өткізе берсін…». С. Әлібаев мырзаның осылай мәлімдемесінен кейін, келесі сауалымызды партияға қатысты өрбіттік. Серікбай мырзадан көптен бері айтылып келе жатқан тең төрағалық туралы сұрадық: «Қазақта «Екі қошқардың басы бір қазанға сыймайды» деген жақсы мақал бар. Мен тең төрағалықты қолдамаймын. Тең төрағалық көптеген кикілжіңдерге әкеліп соғады… Сізге айттым ғой. Менің уақытым аз деп. Онсыз да бір кісі заңды екінші рет бұзып, Мәжіліс депутаттарының сайлауын өткізейін деп жатыр. Сондықтан да уақытым жоқ». Ал, біз партия төрағасы Жармақан Тұяқбай мырзаға хабарласа алмадық. Ұялы телефондары байланыс аясынан тыс жерде. Есесіне, оған қойғымыз келген сауалға С. Әлібаев жауап берді: «Астанадағы филиалда орын алып жатқан шиеленістерден Ж. Тұяқбай мырза, әрине, хабардар. Ол кісі кімнің-кім екенін біледі…».

Міне, екі қарсы жақтың пікірі осындай. Бірі екіншісін «авторитарлық жүйе орнат-қан диктатор» деп айыптаса, екіншісі «заңсыз әрекет жасаған» деп бетбақтырмай отыр. Біз әзірше кімнің ақ, кімнің қара екенін ашып та айта алмаймыз. Тек кімнің ақ сөйлегенін, ал кімнің «пәлеқор» екенін дәл көрсетіп беретін бір-ақ нәрсе бар. Ол уақыт. Бәрі уақыттың еншісінде. Ендеше, әліптің аяғын күтейік…

 

 

 

 

 

«Нұр Отан» партиясы ұсынған 127 азаматтың барлығы

Мәжіліс депутаттарының сайлауына қатысатын болды

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы Мәжіліс депутаттығына кандидаттыққа үміткер ретінде ұсынған барлық 127 азамат тізімге енді.

Бұл туралы бүгін «Нұр Отан» партиясы төрағасының бірінші орынбасары Нұрлан Нығматулин журналистермен болған брифингте мәлім етті.

Оның сөзіне қарағанда, партия ұсынған 127 азаматтың барлығы арнайы тексеруден өтіп, сайлау заңнамаларына сай деп танылды. «Енді 16-шы желтоқсаннан бастап, «Нұр Отан» партиясы еліміздің барлық аймақтарында өзінің үгіт-насихат жұмыстарын бастайды»,-деді партия төрағасының бірінші орынбасары.

 

 

Қазақстанның ОСК-сы сайлауға қатысу үшін

«Нұр Отан» ХДП-ның партиялық тізімін тіркеді

 

/«Қазақстан жаңалықтары» АА, 07.12.2011 ж./ - Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясы «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы атынан Мәжіліс (Парламенттің төменгі палатасы) депутаттығына үміткерлердің партиялық тізімін тіркеді, деп хабарлайды агенттіктің тілшісі. 

Тиісті қаулы комиссияның сәрсенбідегі отырысында қабылданды.

Қазақстанның ОСК-сы «Сайлау туралы» Конституциялық заңның 89-шы бабына сәйкес, қаулы етті: «Нұр Отан» ХДП тізімі тіркеліп, тіркелген үміткерлерге партиялық тізім бойынша үміткерлер куәлігі  берілсін,  «Нұр Отан» ХДП атауы сайлау бюллетеніне енгізілсін», - деді Қазақстан ОСК-сының хатшысы Бахыт Мельдешов. 

Партия тізіміне жалпы 127 адам кірген. Олардың қатарында мемлекет басшысының қызы Дариға Назарбаева, Мәжілістің бұрынғы спикері Орал Мұхамеджанов, партия жетекшісі орынбасарының өзі Нұрлан Нығматуллин, сондай-ақ бірқатар облыстардың қазіргі әкімдері, министрлер, спортшылар, әншілер және актерлер бар.  «Нұр Отан» атынан соңғы Мәжіліс шақырылымның 30 депутаты ұсынылған.

 

 

«Нұр Отан» ХДП-ның партиялық тізімі тіркелді

 

/«Қазақстан» ТРК, 07.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясы бірінші болып «Нұр Отан» Халықтық-Демократиялық партиясының тізімін тіркеді. Естеріңізге сала кетейік, билік партиясы өздерінің кезектен тыс съезінде алдағы Мәжіліс сайлауына кандидат ретінде 127 үміткерді партиялық тізімге енгізген. Осы тізімді Орталық сайлау комиссиясы түгел тексеріп, ресми түрде тіркеді. Партия атынан тіркелген кандидаттардың арасында 6 ұлттың өкілдері бар. Әрі «Нұр Отанның» партиялық тізіміне енгізілгендердің басым көпшілігінің жасы – 55-ке жетпеген. Ең жас кандидат – 35 жаста. Партия атынан ұсынылған кандидаттардың 40 пайызға жуығы заңгерлер мен экономистер, ал 35 пайыздан астамы халық шаруашылығының түрлі салаларында еңбек еткен мамандар. Партиялық тізімге енген үміткерлердің – 49-ы бұған дейін Мәжіліс депутаты, біреуі сенатор болған. Сонымен қатар, «Нұр Отан» партиясынының тізімінде ғылым-білім, мәдениет пен өнер, спорт пен кәсіпкерлік құрылымдарда және мемлекеттік қызметтерде жұмыс істеген азаматтар да бар.

Нұрлан Нығматулин, «Нұр Отан» ХДП төрағасының бірінші орынбасары:

Бүгін сәрсенбі күні – сәтті күнде «Нұр Отан» Халықтық-Демократиялық партиясы Орталық сайлау комиссияда ресми тіркеуден өтті. Біздің партиялық тізімге кірген барлық 127 үміткеріміз де осы тіркеуден өтті. Сондықтан  16-шы желтоқсаннан бастап, «Нұр Отан» ХДП заң бойынша  барлық аймақтарда өзіміздің насихат жұмыстарымызды бастайтын боламыз.

 

 

 

 

 

ОСК «Нұр Отан» ХДП партиялық тізімін тіркеді

 

/«Хабар» агенттігі, 07.12.2011 ж./ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясы «Нұр отан» халықтық демократиялық партиясының партиялық тізімін тіркеді.

Партиялық тізімге енгізілгендердің жартысынан көбі жасы елу беске дейінгі азаматтар. Ең жас үміткер отыз бес жаста. Партия ұсынған елу кандидат бұрын Парламент депутаты болған. Барлық кандидаттардың жоғары білімі бар. Олардың қырық пайызға жуығы заңгерлер мен экономистер, отыз бес пайыздан астамы халық шаруашылығының түрлі салаларының мамандары. Күнтізбелік жоспарға сәйкес, партиялық тізімдерді тіркеу он бесінші желтоқсанға дейін жалғасады, ал 16 желтоқсаннан бастап партиялар үгіт-насихат жұмыстарына кірісе алады.

Нұрлан Нығматулин, «Нұр Отан» ХДП төрағасының бірінші орынбасары, сайлау алды штабтың жетекшісі:

- Бүгін сәрсенбі күні сәтті күнде «Нұр Отан» ХДП ОСК ресми тіркеуден өтті. Сонымен бірге барлық біздің 127 үміткерлер де осы тіркеуден өтті. Сондықтан 16 желтоқсаннан бастап заң бойынша Нұр Отан ХДП өзінің үгіт-насихат жұмыстарын бастайды.

Бүгін сондай-ақ Орталық сайлау комиссиясында алдағы сайлаулардағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық Кеңестің құрылып, ережесі қабылданғаны жөнінде мәлім болды. Кеңес құрамына танымал заңгерлер, саясаттанушылар, мемлекеттік органдардың өкілдері кірген. Отырыс соңында Орталық сайлау комиссиясының төрағасы кандидаттарды ұсынудың жүру барысы туралы ақпарат берді.

Қуандық Тұрғанқұлов, ОСК төрағасы:

- Партиялық тізімдер бойынша сайланатын ҚР Парламенті Мәжілісіне кандидаттар ұсыну аяқталды. ҚР ОСК барлығы 8 саяси партияның тізімі ұсынылды. Мәслихаттар депутаттығына 1861 үміткер ұсынылған.

 

 

ОСК «Нұр Отан» партиясы атынан

сайлауға түсетіндер тізімін бекітті

 

/«7 арна» телеарнасы, 07.12.2011 ж., А. Әдепбай/ - Орталық сайлау комиссиясы «Нұр Отан» партиясының партиялық тізімін бекітті. Сөйтіп билік партиясы атынан Мәжіліс сайлауына 127 адам түсетін болды. Олардың арасында алты ұлттың өкілдері бар. Тіркеуден өткендердің 20 пайызы әйелдер. Жартысынан астамы жасы 55-ке жетпеген үміткерлер. Ал, ең жасы 35 жаста. Барлығы да жоғары білімді. Мамандықтары бойынша 40 пайызы заңгерлер мен қаржыгерлер. 35 пайыздан астамы түрлі сала мамандары. Бұрын депутат болған 49 адам Мәжілістегі орындарынан тағы да үміттеніп сайлауға түсіп жатыр. Сонымен қатар түрлі-деңгейдегі мәслихаттарға да кандидаттар тізімі реттеліп жатыр. Барлығы 1861 үміткер ұсынылған. Оның 188-і облыстық мәслихаттарға. Астана қаласына 17, Алматы қаласына 12, қалалық мәслихаттарға 324 үміткер, ал аудандық мәслихаттарға 1349 үміткер өтініш білдіріпті. Саяси науқанға барлығы сегіз партия қатысады.

 

 

ОСК «Нұр Отан» ХДП-ның партиялық тізімін тіркеді

 

/«BNews.kz», 07.12.2011 ж./ - Қазақстанның Орталық сайлау комиссиясы «Нұр Отан» ХДП-ның партиялық тізімін тіркеді.

ОСК төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов партия төрағасының бірінші орынбасары Нұрлан Нығматулинге сәйкес куәлігін табыс етті.

«Нұр Отан» ХДП-ның партиялық тізіміне 127 адам енді.

«Нұр Отан» ХДП-ның тіркелген кандидаттарының ішінде 6 түрлі ұлт өкілдері, 20%-дан астам әйелдер қауымы бар. Кандидаттардың бәрі жоғары білімді. 40% - дипломы бар заңгерлер мен экономистер. 35% - халықтық шаруашылығы түрлі салаларының мамандары», - делінген ОСК баспасөз хабарламасында.

Сонымен қатар хабарламада партия ұсынып отырған 50 кандидаттың бұған дейін Парламент депутаты болғаны ескерілген: 49 – бұрынғы Мәжіліс депутаттары, 1 сенатор.

«2011 жылы 7 желтоқсанда ОСК тұңғыш партиялық тізімді тіркеді – «Нұр Отан» ХДП. Партиялық тізімге енгендердің жартысына жуығы 55 жас шамасында. Олардың арасындағы ең жасы 35 жаста», -деп хабарлады ОСК төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов.

 

 

Бірінші болып тіркеуге алынды

 

/«Егемен Қазақстан», 08.12.2011 ж./ - Кеше ОСК-да комиссия отырысы болып өтті, отырыс барысында «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясының өкілдеріне партиялық тізімді бекіту туралы қаулы тапсырылды. 127 адамды қамтитын тізім сайлау комиссиясымен бірінші болып тіркелді.

Тіркеу туралы қаулыны алған партия Төрағасының бірінші орынбасары, Республикалық сайлауалды штаб жетекшісі Нұрлан Нығматулин: «Бүгін, сәрсенбінің сәтті күні, «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы бірінші болып, Орталық сайлау комиссиясында ресми тіркеуден өтті. Біздің партиялық тізімге кірген барлық 127 үміткеріміз заңға сәйкес, тексеруден өтті. Енді, 16 желтоқсаннан бастап, біз  барлық қала мен аудандарда, аймақтарда өзіміздің насихат жұмыстарымызды бастайтын боламыз», – деді.

Сондай-ақ кеше Нұрлан Нығматулин Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың бастамасын қолдай отырып, «Нұр Отан» партиясы сайлау науқанына қатысатын барлық саяси партияларға 2012 жылғы 15 қаңтарда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттар депутаттарының әділ де ашық сайлауын өткізу туралы меморандумға қол қою туралы ұсыныс жасағанын айтты.

Нұротандықтардың ойынша, алдағы сайлау науқаны біздің еліміздегі демократиялық құндылықтарды, заңдылықты, ойын білдірудегі еріктілік, сайлау үдерісінің ашықтығы мен айқындығын көрсету алаңына айналуы тиіс. Сондықтан олар сайлау үдерісінің барлық қатысушыларын саяси төзімділік пен өзара сыйластық қағидаттарын сақтауға, үгіт-насихат науқанын тек Қазақстан Конституциясы мен сайлау заңнамасы талаптарына сәйкес жүргізуге шақырып отыр.

 

 

Партиялық тізім тіркеуден өтті

 

/«Дала мен Қала», 10.12.2011 ж./ - Орталық сайлау комиссиясы «Нұр Отан» Халықтық Демократиялық партиясының партиялық тізімін тіркеді. Партиялық тізімге енгізілгендердің жартысынан көбінің жасы елу беске дейінгі азаматтар. Ең жас үміткер отыз бес жаста. Партия ұсынған елу кандидат бұрын Парламент депутаты болған. Барлық кандидаттардың жоғары білімі бар. Олардың қырық пайызға жуығы заңгерлер мен экономистер, отыз бес пайыздан астамы халық шаруашылығының түрлі салаларының мамандары.

Күнтізбелік жоспарға сәйкес, партиялық тізімдерді тіркеу он бесінші желтоқсанға дейін жалғасады, ал 16 желтоқсаннан бастап партиялар үгіт-насихат жұмыстарына кірісе алады.

– Бүгін сәрсенбінің сәтті күні «Нұр Отан» ХДП Орталық сайлау комиссиясының ресми тіркеуінен өтті, – деді «Нұр Отан» ХДП Төрағасының бірінші орынбасары, сайлауалды штабтың жетекшісі Нұрлан Нығматулин. – Партия съезінде тізімге енген біздің барлық 127 үміткер де осы тіркеуден өтті. Сондықтан 16 желтоқсаннан бастап заң бойынша «Нұр Отан» партиясы өзінің үгіт-насихат жұмыстарын бастайды.

Сондай-ақ, Орталық сайлау комиссиясында алдағы сайлаулардағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық Кеңестің құрылып, ережесі қабылданғаны жөнінде де мәлім болды. Кеңес құрамына танымал заңгерлер, саясаттанушылар, мемлекеттік органдардың өкілдері кірген. Отырыс соңында Орталық сайлау комиссиясының төрағасы кандидаттарды ұсынудың жүру барысы туралы ақпарат берді. Жалпы партиялық тізімдер бойынша сайланатын ҚР Парламенті Мәжілісіне кандидаттар ұсыну аяқталды. ҚР ОСК барлығы 8 саяси партияның тізімі ұсынылды. Мәслихаттар депутаттығына 1861 үміткер ұсынылған.

 

 

 

 

 

Жергілікті мәслихаттардың кезекті сайлауына

1 мың 861 азамат қатысқысы келеді – ОСК

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Қаңтардың 7-дегі мәліметтер бойынша, 2012 жылдың 15-ші қаңтарында өтетін Қазақстан Республикасы мәслихаттарының кезекті сайлауына қатысу үшін 1 мың 861 үміткердің кандидатурасы  ұсынылды.

Бұл мәліметтерді бүгін Орталық сайлау комссиясының кезекті отырысында  комиссия төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов мәлім етті.

Оның деректеріне қарағанда, аталған үміткерлердің 17-сі Астананың, 12-сі Алматы қаласы мәслихаттарының депутаты болғылары келеді. Ал аудандық мәслихаттардағы орындардан 1 мың 349 азамат дәмелі. Сондай-ақ 324 азамат облыстық мәслихаттардың депутаттағына ұмтылып отыр.  ОСК осы уақытта мәслихат депутаттығына кандидат ретінде 24 азаматты тіркеген.

 

 

Қарашаның 16-сы мен желтоқсанның 6-сы аралығында ОСК-ға

сайлау процесіне байланысты азаматтардан 24 шағым мен өтініш келіп түсті

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - «Қарашаның 16-сы мен желтоқсанның 6-сы аралығында Орталық сайлау комиссиясына сайлау процесіне байланысты азаматтардан 24 шағым мен өтініш келіп түсті», деді бүгін Орталық сайлау комссиясының кезекті отырысында аталмыш комиссия төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов.

Ол келтірген деректерге қарағанда, өтініштердің 18-і сайлау заңнамаларын түсіндірумен байланысты. Ал қалған 6 өтініш сайлау комиссиялары мен бұқаралық ақпарат құралдарының қызметіне қатысты болып отыр.

«Осы уақытта сайлау комиссиялары мүшелерінің біліктіліктерін жетілдірумен қатар еліміздің аймақтарында сайлаушылардың дауыстарын реттеу жұмыстары да жүріп жатыр. Сайлау заңнамаларына сәйкес, сайлаушылардың тізімдеріне жергілікті атқарушы органдар жауап береді. Жергілікті атқарушы органдар толықтай тексеріліп, реттелген сайлаушылардың тізімдерін сайлау комиссияларына 25-ші желтоқсаннан қалдырмай берулері керек.

Ал 30 желтоқсаннан бастап, азаматтарға сайлау учаскелеріндегі сайлаушылар тізімімен танысуға мүмкіндік жасалады»,-деді ОСК төрағасы.

 

 

ОСК-да кезектен тыс Мәжіліс депутаттарының сайлауында

ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес құрылды

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Орталық сайлау комиссиясында бүгін 2012 жылдың 15-ші қаңтарына тағайындалған кезектен тыс Парламент Мәжілісі депутаттарының сайлауында ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес құрылды.

Бұл туралы бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында мәлім болды.

Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұловтың мәліметтеріне қарағанда, осы уақытта Қоғамдық кеңестің ережесі де бекітіліп үлгерген. Қоғамдық кеңестің құрамына елімізге танымал заңгерлер мен саясаттанушылар, аймақтық және республикалық жетекші бұқаралық ақпарат құралдарының басшылары енген. Сондай-ақ олардың арасында уәкілетті органдар мен Орталық сайлау комиссиясының, Байланыс және ақпарат, Әділет министрлігінің өкілдері де бар.

«Қоғамдық кеңес сайлау науқаны барысында туындаған ақпараттық дауларды алқалы түрде қарайды және Орталық сайлау комиссиясының жанындағы кеңесші-консультативті орган болып табылады. Кеңестің басты мақсаты - сайлауға қатысушылардың барлығының бірдей ақпарат алып, сайлау үдерісін объективті түрде насихатталуын қамтамасыз ету болып табылады. Сонымен қатар кеңес Ақпарат құралдары өкілдерінің сайлауға қатысушылармен қарым-қатынас барысында заңды мүдделері мен құқықтарының қорғалуын қамтамасыз етеді. Бұған қоса кеңес бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің кәсіби ұстанымдар мен этикалық нормаларының сақталуына ықпал етеді», - деді ОСК төрағасы.

 

 

 

ОСК-ның жанынан Парламент Мәжілісіне сайлаудағы

ақпараттық дауларды қарайтын қоғамдық кеңес құрылды

 

/«Kazakhstan Today», 07.12.2011 ж./ - ОСК-ның жанынан Парламент Мәжілісіне сайлаудағы ақпараттық дауларды қарайтын қоғамдық кеңес құрылды, деп хабарлайды Kazakhstan Today агенттігінің тілшісі.

ҚазТаг ақпараттық агенттігінің хабарлауынша, «ОСК жанынан қоғамдық кеңес құрылады, ол консультациялық-кеңес органы болады», - деп мәлім етті ОСК мүшесі Ләззат Сүлеймен сәрсенбі күні комиссияның отырысында.

Оның айтуынша, кеңеске белгілі заңгерлер, саясаттанушылар, алдыңғы қатарлы және аймақтық БАҚ басшылары енді.

«Бұл (ақпараттық дауларды шешу бойынша қоғамдық кеңестің құрылуы - ҚазТАГ) барлық сайлау науқандарында бар тәжірибе. Біз объективтілікке үміттенеміз», - деді һз кезегінде ОСК басшысы Қуандық Тұрғанқұлов.

 

 

Сайлауды бақылайтын

қоғамдық комиссия құрылды

 

/«Қазақстан» ТРК, 07.12.2011 ж., Ә. Мусина/ - 15 қаңтарда болатын Мәжіліс пен мәслихат сайлауын бақылау үшін республикалық қоғамдық комиссия құрылды. Алдағы сайлау науқанының  әділ өтуін қадағалауды көздейтін бірлестік Алматыда өз штабын ашып отыр.

Бүгінгі баспасөз жиынында комиссия мүшелері: «Сайлаудың әділ өтуін қамтамасыз етіп, барлық кандидаттардың бұқаралық ақпарат құралдарында тең дәрежеде насихатталуын  бақылауға аламыз», - деді.   

Сайлау науқанының әділетті өтуін қадағалайтын, республикалық қоғамдық комиссия құрамында 10 адам бар. Олардың қатарында саясаткерлер, үкіметтік емес ұйымдардың мүшелері, заң қызметкерлері де бар. «Алдағы сайлау науқанында ешбір әділетсіздікпен күштеуге жол бермей, әрбір қазақстандық демократиялы түрде өз таңдауын жасайтынына сенімдіміз», -  дейді олар.

Нұрлан Ерімбетов, саясаттанушы:

Үгіт-насихат жұмыстарда шегі жоқ, бірақ адам ертең кабинаға кіргенде ол өзімен өзі қалады. Ойында тек қана өзі болады. Оның қолын ешкім алып, мына жерге нүкте қой деп айтпайды.

Сайлау науқанындағы әділеттілікті меңзейтін комиссия бүгін жұмысқа кірісіп кетті. Әрбір партияның үгіт-насихат шараларын жіті қадағалап, кандидаттардың тізімінің дұрыстығына баса назар аудармақ. Сондай-ақ, партиялардың бұқаралық ақпарат құралдарында тең насихатталуын бақылайды. Ал сайлау аяқталысымен, науқанға қатысты әлеуметтік сараптама жасап, есеп беруді жоспарлап отыр.

Айдос Сарым, саясаттанушы:

Сайлау күні біздер, енді, Қазақстанның әрбір облысында «изетбол (пул болар)» деген технологияны жақсы білесіздер. Сондай, «изетбол» технологиясы арқылы қоғамның пікірі қандай? Яғни, сайлау өткеннен кейін, процесс аяқталған кезде, біздікілер кешке таман шығып, біздің нәтижеміз осындай деген тұрғыдағы өзіміздің ой-пікірімізді айтатын боламыз.

Сонымен қатар, сайлау науқаны барысында республикамыздағы ірі қалалар мен аймақтарда еріктілер жұмыс істейтін болады. Олар сол жерлердегі үгіт-насихат шаралары туралы комиссия мүшелерін құлағдар етіп отырмақ.

 

 

Сайлауды бақылайтын

қоғамдық комиссия құрылды

 

/«Хабар» агенттігі, 06.12.2011 ж./ - Елімізде кезектен тыс өтетін Парламенттік сайлауды бақылау үшін тәуелсіз қоғамдық комиссия құрылды.

Олардың құрамында елге танымал азаматтар, қоғам қайраткерлері мен белгілі саясаттанушылар бар. «Сайлауды бақылау жөніндегі» қоғамдық комиссия мүшелері бүгін арнайы баспасөз мәслихатын өткізіп, өз жоспарларын ортаға салды. Іске бүгіннен бастап білек сыбана кіріскен тәуелсіз қоғамдық комиссия үшін – сайлауды бақылау таңсық емес. Олар – биыл өткен Президенттік сайлауда біраз тәжірибе жинап үлгірген. Парламенттік сайлау –қоғамдық тәуелсіз бақылаушылар үшін 2-сынақ болмақ. Басты ұстанымдары – елде әділ әрі ашық саяси доданың өтуіне мейілінше ықпал ету.

Айдос САРЫМ, САЙЛАУДЫ БАҚЫЛАУ ЖӨНІНДЕГІ РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ КОМИССИЯ МҮШЕСІ:

- Ең басты мәселе – ұлттың мүддесі, жаңа саяси мәдениет қалыптастыру, жаңа саяси дәстүр қалыптастыру алдыңғы кезекте тұр. Сайлаудың өту барысы, баспасөзде қалай жарық көріп жатыр, кандидаттардың, партиялардың мүмкіндіктері тең бе – оған баға беру, партиялар бір наразылық айтып жатса – оны билікке жеткізу.

Құрылған қоғамдық комиссияның бір ерекшелігі – олар Қазақстанның танымал әлеуметтанушы ұйымдарымен келіссөз жүргізіп, сайлаудың өту үдерісі мен халықтың сайлауға деген ықыласы, саяси партиялардың өзара бәсекелестігі жөнінде толыққанды зерттеу жұмысын жариялайтын болады. Ал сайлау күні барлық ірі қалаларда «экзитпол» арқылы сауалнама жүргізілмек.

Нұрлан ЕРІМБЕТОВ, САЙЛАУДЫ БАҚЫЛАУ ЖӨНІНДЕГІ РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ҚОҒАМДЫҚ КОМИССИЯ МҮШЕСІ:

- Менің арманым – ертең біздің сайлау аман-есен өтсе екен. Ешкімнің шешімдеріне, нәтижелеріне ешкімнің күмәні болмаса екен деген ойымыз бар. Себебі, барлық елде әртүрлі қиын жағдайлар болып жатыр. Біз елімізді алдымыздағы ағаларымызбен бірге елді алып шығуымыз керек.

 

 

Парламент сайлауын тәуелсіз сарапшылар қадағаламақ

 

/«7 арна» телеарнасы, 06.12.2011 ж./ - Алдағы Парламент сайлауы ашық та, әділ өтуі тиіс. Оған отандық саясаттанушылар, заңгерлер мен әлеуметтанушылар ат салыспақ. Бүгін осындай азаматтардан құралған топ Алматыда бас қосып, сайлауды қадағалайтын Қоғамдық кеңестің жұмысы басталғанын мәлімдеді.

Қоғамдық кеңес өткен жылы Президент сайлауын да қадағалаған болатын. Ендігі мақсаттары Парламент Мәжілісі мен Мәслихат сайлауының ашық та шынайы өтуін қамтамасыз ету. Ел азаматтарын сайлау науқанына белсенді қатысуға шақыру. Оған қоса, тәуелсіз сарапшылар тобы сайлау күні елдегі ірі қалаларда бақылау жүргізбек.

АЙДОС САРЫМ — САЯСАТТАНУШЫ:

«Біздің мақсат — осыған дәнекер болу. Барынша сайлаудың әділ, таза, әр сайлаудан сайлауға дейін кішкентай болсын демократиялық жетістіктіктерге жетуін қамтамасыз ету. Барынша қолымыздан келгенше ең ірі қалаларда өзіміздің азаматтарды дайындап, осы сайлау күні бақылауға шығарамыз біріншіден».

Сайлау күні Қоғамдық кеңес дауыс беру аяқтала салысымен өз нәтижелерімен бөліспек. Кейін Орталық сайлау комиссиясының нәтижелерімен салыстырмақ. Айта өтейік, алдағы сайлаудан елдегі 7 бірдей партия үмітті. Қазір олардың барлығы дерлік үміткерлер тізімін өткізген.

 

 

ОСК-ның жанынан Парламент Мәжілісіне сайлаудағы

ақпараттық дауларды қарайтын қоғамдық кеңес құрылды

 

/«Kazakhstan Today», 07.12.2011 ж./ - ОСК-ның жанынан Парламент Мәжілісіне сайлаудағы ақпараттық дауларды қарайтын қоғамдық кеңес құрылды, деп хабарлайды Kazakhstan Today агенттігінің тілшісі.

ҚазТаг ақпараттық агенттігінің хабарлауынша, «ОСК жанынан қоғамдық кеңес құрылады, ол консультациялық-кеңес органы болады», - деп мәлім етті ОСК мүшесі Ләззат Сүлеймен сәрсенбі күні комиссияның отырысында.

Оның айтуынша, кеңеске белгілі заңгерлер, саясаттанушылар, алдыңғы қатарлы және аймақтық БАҚ басшылары енді.

«Бұл (ақпараттық дауларды шешу бойынша қоғамдық кеңестің құрылуы - ҚазТАГ) барлық сайлау науқандарында бар тәжірибе. Біз объективтілікке үміттенеміз», - деді өз кезегінде ОСК басшысы Қуандық Тұрғанқұлов.

 

 

Кезектен тыс сайлаудың

талапқа сай болуы маңызды

 

/«Егемен Қазақстан», 07.12.2011 ж., Б. Балғарина/ - Парламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауын бақылау жөніндегі республикалық қоғамдық комиссияның штабы өз жұмысын бастады. Бұл жөнінде республикалық қоғамдық комиссияның мүшелері осы мәселеге арналған баспасөз мәслихатында хабарлады.

Сонымен, аталған комиссияның құрамына он адам енгізілді. Олардың арасында ҚР ҰҒА академигі, белгілі ғалым Төрегелді Шарманов, «АйтПАРК» қоғамдық-саяси клубының құрушысы және модераторы Нұрлан Ерімбетов, саясаткер Айдос Сарым, Қазақстан кинематографистер одағының төрағасы Игорь Вовнянко, белгілі заңгер Тагир Сисембаев, Қазақстан саясаткерлері ассоциациясының жетекшісі Есенжол Алияров, «Бас редакторлар клубының» президенті Болат Ережепов және басқалар бар.

«АйтПАРК» қоғамдық-саяси клубының жетекшісі Нұрлан Ерімбетовтің пікірінше, «қоғамдық комиссияның басты мақсаты жаңа саяси мәдениетті, жаңа саяси дәс­түрлерді қалыптастыру, ал мұның өзі Қазақстандағы сайлаудың әрдайым әділ, таза және ашық өтуіне ықпал етпек».

«Президенттік сайлауды өткізу кезінде біршама тәжірибе жинақталды. Қазір де бірқатар саяси партиялардың көшбасшыларымен әңгімелер өткізіп, оларды қандай мәселелер толғандыратыны және қынжылтатындығы туралы да әңгіме қоз­ғадық. Қалай болғанда да кезектен тыс өтетін сайлаудың көпшілік сайлаушылар күткендегідей талап деңгейінде болуының маңызы зор», деді ол.

Парламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауын бақылау жөніндегі республикалық қоғамдық комиссия штабы мүшелерінің қатысуымен өткен баспасөз мәслихатында сөз алған Б.Ережепов өз кезегінде клуб мүшелерінің атқарған бірқатар ауқымды істеріне тоқталды. Бұл, ең алдымен, Парламент Мәжілісінің және мәслихаттардың сайлауларына қатысты Хартияның қабылдануына тікелей байланысты. Көпшіліктің есінде болса, мұндай Хартия 2007 жылғы Парламент Мәжілісінің сайлауы үдерісі кезінде де қабылданған еді. Ол кезде бұл құжатқа бұқаралық ақпарат құралдарының 65 жетекшісі қол қойған болатын. Қазірде осы клубта 200-ге жуық БАҚ басшылары бар және де олар қол қойған бұқаралық ақпарат құралдарын белсенді түрде қолдайтындығына үлкен сенім білдіреді.

Б.Ережеповтің пайымынша, ел өміріндегі елеулі оқиғалар – сайлаулар мен өзге де маңызды саяси науқандарға қатысу барлық журналистердің қоғамдық міндеті екендігі сөзсіз. «Біздердің бұл комиссияға бірігуіміздің өзіндік себептері де жеткілікті, өйткені, комиссия биылғы жылғы президенттік сайлауда да жұмыс істеді. Атқарылған істер және оны өткізу табысқа қол жеткізгендігі көңілге қуаныш ұялатады. Мәселен, ЕҚЫҰ байқаушылары өздерінің есептерінде бұл комиссияның жұмысын ойдағыдай бағалады. Бір құптарлығы, БАҚ туралы бөлімге өздерінің есептерінде олардың ешқандай сын-ескертулер енгізбеуі көп нәрседен хабар берсе керек. Ал, бұдан шығатын қорытынды – Қазақстанның бұқаралық ақпарат құралдары сайлау туралы нақты және ақиқатты түрде әрі ашық жазатындығы іс жүзінде дәлелденіп отыр», деді Б.Ережепов өз сөзінде.

Қазіргі таңда республика бойынша 10 мың сайлау учаскесі бар, мұның өзі әрбір партияға осындай көлемде бақылаушылар қажет екендігін айқындайды. Баспасөз мәслихатын ұйымдастырушылардың есептеуінше, бүгінде тіркеуге арналған 40 мың қолды жинастырудың қажеттілігі зор. Соның нәтижесінде алдағы Парламенттік сайлау партия мүшелерінің жұмыс істеу қабілеттілігін сынға салмақ.

Сөз реті келгенде атап айтарлығы, қоғамдық комиссия жұмысында бірқатар жаңалықтар да бар. Комиссия әлеуметтік ұйымдармен әріптестік жөнінде келісімге келген. Мұндай әріптестік, ең алдымен, сайлау кезінде әлеуметтік зерттеу өткізу үшін өте қажет. Сөйтіп, республикалық қоғамдық комиссияның штабы Орталық сайлау комиссиясы мен сайлауға қатысушылар арасындағы тиімді байланыстың негізгі буыны болып табылмақ.

 

 

Сайлаудың ресми нәтижесі тексеріледі

 

/«Алаш айнасы», 08.12.2011 ж., А. Асқар/ - 2012 жылы қаңтардың 15-і күні өтетін ҚР Парламент Мәжілісінің депутаттарын сайлау науқаны барысында қоғамдық пікірді бақылау жөніндегі зерттеу орталығы құрылады. Қазақстанның саяси-әлеуметтік зерттеулер институты негізінде жұмыс істейтін бұл орталықтың мамандары арнайы әлеуметтік сауалнама жүргізіп, оның нәтижелерін сайлаудың ресми мәліметтерімен салыстыратын болады.

Сауалнаманың негізгі мақсаты – сайлау науқаны кезіндегі халықтың белсенділігін анықтап, Мәжіліс депутаттығына үміткер азаматтардың рейтингісі мен сайлаудың алдын ала нәтижелерін болжау. Ол сайлаудың басында және аяқ кезінде жүргізіледі: арнайы мамандар сайлау учаскелерінде Exit Pool барлық дауыс берушілерге тікелей сұрақ қою арқылы олардың қоғамдық пікірін анықтайды. Жалпы, сауалнамаға 41 мыңға жуық адам қатысады деген жоспар бар. Бұл жұмыс Қазақстанның барлық облыстарында, Алматы және Астана қалаларында атқарылады. Ал сауалнаманың қорытындысы қаңтардың 15-і күні түнгі сағат 12:00-ден кейін жарияланады.

Айгүл СӘДУАҚАСОВА, Саяси-әлеуметтік зерттеулер институтының директоры:

– Негізі, қазір басқа партиялардың өз бағдарламаларын өзгертіп, жаңаша белсенділік танытып жатқандығын көруге болады. Демек, сайлауға дейін біраз өзгерістер болуы әбден мүмкін. Дәл қазір бізде нақты болжам жоқ. Бірақ онсыз да «Нұр Отан» партиясының айқын басымдылығы байқалады. Ол электораттың басым дауысына ие болып отыр.

 

 

ҚР ОСК Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы

ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес

туралы қаулы қабылдады

 

/«ҚазАқпарат», 08.12.2011 ж./ - Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясы 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес туралы қаулы қабылдады.

ҚазАқпарат құжаттың мәтінін жариялайды.

 

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының қаулысы

 

Астана қаласы                                                        2011 жылғы 7 желтоқсан     №65/124

 

2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес туралы

«Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республи­касы Конституциялық заңының 12-бабына сәйкес Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы қаулы етеді:

1. 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес 1-қосымшаға сай құрамда құрылсын.

2. Қоса беріліп отырған 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес туралы ереже (2-қосымша) бекітілсін.

3. Осы қаулы бұқаралық ақпарат құралдарында жариялансын.

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау

комиссиясының төрағасы Қ. Тұрғанқұлов,

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау

комиссиясының хатшысы Б. Мелдешов.

 

 

 

 

/«Егемен Қазақстан», 08.12.2011 ж./:

 

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау

комиссиясының қаулысы №65/124

 

Астана қаласы                                                                                    2011 жылғы 7 желтоқсан     

 

2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес туралы

 «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының 12-бабына сәйкес Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы қаулы етеді:

1. 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес 1-қосымшаға сай құрамда құрылсын.

2. Қоса беріліп отырған 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес туралы ереже (2-қосымша) бекітілсін.

3. Осы қаулы бұқаралық ақпарат құралдарында жариялансын.

 

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау

комиссиясының төрағасы Қ. Тұрғанқұлов,

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау

комиссиясының хатшысы Б. Мелдешов.

 

Қазақстан Республикасы  Орталық сайлау комиссиясының  2011 жылғы 7 желтоқсандағы № 65/124 қаулысына 1-қосымша

2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған  Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының  кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық Кеңес

 

1. Бәшімов Марат Советұлы - Еуропалық құқықты және адам құқықтарын сараптау институтының директоры, «Человек и закон» республикалық апталық заң газетінің бас редакторы, заң ғылымдарының докторы, Төраға (келісім бойынша);

2. Ережепов Болат Төлегенұлы - «Бас редакторлар клубы» ҚБ президенті, «Око» газетінің бас редакторы, Төраға орынбасары (келісім бойынша);

3. Сүлеймен  Ләззат Жаңылысқызы - Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының мүшесі;

4. Аманбаев Әмірхан Тапашұлы - Қазақстан Республикасы Әділет министрінің орынбасары (келісім бойынша);

5. Танысбай Ләззат Мұратқызы - Қазақстан Республикасы Байланыс және ақпарат вице-министрі (келісім бойынша);

6. Жүсіп Нұртөре Байтілесұлы - «Айқын» республикалық газетінің               бас редакторы

7. Жексенбай Бибігүл Нұрғалиқызы - «7 Арна» телеарнасы Қадағалау кеңесінің төрайымы;

8. Пан    Алексей Владимирович - «Экспресс К» газетінің редакциясы» ЖШС бас директоры;

9. Рыжков Владимир Иванович - «Индустриальная Караганда» облыстық газетінің бас редакторы;

10. Ерімбетов     Нұрлан Кенжебекұлы - «АйтPARK» қоғамдық-саяси клубының модераторы, «Открытая студия» саяси ток-шоу жүргізушісі, саясаттанушы;

11. Сарым Айдос Әміроллаұлы - «Абай-Ақпарат» қоғамдық қорының вице-президенті, саясаттанушы.

               

 

 

               

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының  2011 жылғы 7 желтоқсандағы № 65/124 қаулысына 2-қосымша

2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық Кеңес туралы ереже

 

1. 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық Кеңес (бұдан әрі – Қоғамдық Кеңес) сайлау науқаны уақытында туындайтын ақпараттық дауларды алқалы қарау үшін құрылды және Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының жанындағы консультативтік-кеңесші орган болып табылады.

2. Қоғамдық Кеңес өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңын, «Бұқаралық ақпарат құралдары туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, сондай-ақ өзге де нормативтік құқықтық актілерді және осы Ережені басшылыққа алады.

3. Қоғамдық Кеңестің негізгі міндеттері:

1) барлық сайлау процесіне қатысушылардың бұқаралық ақпарат құралдарына (бұдан әрі – БАҚ) тең қол жеткізуін қамтамасыз етуге және сайлау алдындағы науқан барысын БАҚ-та объективті жария етуге жәрдемдесу;

2) БАҚ пен олардың қызметкерлерінің сайлау процесіне қатысушылармен өзара қарым-қатынастардағы мүдделері мен заңды құқықтарын қорғау;

3) БАҚ қызметінде әдеп нормалары мен кәсіби принциптердің сақталуына ықпал ету, сайлау процесіне қатысушылар мен БАҚ арасындағы дауларды және өзге де жағдайларды шешуге қатысу болып табылады.

4. Қоғамдық Кеңестің құзыретіне сайлау процесіне қатысушылардың және олардың сайлау науқаны уақытында сайлау заңнамасын сақтауы туралы өтініштерді қарау және олар бойынша шешімдер қабылдау кіреді.

5. Қоғамдық Кеңес өз құзыретінің шегінде:

1) орталық атқарушы және басқа да мемлекеттік органдармен, ұйымдармен, қоғамдық бірлестіктермен өзара іс-қимыл жасауға;

 2) Ортсайлаукомға ақпараттық дауларды шешу жөнінде ұсыныстар мен ұсынымдар енгізуге;

3) заңнамада белгіленген тәртіппен азаматтардан және қоғамдық бірлестіктерден, мемлекеттік органдар мен басқа да ұйымдардан Қоғамдық Кеңестің міндеттерін іске асыру үшін қажетті материалдарды сұратуға және алуға;

4) өз отырыстарында сайлау процесіне қатысушыларды, мемлекеттік органдардың лауазымды адамдарын, БАҚ өкілдерін сайлау туралы заңнама талаптарының сақталуы жөнінде тыңдауға;

5) сайлау алдындағы кезеңде БАҚ-қа ұйымдастырушылық-әдістемелік, ақпараттық және өзге де көмекті көрсетуге;

6) өз қызметіне сарапшылар мен мамандарды тартуға;

7) Қоғамдық Кеңестің қызметі туралы материалдарды Ортсайлаукомның ресми интернет-ресурсында жариялауға құқылы.

6. Қоғамдық Кеңес отырыстарын оның төрағасы сайлау науқаны кезеңінде қажеттілік шамасына қарай шақырады.

Қоғамдық Кеңес отырыстары Қоғамдық Кеңес мүшелерінің жалпы санының үштен екісі болған кезде заңды.

Қоғамдық Кеңестің шешімдері қатысып отырған Қоғамдық Кеңес мүшелерінің жалпы санының көпшілік дауысымен қабылданады және ұсынымдық сипатта болады.

7. Қоғамдық Кеңестің шешімдері жұртшылықтың назарына материалдарды БАҚ-та жариялау немесе Ортсайлаукомның ресми интернет-ресурсында орналастыру арқылы жеткізіледі.

Қоғамдық Кеңес төрағасы Қоғамдық Кеңестің шешімдеріне және басқа да құжаттарына қол қояды, отырыстарға енгізілетін мәселелерді айқындайды, өзге де ұйымдастырушылық-өкімгерлік функцияларды орындайды.

8. Қоғамдық Кеңес төрағасы болмаған кезеңде отырыстарда оның тапсыруы бойынша Қоғамдық Кеңес мүшелерінің біреуі төрағалық етеді.

9. Қоғамдық Кеңес қызметін ұйымдастырушылық және ақпараттық қамтамасыз етуді Ортсайлауком аппараты жүзеге асырады.

 

 

Мәслихат депутаттары сайлауында қолданылатын бюллетеньдер

еліміздің 7 аймағында дайындалатын болды

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - 2012 жылдың 15-ші қаңтарына тағайындалған мәслихат депутаттары сайлауында қолданылатын бюллетеньдерді, алдын ала мәлім етілгендей еліміздің 4  аймақтық ұйымдары емес, 7 ұйымы дайындайтын болды.

Бұл туралы бүгін Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов мәлім етті.

Оның сөзінше, барлық бюллетеньдер қажетті деңгейде қорғаныс шараларымен қамтамасыз етілген.

 

 

Талдықорғанда сайлауға дайындық

шаралары арнайы семинарда талқыланды

 

/«Хабар» агенттігі, 06.12.2011 ж./ - Республика Парламенті Мәжілісі мен жергілікті мәслихаттардың кезектен тыс сайлауын өткізуге байланысты Талдықорғанда аймақтық семинар-кеңес болып өтті.

Семинар-кеңеске Алматы облысының барлық аудан-қалаларындағы сайлау учаскелерінің жауапты өкілдері қатысты. Орталық сайлау Комиссиясының бас сарапшы-өкілі Венера Жексембекова ел өміріндегі аса маңызды саяси кезең туралы айта келіп, алда тұрған міндеттерге тоқталды. Қазір Орталық Сайлау Комиссиясы арнайы жоспар жасап, оның тармақтары бойынша атқарылуға тиісті жұмыстардың бәрін жүйелі түрде қадағалап отыр. 18 бейнеролик пен ақпараттық бильбордтар жасалып, облыстарға таратылды. Жас сайлаушыларға арналған методикалық құралдар шығарылуда, - деді ол. Алматы облысында 918 сайлау учаскесі бар. Оның жұмысына сайлау өткізуден тәжірибесі бар адамдар қамтылып отыр. Ал, істің барлығы заң талаптарына сәйкес атқарылуда, дейді облыстық сайлау комиссиясының өкілдері.

Венера ЖЕКСЕМБЕКОВА, ОРТАЛЫҚ САЙЛАУ КОМИССИЯСЫНЫҢ БАС САРАПШЫ-ӨКІЛІ:

- Ары қарай да өзіміздің Орталық Сайлау Комиссиясының жоспары бойынша жұмыс атқарылады. Енді бәріміз бірдей болып, бірдей атсалысып жаңағы біздің учаскелік сайлау комиссиясынан бастап Орталық Сайлау Комиссиясына дейін бәрі қатыссақ, заңды түрде болса, ертең сайлау өтеді. Бәрі дұрыс болады деп ойлаймын.

 

 

ОСК-нің кезекті отырысы өтті

 

/«Қазақстан» ТРК, 07.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Күні бүгінге дейін еліміздегі барлық деңгейдегі мәслихаттарға – 1 мың 861 кандидат ұсынылса, олардың 24-і тіркеуден өткен. Бұл туралы бүгін Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов өзі басқаратын комиссияның кезекті отырысында мәлімдеді. Бүгінгі отырыста комиссия мүшелері мәслихаттар депутаттарын сайлау бойынша бюллетеньдерді бұған дейін қабылданғандай төрт емес, жеті аймақтық баспаханалардың басып шығаратыны туралы шешім қабылдады. Сонымен қатар, бүгін - Орталық сайлау комиссиясы Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауы кезінде туындайтын ақпараттық дауларды қарайтын Қоғамдық кеңес құрып, оның ережесін бекітті. Аталған кеңестің құрамына елдегі танымал заңгерлер, саясаттанушылар, республикалық және жергілікті ақпарат құралдарының басшылары мен Орталық сайлау комиссиясының, Байланыс және ақпарат министрлігінің және Әділет министрлігінің өкілдері кіріп отыр. Қоғамдық кеңестің құзыретіне сайлау процессіне қатысушылардың және олардың сайлау науқаны кезінде сайлау заңнамасын сақтауы туралы өтініш-тілектерін қарап, тиісті шешім қабылдау міндеті жүктелген.

Қуандық Тұрғанқұлов, ҚР Орталық сайлау комиссиясының төрағасы:

Орталық сайлау комиссиясына  түсіп  жатқан мәліметтерге сәйкес, 2011 жылғы 7-желтоқсандағы жағдай бойынша мәлихаттар депутаттығына – 1861 үміткер ұсынылған. Олардың ішінде облыстық мәслихаттарға – 188, Астана қаласының мәслихатына – 17, Алматы қаласының мәслихатына – 12, аудандық мәслихаттарға – 1349, қалалық мәслихаттарға – 324 кандидат. Қазіргі сәтке дейін, мәслихаттар депутаттығына 24 кандидат тіркелген.

 

 

«Нұр Отан» партиясынан ұсынылған азаматтардың 50-і

бұрын Мәжіліс депутаттығына сайланбаған

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Мәжіліс депутаттарының кезектен тыс сайлауына қатысу үшін «Нұр Отан» партиясының атынан ұсынылған үміткерлердің барлығының жоғары білімі бар.

Олардың 40 пайызға жуығы арнайы дипломы бар заңгерлер мен экономистер. Ал 35 пайызы халық шаруашылығының түрлі саласында еңбек етіп жүрген мамандар. Бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті Мәжілісінде аталмыш комиссия төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов осындай деректер келтірді.

Қ.Тұрғанқұловтың айтуынша, 2011 жылдың 5-ші желтоқсаны күні Мәжіліс депутатының кандидаттығынан үміткер ретінде саяси партиялар атынан ұсынылатын азаматтарды тіркеу мерзімі аяқталды. Барлығы ОСК-ға 8 партия үміткерлер тізімін ұсынды. Олар «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы, Қазақстанның патриоттар партиясы, Қазақстанның социал-демократиялық «Ауыл» партиясы, «Руханият» партиясы, «Әділет» демократиялық партиясы, Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы, Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясы, Қазақстанның коммунистік халықтық партиясы.

«7-ші желтоқсанда Орталық сайлау комиссиясы алғашқы партиялық тізім - «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясының тізімін тіркеді. Аталмыш партия атынан тіркелген кандидаттардың арасында 6 ұлттың өкілі бар. Сондай-ақ кандидаттардың 20 пайыздан астамы әйелдер. Партиялық тізімдегі азаматтардың басым көпшілігі 55 жаста. Олардың ең жасы 36-да. Кандидаттардың 50 пайызы бұрын Мәжіліс депутаттығына сайланбаған. Сонымен қатар кандидаттардың арасында ғылым, білім, мәдениет қайраткерлері, әйгілі спортшылар мен коммерциялық құрылымдардың және мемлекеттік огандар мен мекемелердің қызметкерлері бар»,-деді ОСК төрағасы.

Оның мәліметтерінше, күнтізбелік жоспарға сәйкес, саяси партиялардың тізімдерін тіркеу 15-ші желтоқсанға дейін жалғасады.

Ал 16-шы желтоқсанан бастап, партиялар үгіт-насихат жұмыстарына кірісе алады.

 

 

Дулат ИСАБЕКОВ, жазушы:

«ӨТПЕЙ ҚАЛАМЫН-АУ», – ДЕП КҮДІКТЕНЕМ

 

/«Халық сөзі», 06.12.2011 ж., Ж. Қаржан/:

 

– Парламент сайлауына «Ауыл» партиясы атынан түскелі отырсыз. Партия қолқалады ма, өзіңіз ынталы болдыңыз ба?

– Мен еш уақытта ұсыныс жасамаймын (күлді). Олар маған ұсыныс жасады. 1999 жылы академик Ғани Қалиев Экономика институтының директоры болған кезде «Ауыл» партиясын құрамын деп шешті. Себебі, оның қарамағындағы мамандардың бәрі ауыл шаруашылығы саласының қызметкерлері-тін. Бәріміз қуанып, сол партияға мүше болайық деп алғашқы съезіне Әбдіжәміл Нұрпейісов, марқұм Зейнолла Қабдоллов, Зейнолла Серікқали, Илья Жақанов тағы біраз адамдар қатыстық. Бір жағынан бұл партия сайлау өткеннен кейін құрылған соң ба, сенімсіздікпен қарамадық. Алғашқы съезде бүкіл жазушылар мені Президиумға ұсынып, төрге шығарды. Содан бері партия қатарындамын. Басқа партиялардан сайлау сайын осындай ұсыныс түседі. Тіпті, билік партиясы да ұсыныс жасаған болатын. Бірақ келіспедім.

– Неге?

– Ол кезде бір партияға кіріп, екіншісінен шығып жатқанымызға, «Тек мансап қуып жүр екен», – деп сенімсіздікпен қарайтын еді.

– «Сайлаудан қалайда өтем» деп сенім артып отырсыз ба?

– Шамалы. Сайланам дегеннен гөрі өтпей қаламын-ау деген күдік әлдеқайда басым. Қазір билік партиясы, одан бөлек «Ақ жол» дегені шығып жатыр. Билік соларға көбірек көңіл бөлетін түрі бар секілді. Ол жағы белгілі ғой.

– Егер депутат болып жатсаңыз қандай мәселелерді көтересіз?

– Экономист болмасақ та, шамамыз келгенше бетке шығып жатқандарын айтамыз. Ірі кен орындарымыз шетелдіктердің қолына өтті. Солар салық төлеп жатыр ма? Кедендік одақ, Еуразиялық кеңістік құрылды. Осылар біз үшін тиімді ме? Ауыл шаруашылығында пәленбай миллион астық жинады. Соның 4 млн. тоннадайы көтерме бағамен өтеді екен. Орылмай қалған астық көлемі және элеватордың жоқтығынан шіріп жатқаны қанша? Мұнайдың үстінде отырып, жанармай неге қымбат? Нанның сапасыз бола бастағаны сонша, ағаш ұнынан дайындалғаны сатылады дей ме, Құдай білсін?! Осындай нәрселер бізде көбейіп кетті. Жемқорлық дегенмен күресіп жатырмыз. Соған қарамастан күшейіп барады. Жұрттар ақшаны жейді де, қашып кетеді. Біздің құқық қорғау органдарымыз ұстамай қайда қарап отырады? Шетелдіктерге жер беру мәселесі тағы бар. Ұзақ жылға жалға беруді тоқтатып, әрі кеткенде 5-10 жылға ұсынсақ... 49 жылға дейін оған дейін кім бар, кім жоқ? Өзбекстан шекарасындағы түйткілдер. Қазақ саны демографиялық жағынан құлдырап барады. Бүгінгімен емес, келешекпен өмір сүрсек. Міне осыларды айтам!

– Жақында «Нұр Отан» партиясы жариялаған тізімді қарасақ, әнші де бар, спортшы да бар. «Бұлбұл жоқта байғыз сұңқылдайдының» кері емес пе екен бұл?» деген де пікір айтылып қалып жатады осындайда...

– Парламентте депутаттардың саны өте аз. Халық санына қарай Мәжілісте 170-180 депутат болуы тиіс. Біз осы жағын жасанды түрде азайтып отырғандаймыз. Әртіс, спортшы ағайындар көп нәрсені айта бермейді. Елдің мақтанышы шығар, ал мінберде салиқалы әңгіме айту керек. Елдің әдебиет, мәдениет, тарихын білетін саяси сауаты, бағыты, ұстанымы бар адамдар Парламентке ауадай қажет.

– Әдебиетте қамшы салдырмайтын Дулат Исабеков саясатқа қаншалықты жүйрік?

– Біраз нәрсені білген сияқтымын. «Айтсам, білген соң айтам» депті біздің ауылдағы біреу (күлді). Сол айтпақшы, көзбен көргеннің бәрін айтқың-ақ келеді. Мақаланы жазғанмен, жұрт одан да шаршағандай. Осыларды тегіс мінберден айтсам... Біздікілер сақал қою, екі әйел алу туралы бірдеңелерді айтып кетеді. Ондайдың еш керегі жоқ. Депутат болған соң өзекті мәселелерді айтып, талап ету керек.

– Зиялы қауымның саясатқа келуі нені көрсетеді?

– Зиялылардың саясатқа ойысуы бұрынғымен салыстырғанда белсенділік жағынан азайып бара жатқан сияқты, қайта. Негізі зиялы қауым белсенді болуы тиіс. Парламентке саясаткер болып емес, елдің жағдайын айту үшін барғаны жөн. Әрі-беріден сол бұл саясат емес, ел қамын жеу болып табылады. Үлкен саясатпен басқалары айналысып, зиялылардың дауысы мінберден көбірек естілсе. Сол секілді сайлауда мына жақтан Мұхтар Шаханов секілді жігіттер өтіп кетсе, Парламенттегілер «мыналар не дер екен?» деп алаңдап отырар еді.

– Шерхан Мұртаза «Халық сөзіне» берген сұхбатында «Парламентте Байгелді мен Айталылар жоқ, Ирак деген батыр шықты» деп еді. Ұлттық мүддемізге шын жаны ашитын, тырнақша ішіндегі емес, есімін ел біліп, құрметтейтін, сөзін тыңдайтын нағыз тұлғалар азайып кеткенін меңзегені болар. Сіз бұған не дейсіз?

– Мұхтар Шаханов депутат болып отырғанда тілді айта бастаса, депутаттардың дені: «Тоқтатшы осы әңгімені», деп шуылдайтын. Амангелді Айталы салиқалы ой айта білген азаматтардың бірі. Ал Өмірбек Байгелдінің ұлт үшін шырылдап, араша түсіп жатқанын естімеппін. Ол кісі ұлттан гөрі рудың мәселесін соңғы кезде көбірек айтып кеткен секілді. «Қытайдың Либай деген ақыны Шуда туылған, руы Дулат екен» деп жеке куәлігін көргендей сенімді түрде айтты. Осының бәрі менің арқамды аяздай қаритын. Үлкен саясатпен айналысып, облыс әкімі болған адам. Ал қытайлықтар үшін бәрібір. Егер ағамыз Мао Цзедун Атырауда туған десе, қытайлар тарапы қуанады. «Атырауда туса, ол жер біздікі» дер еді.

– Әңгімеңізге рахмет!

 

 

 

 

 

 

«Ақ жол» партиясының сайлауалды

тұғырнамасы қабылданды

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., Қ. Мәметқазыұлы/ - Бүгін Астанада Қазақстан тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған «Ақ жол» ҚДП Орталық кеңесінің отырысы болып өтті. Онда партияның сайлауалды тұғырнамасы қабылданды.

Кеңесте Мемлекет басшысының Жарлығымен «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» мемлекеттік медальдарымен марапатталған «ақжолдықтарға» құрмет көрсетілді. Олар - А.Айталы, «Ақ жол» партиясы Ақсақалдар кеңесінің төрағасы; С.Байдалы, «Ақ жол» партиясы Орталық аппараты идеология бөлімінің жетекшісі; Ш.Жарасова, «Меланж» АҚ президенті, «Ақ жол» партиясы Орталық Кеңесінің мүшесі; Л.Жуланова, «Ақ жол» партиясы төрағасының орынбасары; Иса Қазбек, «Жас қазақ үні» газетінің бас редакторы; М.Пәттеев, «Ақ жол» партиясы Түркістан қалалық бөлімшесінің төрағасы; Ә.Сұлтанов, «Ақ жол» партиясы Орталық аппаратының жетекшісі.  «Қазақстан аз уақыттың ішінде нарықтық экономикалы елге айналып, қоғамдық, әлеуметтік тұрғыда тұрақты даму жолына түсті. Әрине, барлық проблемалар шешімін тапты деп айтуға болмас. Соның ішінде, ауылдың болашағы, әлеуметтік жағдайы төмен отандастардың мәселесі және т.б. бар. Алайда, бұл дүниеде барлық проблеманы 100 пайыз шешіп берген мемлекет жоқ екенін де мойындауымыз қажет», - деді «Ақ жол» ҚДП төрағасы А.Перуашев. Сонымен қатар, кеңесте «Ақ жол» партиясының Сайлауалды Тұғырнамасы бекітілді. Орталық Кеңес құрамы өзгертілді. Кеңесте партияның сайлауалды ұйымдастыру мәселелері де талқыланды.

 

 

«Ақжол» партиясы

сайлауалды тұғырнамасын бекітті

 

/«Қазақстан» ТРК, 07.12.2011 ж., Ж. Досмағанбет/ - «Алға өрлететін өзгерістер», - деп ұрандатқан «Ақжол» партиясы бүгін сайлауалды тұғырнамасын бекітті. Құжатқа сәйкес партия алдағы 5 жылда он басым міндетті іске асыруды көздеп отыр. Олардың қатарында: жұмыссыздықты жою, қолжетімді тұрғын үй, медициналық көмек, сапалы білім беру секілді көкейкесті мәселелер бар. «Бұл тек сайлауалды ғана емес, саяси науқаннан кейін де назардан түспейтін іс-қимыл жоспарымыз», - дейді ақжолдықтар. Басқосу барысында партияның бірқатар мүшелері Елбасының Жарлығымен «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» мемлекеттік медальдарымен марапатталды. Жиынды қорытындылаған партия төрағасы Азат Перуашевтің пікірінше, «Ақжолдың» халық арасында қолдаушылары жетерлік.

Азат Перуашев, «Ақжол» демократиялық партиясының төрағасы:

Соңғы социологиялық зерттеулер 15-20 пайыздай қолдауды көрсетіп отыр. Бірақ бұл деген потенциал. Біз сол патенциалды қаншалықты ақтаймыз, қаншама оны іске асырамыз деген барлығы өзімізге байланысты. Сондықтан, сайлаушыларымызға, азаматтарымызға, отандастарымызға біз кім екенімізді, елімізге қаншалықты пайдалы боламыз, қаншалықты жақын екенімізді дәлелдеуіміз керек.

 

 

«Ақ Жол» партиясы

сайлауалды тұғырнамасын бекітті

 

/«7 арна» телеарнасы, 07.12.2011 ж., И. Жылқайдарова/ - «Ақ жол» демократиялық партиясының орталық кеңес мүшелері-де бүгін бас қосты.Партия төрағасы Азат Перуашев сегіз адамға «Қазақстан Республикасына 20 жыл» мерейтойлық медалін табыстады. Жиында сайлауалды тұғырнаманың соңғы нұсқасы талдап-талқыланды. Партияның кейбір мүшелері экология және әлеуметтік төлемдерге қатысты өзгерістер енгізуді сұрағанмен, 5 жылдық бағдарлама бекітілді. Құжатқа соңғы құрылтайдан кейін 100 түзету енгізіліпті. Азат Перуашевтің айтуынша, партия мүшелерінің бағдарламаны әзірге халыққа насихаттауына құқы жоқ. Өйткені сайлауалды науқан басталған жоқ.

 

 

 

АМАНГЕЛДІ АЙТАЛЫ — «АҚ ЖОЛ» ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ПАРТИЯСЫНЫҢ МҮШЕСІ:

«Бұл тұғырнаманың негізгі ерекшелігі — бұл Алаш идеясы. Ұлттық құндылықтарды, тілді, дінді қолдау. Кәсіпкерлікті қолдау. Оның өзі патриоттыққа, халықтың тұрмысын жақсартуға өделуі тиіс».

АЗАТ ПЕРУАШЕВ — «АҚ ЖОЛ» ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ПАРТИЯСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

«Ақ жолдың негізін қалаушылар — интеллигенция, идея ғана емес, оны іске асыратын адамдар бар. Қалай болса да мемлекеттің мүмкіншілігін ұлт мүддесіне айналдыру біздің мақсатымыз».

 «Ақ жол» демократиялық партиясы Мәжіліс депутаттығына 79 кандидат және жергілікті мәслихаттарға 200-ге жуық үміткерін ұсынған. Қазір партияның 10 мыңнан астам мүшесі бар.

 

 

Қазақстан тәуелсіздігінің басты жетістігі

өз тағдырын өзі таңдау мүмкіндігіне қол жеткізу

 

/«Kazakhstan Today», 07.12.2011 ж./ - Қазақстан тәуелсіздігінің басты жетістігі өз тағдырын өзі таңдау мүмкіндігіне қол жеткізу, деп хабарлайды Kazakhstan Today агенттігінің тілшісі.

«Ақ жол» ҚДП баспасөз қызметінің хабарлауынша, 2011 жылдың 7 желтоқсанында Қазақстан Тәуелсіздігінің 20-жылдығына арналған «АҚ ЖОЛ» ҚДП-ның Орталық Кеңесінің салтанатты Мәжілісі өтті.

«Қазақстан аз уақыттың ішінде нарықтық экономикалы елге айналып, қоғамдық, әлеуметтік тұрғыда тұрақты даму жолына түсті. Әрине, барлық проблемалар шешімін тапты деп айтуға болмас. Соның ішінде, ауылдың болашағы, әлеуметтік жағдайы төмен отандастардың мәселесі және т.б. бар. Алайда, бұл дүниеде барлық проблеманы 100 пайыз шешіп берген мемлекет жоқ екенін де мойындауымыз қажет», - деп мәлім етті «Ақ жол» ҚДП төрағасы А.Перуашев, Тәуелсіздіктің 20-жылдығына арналған Орталық Кеңестің отырысында.

«Ең бастысы, ел тағдыры - өзіміздің қолымызда. Тәуелсіздіктің ең басты жетістігі, меніңше, осы. Сондықтан осы жылдары атқарылған шаруаға әділ баға беруіміз қажет. Ол баға, әрине, өте жоғары»,- деді төраға.

Ол сондай-ақ, «Қазақстанның Еуропадағы Қауіпсіздік пен ынтымақтастық ұйымына төрағалық етуі - үлкен тарихи, мақтанарлық оқиға. Қазақстан ядролық қарудан бас тартқан әлемдегі тұңғыш мемлекет. Мұның бәрі де елдің бірлігінің, еңбекқорлығының және Тұңғыш Президентіміз, Елбасы Н.Назарбаевтың арқасы», - деп атап өтті.

Кеңесте Мемлекет басшысының Жарлығымен «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне 20 жыл» мемлекеттік медальдарымен мараппатталған «ақжолдықтарға» құрмет көрсетілді. Олар - А.Айталы, «Ақ жол» партиясы Ақсақалдар кеңесінің төрағасы; С.Байдалы, «Ақ жол» партиясы Орталық аппараты идеология бөлімінің жетекшісі; Ш.Джарасова, «Меланж» АҚ президенті, «Ақ жол» партиясы Орталық Кеңесінің мүшесі; Л.Жуланова, «Ақ жол» партиясы төрағасының орынбасары; Иса Қазбек, «Жас қазақ үні» газетінің бас редакторы; М.Пәттеев, «Ақ жол» партиясы Түркістан қалалық бөлімшесінің төрағасы; Ә.Сұлтанов, «Ақ жол» партиясы Орталық аппаратының жетекшісі.

Кеңесте «Ақ жол» партиясының Сайлауалды Тұғырнамасы бекітілді. Орталық Кеңес құрамы өзгертілді. Кеңесте партияның сайлауалды ұйымдастыру мәселелері де талқыланды.

 

 

Сайлауалды тұғырнама соңғы сараптан өтті

 

/«Егемен Қазақстан», 07.12.2011 ж., Ж. Самрат/ - Қарашаның соңғы жексенбісінде Алматыда «Ақ жол» демократиялық партиясының Х съезі болып, онда сайлауалды тұғырнаманың алғашқы нұсқасы тыңдалып және Парламент сайлауына түсетін адамдар тізімі белгіленген болатын.

Жалпы саны 79 адамды тізімге енгізген ақжолдық үміткерлердің арасында кәсіпорын басшылары, ірі бизнесмендермен қатар, елге барынша танымал әрі ұлт жанашыры болып жүрген талай ғалымдар мен ақын-жазушылар, журналистер, спортшылар бар. Солардың ішінде Амангелді Айталы, Смағұл Елубай, Исраил Сапарбай, Қазбек Иса, Бақыт Сәрсекбаев және т.б. белгілі қазақстандықтар бар.

Кеше «Ақ жол» партиясының Астанадағы Орталық кеңсесінде отырыс болып, онда съезд барысында талқыланған сайлауалды тұғырнаманың соңғы нұсқасы бекітілді. Съезде барлығы 22 адам шығып сөйлеп, ұсынылған тұғырнамаға 100-ден артық өзгерістер мен толықтыруларды қосу қажеттігін айтқан-тын. Біз солардың бәрін есепке ала отырып, сайлауалды тұғырнаманы толықтырып әрі барынша пысықтап шықтық. Енді ол сіздердің бекітулеріңізге ұсынылады, деді партия төрағасы Азат Перуашев. Сонымен бірге, ол кіріспе сөзінде Қазақстанның аз уақыттың ішінде нарықтық экономикалы елге айналып, қоғамдық, әлеуметтік тұрғыда тұрақты даму жолына түскенін атап өтті.

– Азия елдері арасынан бірінші болып ЕҚЫҰ-ға төрағалық еттік. Қазір ядросыз әлем жолындағы халықаралық қозғалыстың көшбасшысы болып келеміз. Осының бәрі елімізді сыртқа таныту жолындағы өлшеусіз тиімді қадамдар болып отыр. Әрине, бізде барлық проблема шешімін тапты деп айта алмаймыз. Әсіресе, ауылдың болашағы, әлеуметтік жағдайы төмен отбасылардың мәселесі бізді қатты алаңдатады, – деді төраға.

Одан әрі сайлауалды тұғырнаманың соңғы нұсқасы бойынша Орталық кеңес мүшелерінен пікірлерін айту сұралды. Алғашқы болып сөйлеген Амангелді Айталы жетілдірудің шегі жоқ екенін айта келіп, бүгінгі таңда осы тұғырнаманың жарайтындығын атап өтті. Біздің басқалардан бөлектігіміз – осы заманға сай кәсіпкерлікті дамытуға, соның ішінде олардың ұлттық мүддені, халыққа жанашырлығын жақтау жағына үлкен мән беріп отырмыз. Сайлауалды тұғырнамада соның бәрі көрсетілген, дей келіп, А.Айталы сайлаушылар дауысын алу жолындағы күрестің кейбір әдістері туралы өзінің ойларын ортаға салды.

– Біз БАҚ мүмкіндіктерін барынша тиімді пайдалануға тиістіміз. Соның ішінде өзіміздің «Жас қазақ үні» газетінің тиражын арттырып, оның кеңінен таралуына мүмкіндік тудыруымыз керек. Америкада некрологтан басқа дүниенің бәрі сайлау үшін тамаша дейді екен. Сондықтан жеңуге мүмкіндік тудыра алатын дүниенің бәрін қолдана білуіміз керек, – деді ол.

Осыдан кейін де Орталық кеңестің бірнеше мүшесі сөйлеп, тұғырнаманың соңғы нұсқасын бекіту қажеттігін айтты. Отырыс қорытындысында «Ақ жол» демократиялық партиясының сайлауалды тұғырнамасы бекітілді.

Сонымен бірге, осы отырыста Азат Перуашев партияның бірнеше байырғы әрі белсенді мүшелеріне Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың Жарлығымен берілген «Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігіне – 20 жыл» мерекелік медальдарын табыс етті. Наградталғандардың арасында Ақсақалдар кеңесінің төрағасы Амангелді Айталы, партия төрағасының орынбасары Людмила Жуланова, «Жас қазақ үні» газетінің редакторы Қазбек Иса, «Меланж» АҚ президенті Шолпан Жарасова және т.б. болды. Марапатталғандарды партия мүшесі, танымал әнші Кенжеғали Мыржықбаев әнмен құттықтады.

 

 

«Ақ жол» сайлауалды тұғырнамасын бекітті

 

/«Алаш айнасы», 08.12.2011 ж., Қ. Қазы/ - Бұған дейін оңтүстікте құрылтай ашып, съезд жасаған «Ақ жол» партиясы алдағы ұлы додаға үкілеген үміткерлерін тіркеп үлгерген болатын. Сол съезде сайлауалды тұғырнама жобасы талқылауға шығарылған да еді. Кеше Астанада Тәуелсіздіктің 20 жылдығына арналған «Ақ жол» партиясы Орталық кеңесінің пленумында тұғырнаманың түпкі редакциясы қабылданды.

Съездің барысында тұғырнамаға қатысты 100-ден аса ұсыныстар түсіп, оның жобасы мен басты бағыт-бағдары ғана айқындалған болатын-ды. Кейіннен делегаттар ұсынымы негізінде тұғырнаманың соңғы нұсқасын қабылдау президиумға жүктеліпті. Орталық кеңестің құзыреті президиумнан жоғары болғандықтан, «ақжолдықтар» сайлауалды тұғырнамасын осы деңгейде бекітуді құп көрген. Кешегі басқосуда саяси ұйым үшін маңызды саналатын құжатты қарамас бұрын, «Ақ жол» партиясының төрағасы Азат Перуашев Тәуелсіздікпен байланысты тың жаңалықты жариялады. Атап айтқанда, жақында «Қазақстан Республикасының Тәуелсіздігіне – 20 жыл» мемлекеттік медалімен марапаттау туралы Мемлекет басшысының Жарлығы шыққан болатын. Солардың қатарында жұртына беделді, еліне еңбегі сіңген «ақжолдықтар» да бар болып шықты. Партия төрағасы мұндай марапаттау шарасын Тәуелсіздікке тәу етер алғы сөзбен бастады. «Қазақстан аз уақыттың ішінде нарықтық экономикалық елге айналып, қоғамдық, әлеуметтік тұрғыда тұрақты даму жолына түсті. Әрине, осы кезеңде барлық проблемалар шешімін тапты деп айтуға болмас. Соның ішінде ауылдың болашағы, әлеуметтік жағдайы төмен отандастар мәселесі және басқа да жайттар баршылық. Алайда мына әлемде жұртының проблемасын 100 пайызға тауысып тастаған мемлекет жоқ екенін де мойындауымыз қажет. Ең бастысы, ел тағдыры – өзіміздің қолымызда. Тәуелсіздіктің ең басты жетістігі, меніңше, осы. Сондықтан өткен жылдары атқарылған шаруаға әділ баға беруіміз қажет. Ол баға, әрине, жоғары», – дейді «Ақ жол» ҚДП төрағасы А.Перуашев.

Сөйтіп, Елбасы Жарлығымен партия мүшелері А.Айталы, С.Байдалы, Л.Жуланова, Қ.Иса, М.Пәттеев, Ә.Сұлтановтар жоғары марапатқа ие болды. Осынау марапаттаудан соң, Тәуелсіздіктің тәтті тілегін партияның ақсақалдар кеңесінің төрағасы Амангелді Айталы айтты. «Шын мәнісінде Тәуелсіздік – ең қастерлі де құрметті мерекеміз. Біз соған кейде тіпті мән де бермейтіндейміз. Мәселен, осыдан 20 жыл бұрын поштаға барып, қазақ тілінде жеделхат бергіңіз келсе, сізге ақылы дұрыс адам деп қарамас еді. Себебі бұл – біздің тәжірибемізде тіпті болмаған дүние. Осыдан 20 жыл бұрын қазақ мектебін ашамыз дегендер «ұлтшыл» атанып, қудаланатын. Осыдан 20 жыл бұрын Ресей Қазақстанға басқаша қараған еді. Демек, өткен 20 жылда біздің әрқайсымыздың ой-санамызда, психологиямызда үлкен өзгеріс болды. Біз бұрынғы Кеңес Одағы азаматтығынан өзіміздің Қазақстан, Қазақ елі азаматына айналдық. Ендеше, біздің ең үлкен жетістігіміз – санамыздағы өзгеріс», – деді Амангелді Айталы.

Бұдан соң, сайлауалды платформаны талқылаған «ақжолдықтар» соңғы редакцияны бекітті. Алдағы саяси науқанға бел шеше кірісіп, бірліктің бекемдігін танытуға уағдаласты. Ең бастысы, кеше қабылданған тұғырнаманы халықтың жүрегіне жеткізу үшін қамдану қажеттігіне баса назар аударысты. Тоқтала кететін жайт, сайлауалды бағдар екі басты ерекшелікті қамтыпты. Оның бірі – «Ақ жол» партиясы «Алаш» қозғалысының идеясымен ұштастыра отырып, ұлттық құндылықтарды – тілді, дінді мемелкеттік деңгейде қолдауды көздейді. Екінші ерекшелік – Қазақстандағы кәсіпкерлікті қолдау. Осындай екі негізге тұрақталған «Ақ жол» саяси платформасы өмірге келді. Енді сайлаушыларға аттанбақ. «Біздің партиямыз ХХ ғасырдың басындағы «Алаш» қозғалысы ізбасарларының бірі болып табылады. Ол қазақ қоғамын біртіндеп өркениеттің озық жетістіктерімен ақылға қонымды ұштастыру негізінде сол замандағы нақты жағдайларға бейімдеуді өзінің мақсаты етіп қойды. Бұл қозғалыстың негізгі құндылығы – либерализм, демократия, жеке адамның құқықтары мен бостандығы, этностар мен діннің тең құқықтылығы – біздің де ұстанған бағдарымыз осы», – делінген партия тұғырнамасында. Сондай-ақ «Дүниені өзгерткің келсе – өзіңнен баста» деген принципті басшылыққа алған «Ақ жол» партиясы өзінің бағытында Парламентке өтіп, алдағы бес жылда 10 басым міндетті шешуге жұмыс істеуді меже етіп діттепті.

Амангелді Айталы, «Ақ жол» партиясы ақсақалдар кеңесінің төрағасы:

– Басқа партиялардан болмаса өзіміздің бұрынғы тұғырнамадан бүгінгі тұғырнаманың ерекшелігі баршылық. Бұл – ұлттық мүддені ашық қолдау, қорғау. Оның ішінде тіл, мәдениет, рухани құндылық туралы ашық айтылып отыр. Біздің саяси партиялар күні бүгінге дейін ұлттық құндылықтарды бағалай бермейді, әлі де болса халық санасында «ұлт» десе «ұлтшылдық» дейтін психология баршылық. Бұл ретте біз «Алаш» идеясын басшылыққа алып отырмыз. Әрине, бұл партияға үлкен жүк, үлкен сын. Екінші ерекшелік – қазақ буржуазиясын, кәсіпкерлікті қолдау. Өйткені кәсіпкерлік те ұлттық құндылық бола алады, егер сол кәсіпкерлік имандылыққа, ұлттық мәселеге, мәдениетке негізделсе ғана. Кезінде Алаш көсемі Әлихан Бөкейханұлы орыстың «не обманешь не продашь» дегенін «алдамасаң сатпассың» деп аударып, «осы сөзге құл болып қалмайық, таза, адал кәсіпкерлікпен айналысайық, бұл ұлтымызды дамыту үшін аса қажет» деп ұран тастаған болатын. Бұл пайым бүгін де аса өзекті. Сондықтан да қазақтың жаңа кәсіпкерлік бейнесі қалыптасуы керек. Кәсіпкер ұлтын сыйлайтын, елін құрмет тұтатын болуы керек. Сол тұрғыдан алғанда, мемлекетшіл кәсіпкер тұлғасын қалыптастыру – біздің алдымызда тұрған мәселе.

Қазыбек Иса, партия мүшесі:

– Барлық партиялардың ішінде ұлттық концепцияны «Ақ жол» партиясы алғашқы болып жасап отыр. Оның ішінде кезінде «Алаш» қозғалысы көтерген, кейін жалғасын таппай қалған идеяларды біз одан әрі алға жылжытуға күш салатын боламыз. Тұғырнаманың негізі – мемлекет ұлттық мүддеге қызмет етуі тиіс. Мәселен, мемлекеттік тіл мәртебесі тұғырлы болуы керек. Сол үшін мемлекеттік тіл туралы заң қабылдануы керек. Ал Қазақстанның азаматтығын алуы үшін, қазақтың тілін, тарихын, Ата Заңын білетіндігі туралы емтихан тапсыру керектігін алға тартамыз. Мұндай тұжырымды ешқандай партия осы уақытқа дейін партиялық тұғырнамаға көтеріп көрген емес.

 

 

Мәслихат депутаттығына екі мыңға

жуық кандидат ұсынылды

 

/«BNews.kz», 07.12.2011 ж./ – Мәслихат депутаттығына 1861 кандидат ұсынылды. Бұл туралы брифинг барысында Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов мәлімдеді.

«2011 жылдың 7 желтоқсанындағы жағдай бойынша, мәслихат депутаттығына 1861 кандидат ұсынылды. Олардың ішінде облыстық мәслихаттарға - 188, Астана қаласы мәслихатына – 17 және Алматы қаласының мәслихатына – 12 кандидат ұсынылды. Аудандық мәслихаттарға – 1349 кандидат, қалалық мәслихаттарға – 324 кандидат», - деп әңгімеледі Қ.Тұрғанқұлов.

Қазіргі уақытта мәслихат депутаттығына 24 кандидат тіркелді.

 

 

ОСК-ге 8 партияның партиялық

тізімі ұсынылды – Қ.Тұрғанқұлов

 

/«BNews.kz», 07.12.2011 ж./ – ОСК-ге 8 партияның партиялық тізімі ұсынылды. Бұл туралы брифингте сөз алған Орталық сайлау комссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов мәлімдеді.

«5 желтоқсанда партиялық тізім бойынша сайланатын, ҚР Парламент Мәжілісі депутаттығына кандидаттарды ұсыну аяқталды. Орталық сайлау комссиясына барлығы 8 саяси партияның тізімі ұсынылды: олар «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясы, Қазақстанның патриоттар партиясы, «Ауыл» Қазақстан социал-демократиялық партиясы, «Руханият» партиясы, «Әділет» демократиялық партиясы, «Ақ жол» Қазақстанның демократиялық партиясы, Қазақстанның Коммунистік Халықтық партиясы», - деп хабарлады Қ.Тұрғанқұлов. 

Күнтізбелік жоспарға сәйкес партия тізімін тіркеу 15 желтоқсанға дейін ұзартылады, ал ағымдағы жылдың 16 желтоқсанынан партиялар үгіт-насихат жұмыстарына кірісе алады. 

 

 

Орталық Сайлау комиссиясында

 

/«Егемен Қазақстан», 08.12.2011 ж., Ә. Құланбай/ - Кеше Орталық сайлау комиссиясының отырысында Комиссия «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясының партиялық тізімін тіркеді.

5 желтоқсанда партиялық тізімдер бойынша сайланатын Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттығына кандидаттар ұсыну аяқталған болатын. Ал Орталық сайлау комиссиясына барлығы сегіз саяси партияның партиялық тізімдері ұсынылған еді. Олар: «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясының, Қазақстан Патриоттары партиясының, Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясының, «Руханият» партиясының, «Әділет» демократиялық партиясының, Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының, Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясының және Қазақстан Коммунистік халықтық партиясының тізімдерi.

Орталық сайлау комиссиясы бірінші партиялық тізім – «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясының тізімін тіркеді. «Нұр Отан» партиясынан тіркелген кандидаттар арасында 6 ұлттың өкілі бар, кандидаттардың 20 пайыздан астамы әйелдер. Партиялық тізімге енгізілгендердің жартысынан көбінің жасы 55-ке дейінгі азаматтар, ең жас үміткер – 35 жаста. Барлық кандидаттардың жоғары білімі бар. Олардың 40 пайызға жуығы заңгерлер мен экономистер, 35 пайыздан астамы халық шаруашылығының түрлі салаларының мамандары.

Партия ұсынған 50 кандидат бұрын Парламент депутаты болған (49-ы бұрынғы Мәжілісмен, 1-еуі сенатор). Сондай-ақ ғылым, мәдениет пен білім қайраткерлері, белгілі спортшылар, коммерциялық құрылымдардың, мемлекеттік органдар мен мекемелердің қызметкерлері де бар. Күнтізбелік жоспарға сәйкес партиялық тізімдерді тіркеу 15 желтоқсанға дейін жалғасады, ал 16 желтоқсаннан бастап партиялар үгіт жұмысына кірісе алады.

Кеше Орталық сайлау комиссиясы 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес құрды және тиісті ережені бекітті. Қоғамдық кеңестің құрамына елімізге танымал заңгерлер, саясаттанушылар, беделді республикалық және жергілікті бұқаралық ақпарат құралдарының басшыларымен қатар, тиісті өкілетті органдар – Орталық сайлау комиссиясы, Байланыс және ақпарат министрлігі және Әділет министрлігінің өкілдері кіріп отыр.

Қоғамдық кеңес сайлау науқаны кезінде туындайтын ақпараттық дауларды алқалы қарау үшін құрылған және Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы жанындағы консультативтік-кеңесші орган болып табылады. Қоғамдық кеңестің негізгі міндеттері: барлық сайлау үдерісіне қатысушылардың бұқаралық ақпарат құралдарына тең қол жеткізуін қамтамасыз етуге және сайлау алдындағы науқан барысын БАҚ-та шынайы жария етуге жәрдемдесу; БАҚ пен олардың қызметкерлерінің сайлау үдерісіне қатысушылармен өзара қарым-қатынастардағы мүдделері мен заңды құқықтарын қорғау; БАҚ қызметінде әдеп нормалары мен кәсіби қағидаттардың сақталуына ықпал ету, сайлау үдерісіне қатысушылар мен БАҚ арасындағы дауларды және өзге де жағдайларды шешуге қатысу.

Кеңестің құзыретіне сайлау үдерісіне қатысушылардың және олардың сайлау науқаны уақытында сайлау заңнамасын сақтауы туралы өтініштерді қарау және олар бойынша шешімдер қабылдау кіреді. Олар жұртшылықтың назарына материалдарды БАҚ-та жариялау немесе Ортсайлаукомның ресми интернет-ресурсында орналастыру арқылы жеткізіледі.

Орталық сайлау комиссиясының отырысында, сондай-ақ мәслихаттар депутаттарын сайлау бойынша бюллетеньдер бұрын белгіленгендей төрт емес, жеті өңірлік ұйымда басылып шығатыны туралы шешім қабылданды. Бұл ретте барлық бюллетеньдер қажетті қорғалу деңгейімен қамтамасыз етілетін болады.

Ортсайлаукомның отырысынан кейін өткен брифингте Комиссия төрағасы Қ.Тұрғанқұлов масс-медиа өкілдерін сайлау науқаны барысы туралы хабардар етті. Орталық сайлау комиссиясына түсіп жатқан мәліметтерге сәйкес, 2011 жылғы 7 желтоқсандағы жағдай бойынша мәслихаттар депутаттығына 1861 үміткер ұсынылған. Олардың ішінде облыстық мәслихаттарға – 188, Астана қаласының мәслихатына – 17, Алматы қаласының мәслихатына – 12, аудандық мәслихаттарға – 1349, қалалық мәслихаттарға 324 кандидат бар. Ал мәслихаттар депутаттығына 24 кандидат тіркелген.

2011 жылғы 16 қараша мен 6 желтоқсан аралығындағы кезеңде Ортсайлаукомға 24 өтініш келіп түскен. Олардың ішінде 18 өтініш сайлау заңнамасын түсіндіру туралы, тағы 6-уы сайлау органдары мен бұқаралық ақпарат құралдарының қызметіне байланысты. «Сайлау комиссиялары мүшелерін оқыту бойынша жалғасып отырған жұмыспен қатар, өңірлерде сайлаушылар тізімдерін жасау және нақтылау бойынша белсенді жұмыс жүргізіліп жатыр. Сайлау заңнамасына сәйкес, сайлаушылар тізімдерін жасау үшін жауапкершілік жергілікті атқарушы органдарға жүктелген. Олар толығымен салыстыра тексерілген және нақтыланған сайлаушылар тізімдерін сайлау учаскелеріне 25 желтоқсаннан кешіктірмей тапсыруы тиіс. Ал 30 желтоқсаннан бастап сайлау учаскелерінде сайлаушылардың тізімдермен танысуына мүмкіндік берілетін болады», – деп атап өтті Ортсайлауком басшысы.

 

 

Қазақстандықтардың электоралды

белсенділігі 61,3 пайызды құрады

 

/«Қазақстан» ТРК, 07.12.2011 ж., Г. Марқабай/ - Қазақстандықтардың электоралды белсенділігі 61,3 пайызды құрады. Демек бұл елдегі сайлаушылардың жалпы саны 9 миллион болса, оның 6 миллионы 15-ші қаңтардағы сайлауға қатысады деген сөз. Әлеуметтік зерттеулер институтының мамандары сайлау жақындағанда бұл көрсеткіш арта түседі деген пікірде. Бүгін Астанада өткен «Сайлау 2012: рейтингтер мен болжамдар» атты жиында зерттеулерді жүргізу әдістемесі жан-жақты талқыланды. Келесі жылғы сайлау науқанының алдында және ол аяқталғаннан кейін халықтың электоралдық көңіл-күйін анықтайтын сауалнама жүргізіледі. Шара еліміздің барлық облыстарын, Алматы мен Астана қалаларын қамтиды, 4 мың респондент тартылмақ. Сондай-ақ, дәл сол күні сайлау учаскелері жанында «Exit pool» сауалнама әдісі жүргізілмек. Оның негізгі мақсаты – Орталық сайлау комиссиясының ресми мәліметтеріне дейінгі нәтижелеріне қол жеткізу.

Айнұр Мәжитова, Әлеуметтік-саяси зерттеулер институтының сарапшысы:

«Exit pool» зерттеуі еліміздің барлық облыстары мен Астана және Алматы қалаларында сайлау учаскелерінің шекараларын ескере отырып, іріктеме әдісімен жүргізілетін болады. Іріктемеге қалалық, ауылдық та сайлау учаскелері кіреді. Жалпы, ел ішінде барлығы 41 мың сайлаушыға сауалнама жүргізіледі. Дауыс беру күніндегі сауалнама қорытындысы 2012 жылы 15 қаңтардағы 24.00 сағаттан кейін жарияланатын болады.

 

 

Әлеуметтік-саяси зерттеулер институты «Сайлау 2012: рейтингтер

мен болжаулар» тақырыбында дөңгелек үстел өткізеді

 

/«BNews.kz», 07.12.2011 ж./ – Бүгін, 7 желтоқсанда, Әлеуметтік-саяси зерттеулер институты журналистерге арналған брифинг пен «Сайлау 2012: рейтингтер мен болжаулар» тақырыбында дөңгелек үстел өткізеді.

Дөңгелек үстел барысында ағымдағы сайлау желісі талықаланып, саяси алаңның негізгі ойыншылары, сайлау зерттемелерін жүргізу тетігі мен Exit poll анықталатын болады.

«Дөңгелек үстел» жұмысына саяси партиялардың, үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері, ғалымдар мен сайлау үдерісінің практиктері, сарапшылар қатысады.

 

 

Мәжіліс сайлауы күні Әлеуметтік-саяси зерттеулер

институты 41 мың сайлаушыға сауалнама жүргізеді

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., М. Жиембай/ - ҚР Парламенті Мәжілісі депутаттарын сайлау күні Әлеуметтік-саяси зерттеулер институты 41 мың сайлаушыға сауалнама жүргізеді.

Бұл туралы бүгін елордада аталған институттың директоры, саяси ғылымдар докторы Айгүл Сәдуақасова мәлім етті.

«Экзит-пулл» әдістемесіне сәйкес интервьюер сайлау учаскесінен шыға берісте тұрады және дауыс беріп шыққан сайлаушыларға сауалнама жүргізеді. «Экзит-пулл» жүргізу «Қазақстан Республикасының Сайлау туралы» заңын бұзбайды. Аталған заңға сәйкес сайлау өтетін күні сайлаушыларға сауалнама жүргізуге сайлау пунктінен тыс жерде рұқсат беріледі», - деді ол.

Оның атап өтуінше, жүргізілген сауалнама сайлаушылардың ерік-жігеріне, сонымен қатар сайлау комиссияларының жұмысына ықпал етпейді.

«Экзит-пулл» зерттеуі  еліміздің барлық облыстары мен Астана және Алматы қалаларындағы сайлау учаскелерінің шекараларын ескере отырып, ірктеу әдісімен жүргізіледі. Іріктеуге қалалық та, ауылдық та сайлау учаскелері кіреді. Жалпы респубилка бойынша барлығы 41 мың сайлаушыға сауалнама жүргізіледі», - деді А.Сәдуақасова.

 

 

Әлеуметтік-саяси зерттеулер институты Мәжіліс сайлауын

әлеуметтік сүйемелдеу науқанын бастайды

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., М. Жиембай/ - Әлеуметтік-саяси зерттеулер институты ҚР Парламенті Мәжілісінің сайлау науқанын әлеуметтік сүйемелдеу жұмыстарын бастайды.

Бұл туралы бүгін елордада аталған институттың директоры, саяси ғылымдар докторы Айгүл Сәдуақасова мәлім етті.

«Сайлау науқаны кезеңінде әлеуметтік зерттеулер әлеуметтік зор маңызға ие. Бұл зерттеулердің функциялары кең жұртшылықты халықтың сайлау белсенділігі, сайлауалды додаға қатысушылардың рейтингі туралы объективті ақпаратпен қамтамасыз етуді және дауыс беру нәтижелерін  болжамдауды қамтиды», - деді ол.

Оның атап өтуінше, институт электоралды әлеуметтік зерттеулер әдістемесіне сай көңіл-күйдің жағдайын сайлаудың басында және оның аяқталуы кезінде жүргізбек. Әрбір толқында екі мың адам сұралады. Іріктемеге Қазақстанның барлық облыстары, Алматы мен Астана қалалары кіреді. Іріктеме сайлау жасындағы республика халқын жынысы, жасы, этносы, білімі, қоныстану бойынша репрезентациялайтын болады. Бұл аталған әлеуметтік-демографиялық параметрлер бойынша электоралдық көңіл-күйді талдауға мүмкіндік береді.

 

 

 

 

 

Демократия институтының болжамынша, Мәжіліс сайлауында

«Нұр Отан» 75,7 пайыз дауыс алады

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., М. Жиембай/ - Демократия институтының болжамынша, Мәжіліс сайлауында «Нұр Отан» 75,7 пайыз дауыс алады.

Бұл туралы бүгін елордада өткен «Сайлау 2012: рейтингтер және болжаулар» атты дөңгелек үстел барысында «Демократия институты» ғылыми-зерттеу қауымдастығының директоры Юлия Кучинская мәлім етті.

«Егерде электоралды ерекше ықылас тұрғысынан айтар болсақ, онда партиялар арасындағы көшбасшылық орынды «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясы 75,7 пайыздық рейтингпен иеленеді. Одан кейінгі екінші орынға қолдаудың 7,5 пайызын иеленген «Ақ жол» партиясы жайғасады. Үшінші орында 2,1 пайыздық рейтингпен «Азат» партиясы болады. Ал төртінші орынды 2 пайыздық көрсеткішпен Қазақстанның халықтық коммунистік партиясы иеленеді», - деді ол.

Оның пайымынша, «Әділет», «Ауыл», «Руханият» және Қазақстан патриоттары партиясының рейтингі 1 пайыздық межені де еңсере алмайды.

Бұндай рейтинг қарашаның соңында жүргізілген сауалнама нәтижелері бойынша алынған.

 

 

Қазақстанның Азаматтық альянсы мен Демократия институты

қазақстандықтардың сайлау алды көңіл-күйлеріне әлеуметтік зерттеу жүргізеді

 

/«BNews.kz», 08.12.2011 ж./ - Қазақстанның Азаматтық альянсы мен Демократия институты ҚР Парламенті Мәжілісінің сайлауы барысында қазақстандықтардың сайлауалды көңіл-күйлеріне әлеуметтік зерттеу жүргізеді. Бұл туралы «Демократия институты» ҒЗА жобалар директоры, әлеуметтік ғылымдар кандидаты Юлия Кучинская мәлімдеді.

«Өткен жылдардың тәжірибесі бойынша аталмыш сайлау кезеңінде институт елдің сайлауалды көңіл-күйін анықтау мақсатында 2 әлеуметтік зерттеу жүргізеді. Бірінші өлшем саяси партиялар үгіт-насихат компанияларының алғашқы кезеңіне жасалады, екіншісі үгіт-насихат компаниясының орта тұсында жүргізіледі. Бұл сайлауалды көңіл-күй қарқыны мен үгіт-насихат жұмыстарының халыққа әсерін бақылауға мүмкіндік береді», - деп әңгімеледі Ю.Кучинская.

Зерттеу жұмыстары қала және ауыл тұрғындарын түгел қамти отырып, барша Қазақстан бойынша жүргізіледі. Сауалнамашылардың саны 1,5 мың адамды құрайды.

Әлеуметтанушының айтуына қарағанда, соңғы жылдары Қазақстанда үгіт-насихат жұмысының барысы мен нәтижелерін бақылаушы қоғамдық институттар кеңінен даму үстінде. Сондай үлгілердің бірі ретінде дәл сайлау күні әлеуметтік мониторинг жасау, экзит-пул жүргізуді атап өтуге болады.

Ю.Кучинская дауыс беру күні (15 қаңтарда) «Exit Poll» технологиясы бойынша сайлау учаскелерінен шыққан сайлаушылар арасында сауалнама жүргізілетіндігін хабарлады. Бұл күні шамамен 50 сайлаушыдан жауап алу жоспарланған.

Сауалнаманың қорытындысы «Сайлау туралы» ҚР Заңына сәйкес, 15-інен 16 қаңтарға қараған түні жарияланады.

 

 

Мүгедектігі бар әйелдер ҚР Парламент Мәжілісі мен

 мәслихаттарда орын алуға дайын - Ләззат Қалтаева

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., Н. Елеухан/ - Мүгедектігі бар әйелдер ҚР Парламент Мәжілісіне және мәслихаттарда алдағы сайлауға қатысу үшін арнайы оқудан өтті.

Бұл туралы бүгін Алматыда өткен арнайы баспасөз мәслихатында айтылды.

Естеріңізге сала кетсек, «ТБРЖ» ҚҚ мен «Шырақ» мүгедек әйелдер қауымдастығы» қоғамдық бірлестігі АҚШ-тың Қазақстандағы Елшілігінің «Демократиялық комиссиясы», «Кюннюс» қауымдастығы және Финляндия үкіметінің қолдауымен биылғы жылдың 21 қыркүйегінен бастап «ҚР мүгедектігі бар әйелдердің сайлау құқықтарын (сайлау және сайлану құқықтарын) жүзеге асыруға үйрету арқылы саяси қатысу дағдыларын қалыптастыру» жобасын жүзеге асыруды бастаған болатын.

«Жобаны жүзеге асыру шеңберінде жақында 5-6 желтоқсан аралығында  Алматы қаласындағы «Алатау» шипажайында  еліміздің 14 аймағынан келген, сондай-ақ Алматы қаласынан 30-дан аса мүгедектігі бар әйелдер үшін екі күндік жаттығу өткізілді. Жаттығу нәтижесінде қатысушылар мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарына сайлау және сайлану, сонымен бірге республикалық референдумға қатысу арқылы мемлекеттік істерді басқаруға қатысу, еркін және әділ сайлауға қатысу құқықтарын жүзеге асыру саласында теориялық және тәжірибелік білім алды. Дәрістерді елеулі тәжірибесі бар халықаралық және жергілікті сарапшылар өткізді. Енді,  ерекше мұқтаждары бар әйелдер алған білім мен дағдыларды алдағы сайлауда қолданып, өз үміткерлерін ұсына алатын болады», - деді «Шырақ» мүгедек әйелдер қауымдастығы» қоғамдық бірлестігінің төрайымы Ләззат Қалтаева.

Оның айтуынша, мүгедектігі бар әйелдер  ҚР Парламент Мәжілісі мен мәслихаттарда орын алуға дайын. «Біз осы мақсатта жоспарлы түрде жұмыс істеп келеміз. Сондықтан біздің  10 үміткеріміз жетістікке жетуге кепіл бере отырып, кәсіби деңгейді үміткерлігін ұсынуға және сайлауға түсеге дайын»,-деп атап өтті Ләззат Қалтаева.

Оның пікірінше, билікте осындай жандар отырмайынша, мүгедектікке байланысты және мүгедек әйелдердің мәселесіна қатысты проблемалар шешімін таппайды.

«Мүгедектігі бар әйелдер мүгедек әйелдердің мәселесінен басқа көп нәрсені  айта алады. Олардың білімі өте терең және әлеуеті жоғары. Ондай жандар мемлекеттік деңгейде көп мәселелерді шешіп, елдің гүлденуі мен жетістікке жетуіне ықпал ете алады», - деді Л. Қалтаева.

 

 

Сайлауға қатысуға дайын

 

/«Айқын», 09.12.2011 ж., Н. Аманжол/ - Алда өтетін мәслихат сайлауына үміткер ретінде бір мүмкіндігі шектеулі жан тіркеліпті. Тағы екеуі - тіркеу шараларынан өтіп жатса, және екеуінің тағдырын жүргізіліп жатқан келіссөздер шешпек. Дегенмен мүмкіндігі шектеулі азаматтар өздерін «сайлауға қатысуға дайынбыз» деп есептеп отыр. Олар, тіпті, екі күн бойы халықаралық жаттықтырушылармен бірге «Мүгедек әйелдердің сайлау құқығын қалыптастыру» атты арнайы тренинг-семинарынан да өтіпті. Бұл жайында Алматыда өткен баспасөз мәслихатында «Шырақ» мүгедек әйелдер қауымдастығының президенті Ләззат Қалтаева әңгімеледі.

Айта кету керек, таяуда ғана бас қосқан мүмкіндігі шектеулі азаматтар ұйымдарының басшылары келер жылдың басында өтетін сайлауға мүгедектердің қатысуына қолайлы жағдайлар жасалуын талап еткен болатын. Сонымен бірге олар партия басшыларынан, оның ішінде, әсіресе, жетекші «Нұр Отан» халықтық-демократиялық партиясының өкілдерінен Мәжіліс пен мәслихатқа үміткер ретінде мүгедектерді де ұсынуды сұраған болатын. Дегенмен «Мұндай ауыр қызметке олардың қарым-қабілеті, мүмкіндігі жете ме?» деп қауіптенгендер де болған. Енді, міне, мүмкіндігі шектелген жандардың да жауапты қызметті өте сапалы түрде атқара алатынын дәлелдемек болған «Шырақ» қауымдастығы мен республикалық Тәуелсіз бақылаушылар жүйесі 40-қа тарта мүгедек әйелді арнайы оқытудан өткізіпті. Олармен жұмыс жасаған халықаралық жаттықтырушылар - Александр Черненко мен Андрей Шевченко тренинг қатысушыларының жоғары белсенділігін атап өтіп, олардың сайлауға қатысу дайындығы өте биік деңгейде екенін мәлімдеді.

- Қазақстан 2008 жылы мүгедектер құқықтары жайлы халықаралық конвенцияға қол қойып, енді оны ратификациялаудың қарсаңында тұр. Бұл халықаралық құжаттың басты талаптарының бірі - мүгедектердің дауыс беру ісіне қатысып, сайлауға қатысу құқығына ие болуы боп табылады. Демек, конвенцияны ратификациялағаннан кейін, Қазақстан мүгедек жандардың саяси белсенділігін арттыруда түрлі шараларды жүзеге асыруды халықаралық қауымдастықтар алдында өз мойнына алады деген сөз. Қазір біз осы бағытта жұмыс жасап, алдымызға - 10 мүмкіндігі шектелген әйел азаматын Мәжіліс және мәслихат сайлауында жеңіске жеткізуді мақсат қып қойып отырмыз. Алайда бұл үшін, әлбетте, қолдау қажет. Мемлекет тарапынан, БАҚ тарапынан. Ал біздің өзіміз ұсынғымыз келетін үміткерлеріміз бұл саяси додаға қатысуға әбден дайын. Олар - тек мүгедектер мәселесін ғана емес, еліміздің көкейкесті проблемаларын да көтеріп, заң шығару ісіне сапалы үлес қоса алатын жандар деп толық айта аламыз, - деді Л.Қалтаева.

Рас, мүгедектер ұйымдарының белсенділігіне қарап, олардың барлық тобы қоғамдық-саяси өмірге толықтай араласып отыр деп айта алмаймыз. «Шырақ» қауымдастығының мәліметіне сүйенсек, еліміздегі жарты миллионға жуық мүгедек жандардың 48 пайызы, яғни шамамен, 240 мыңы - әйелдер. Олардың 70 пайызы түрлі ұйымдарға мүше болғанымен, бар болғаны 2-3 мыңы ғана - қоғамдық-саяси өмірге белсене араласады деген сөз. Бұл жайт тағы бір мәрте - мүгедек жандардың мәселесі қоғамда шешімін таппай жатқанын көрсетеді.

- Мүгедек жандар өз мұңын Мәжіліс, мәслихат мінберлеріне көтеріліп айтпайынша, бұл мәселе нақты шешімін таппайды. Сондықтан бұл іске қоғам болып қолдау көрсетулеріңізді сұраймыз, - деді, «Шырақ» мүгедек әйелдер қауымдастығының президенті Ләззат Қалтаева.

 

 

Мәжіліс сайлауындағы электоралды белсенділік

өткен сайлауға қарағанда жоғары болады

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж., М. Жиембай/ - 2012 жылы өтетін Мәжіліс сайлауындағы электоралды белсенділік 2007 жылы өткен Мәжіліс сайлауынан жоғары болады.

Бұл туралы бүгін елордада өткен «Сайлау 2012: рейтингтер және болжаулар» атты дөңгелек үстел барысында «Демократия институты» ғылыми-зерттеу қауымдастығының директоры Юлия Кучинская мәлім етті.

«Қарашаның соңында сауалнамаға қатысқан респонденттердің шамамен 10 пайызы Мәжіліс сайлауына келуге дайын еместігін білдірді. Олар саяси партияларды таңдауда қиналыс білдірді», - деді ол.

Оның атап өтуінше, қазіргі уақытта Қазақстандағы электоралды белсенділік 2011 жылғы президенттік сайлауға қарағанда төмен. Дегенмен, 2007 жылғы Мәжіліс салауынан төмен болып отырған жоқ. Ю.Кучинскаяның пайымынша, электоралды белсенділік алдағы уақытта арта түспек.

 

 

Астанада сайлауға қатысты дөңгелек үстел өтті

 

/«Хабар» агенттігі, 07.12.2011 ж./ - Бүгін Астанада әлеуметтік-саяси зерттеулер институтының ұйымдастыруымен «Сайлау 2012: рейтингтер мен болжамдар» деген дөңгелек үстел өтті.

Отырысқа Орталық сайлау комиссиясының және азаматтық қоғам институттарының өкілдері шақырылды. Дөңгелек үстелдің мақсаты – электоралды циклды, экзит полл, саяси алаңның негізгі субьектілерін, азаматтық қоғам институттары тарапынан сайлау науқанын қамтамасыз етуді талқылау. Жиын қорытындысы бойынша сарапшылар қауымдастығына арнап сайлау науқанының ашықтығы мен әділдігін қамтамасыз ету бойынша үндеу қабылданды.

Айгүл Сәдуақасова, Әлеуметтік-саяси зерттеулер институтының директоры:

- Әлі де сауалнамаларды жүргіземіз. Барлық нәтижелерді қорытқаннан кейін айта аламыз.

 

 

«Сайлау 2012: рейтингтер мен болжамдар» атты дөңгелек үстелге

қатысушылардың сарапшы қоғамдастыққа үндеуі қабылданды[5]

 

/«ҚазАқпарат», 07.12.2011 ж./ - Бүгін Астанада өткен «Сайлау 2012: рейтингтер мен болжамдар» атты дөңгелек үстелге қатысушылардың сарапшы қоғамдастыққа үндеуі қабылданды. ҚазАқпарат үндеудің мәтінін жариялайды.

«Сайлау 2012: рейтингтер мен болжамдар» атты дөңгелек үстелге қатысушылардың сарапшы қоғамдастыққа үндеуі

2012 жылдың 15 қаңтарында Қазақстанда Парламент Мәжілісі мен мәслихаттарының сайлауы өтеді. Бұл сайлауды қолданыстағы заңнама талаптарын сақтай отырып, ашық та әділ бәсекелестікпен өткізу - бұл еліміздегі демократияны одан әрі нығайтудағы маңызды қадам болып табылады.

Осыған байланысты біз сайлау науқанына қандай да бір дәрежеде қатысатын сарапшы қоғамдастыққа үндеу жолдаймыз.

1. Сайлау заңнамасының талаптарын мүлтіксіз сақтау.

«Сайлау туралы» ҚР Заңының 27-бабы 9-тармағы бұқаралық ақпарат құралдарында сайлауға байланысты қоғамдық пікір сауалдамаларының нәтижелерін жариялау кезінде сақталуы тиіс нормалар көзделгені белгілі. Атап айтқанда, сауалдама жүргізген ұйым, тапсырыс берген және ақысын төлеген адамдар, ақпарат жинау әдісі, сұрақтың нақты тұжырымдамасы, сұрақ берілгендер саны мен сауалдама нәтижелерінің қателік коэффициенті міндетті түрде көрсетілуге тиіс.

Бұқаралық ақпарат құралдарында қоғамдық пікір сауалдамасының нәтижелерін, сайлау нәтижелерінің болжамдарын, сайлауға қатысты өзге де зерттеулердің нәтижелері туралы ақпаратты сайлауға дейінгі бес күннің ішінде жариялауға жол берілмейді.

Сайлау күні дауыс беруге арналған үй-жайда немесе сайлау пунктінде қоғамдық пікірді сұрауға тыйым салынады.

2. Сайлау процесін әлеуметтанулық сүйемелдеу ғылымилық, кәсіби шеберлік және ашықтық принциптері негізінде жүзеге асырылуы керек. Тек сол кезде ғана өз жұмысымыздың нәтижелеріне деген сенім деңгейін қамтамасыз ете аламыз.

3. Ынтымақтастық, сайлау процесінің барлық субъектілеріне деген өзара сыйластық пен сенім атмосферасын құруға ықпал ету керек. Сайлауға жұмылдырылған сарапшылар, әлеуметтанушылар, саяси технологтар бірінші кезекте сайлаушының құқығын сыйлауға тиіс, ол ашықтық, объективтілік және ақпаратқа қол жетімділік жағдайында іске асырылуға тиіс.

Сарапшы қоғамдастықтың жоғарыда аталған нормалар мен принциптерді сақтауы әділ де ашық сайлау өткізуге, сондай-ақ олардың нәтижелерінің заңдылығын қамтамасыз етуге жағдай жасайды.

Астана қаласы, 2011 жылғы 7 желтоқсан

 

 

Әлеуметтік зерттеушілер бас қосты

 

/«Егемен Қазақстан», 08.12.2011 ж., А. Төлеухан/ - Кеше «Рамада Плаза» қонақүйінің «Ыстамбұл» залында «Сайлау 2012: беделбағалар мен болжамдар» атты дөңгелек үстел отырысы болып, оның алдында еліміздегі Әлеуметтік-саяси зерттеулер институтының директоры, әлеуметтану ғылымдарының докторы Айгүл Сәдуақасова журналистерге арнап брифинг өткізді.

Брифингте институт директоры сайлау науқаны кезеңінде әлеуметтану зерттеулерінің рөліне тоқталып, оның негізінде халықтың сайлауға деген белсенділігі, сайлауалды додаға қатысушылардың беделбағалары туралы объективті ақпарат жинақталып, олардың халыққа жеткізіліп отыратынын және дауыс беру нәтижелері бойынша болжаулар қамтылатынын айтып, әлеуметтік зерттеулердің сайлау науқаны барысында қоғамдық бақылауды жүзеге асыратын тетіктердің бірі екендігін қаперге салды.

Бұл жұмыстар үгіт-насихат науқаны кезіндегі өзгерістердің динамикасын байқап отыруға көмектесіп, үгіт-насихат әсерінен электоралдық өрістің құбылмалығын бағалауға мүмкіндік береді, деген Айгүл Кәкімбекқызы сауал жүргізу екі дүркін өткізілетінін, оның алғашқысы сайлау науқанының басында, екіншісі, сайлау аяқталуы кезінде екенін айтты. Әр толқында 2000 адамға сауал жүргізіліп, іріктемеге еліміздің барлық облыстары, Астана мен Алматы қалаларының тұрғындары еніп, онда сайлау жасындағы республика халқының жынысы, жасы, этносы, білімі репрезентацияланады, әлеуметтік зерттеулер нәтижелері көпшілік қауымға таныстырылады, бұл біздің зерттеулеріміздің ашықтығы мен жариялылығын қамтамасыз етеді.

Осылай деген ол институттың сайлау өткізілетін күнгі жұмыстарынан да хабардар етті. Ол бойынша әлеуметтік сауалдама жүргізушілер сайлау учаскелерінен шығаберіс жерлерде  «Exit Pool» сауалдамаларын жүргізіп, сайлау барысындағы дауыс беруді  Орталық сайлау комиссиясының ресми мәліметтері жарияланғанша өз қолдарындағы деректердің нәтижелерін жұртшылыққа жеткізеді және ол «Сайлау туралы» Заңға, яғни 27-баптың 9-тармағына сәйкес жүргізілетінін баяндады. Сауалдама жүргізу сайлаушылардың ерік-жігеріне қандай да бір әсерін тигізбейді және сайлау комиссияларының жұмысына да ықпал етпейді, деді А.Сәдуақасова.

Дөңгелек үстел басындағы кеңеске модераторлық етуші Айгүл Сәдуақасова  2012 жылдың 15 қаңтарында Қазақстанда Парламент Мәжілісі мен мәслихаттарының сайлауын қолданыстағы заңнама талаптарын сақтай отырып, ашық та әділ бәсекелестікпен өткізудің маңызына тоқталып, бұл еліміздегі демократияны одан әрі нығайтудағы маңызды қадам болып табылатынын атады. Содан кейін Бүкілресейлік қоғамдық пікірлерді зерттеу орталығы Бас директорының бірінші орынбасары Константин Абрамовқа сөз берді.

Шешен жиналғандар назарына өздері жүргізген әлеуметтік сауалдамалардың қорытындыларын, оларды жүргізу әдістемелерін және қай өңірде қандай партиялардың көп дауыс алғандарын, әрі Мәскеу, Санкт-Петербург сынды ірі мегополистерде «Единая Россия» партиясының басым, бірақ доминатты партия саналмайтынын алға тартты. «ЦЕССИ-Қазақстан» директоры, әлеуметтану ғылымдарының кандидаты Ботакөз Рақышева елімізде 90 жылдардың аяғында басталған «Exit Pool» сауалдамаларының алғашында қандай қиындықтарға кезіккенін, ал кейін халықтың оған деген қызығушылығы артып, қазіргі күні оның сайлаудың маңызды бір бөлшегіне айналып бара жатқанын көлденең тартты.

Мұнан соң Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті музейі директорының орынбасары, тарих ғылымдарының кандидаты Күлайша Ақтаева, «Демократия институтының» жобалар директоры, әлеуметтік ғылымдар кандидаты Юлия Кучинская сияқты ғалымдар өз ойларын ортаға салды.

2007 жылы Парламент Мәжілісіне сайлау өткізілгенде де біздің институт өз зерттеулерін жүргізді, деді ол. Ол уақытта біз күн сайын телефон арқылы сауалдама өткізіп, нәтижесінде, халықтың сайлауға деген белсенділігі біз бағамдаған өлшемнен алшақ кетпеген болатын. Ал қазіргі зерттеулер бойынша партиялардың беделбағалары төмендегідей: әрине, бірінші орында халықтың 75 пайызы сенім артатын билік басындағы «Нұр Отан» ХДП тұр. Екінші орында 7,5 пайызбен «Ақ жол» келеді. Үшінші орынға 2,1 пайызбен «Азат» партиясы орныққан. Ал 2 пайызбен Қазақстан Коммунистік халықтық партиясы соңғы орындардың бірін алып отыр. Бесінші және алтыншы орындарда «Әділет», «Руханият» партиялары, деген Ю.Кучинская 18-19 қарашада жүргізілген зерттеулерді назарға ұсынды. Ол бойынша сұралғандардың 61,3 пайызы электоралды белсенділік танытып, оның 52,1 пайызы міндетті түрде дауыс беретінін, 9,2 пайызы дауыс берулері мүмкін екендіктерін айтқан.

Отырысқа қатысқан ғалымдар өз пайымдарымен ортақтаса келіп, еліміздегі сайлау науқанына қандай да бір дәрежеде қатысатын сарапшы қоғамдастыққа үндеу жолдады.

 

 

Алдағы сайлауда халық

белсенділігі қалай болмақ?

 

/«Алаш айнасы», 09.12.2011 ж., А. Бақытұлы/ - Қандай сайлау болсын оның әділ әрі ашық өткені маңызды. Осы шарт мейлінше толық қамтылғанда ғана сайлау нәтижелерінің әділдігі мен сайлаушылардың шын қалауы турасында айтуға болады. Ал сайлау ашық әрі таза, қиянатсыз өтуі үшін оған қоғамдық бақылау қажет. Мұндай қоғамдық бақылауды, әлбетте, елдегі азаматтық ұйымдар атқаратыны белгілі.

Бір күн бұрын ғана Астанада өткен «Сайлау – 2012: рейтингілер мен болжамдар» тақырыбындағы дөңгелек үстелге қатысып, өз болжамдарымен бөліскен «Демократия институты» ғылыми зерттеулер қауымдастығының жобалар директоры Юлия Кучинская кеше Ұлттық баспасөз клубында алдағы сайлауда атқарар іс-шараларынан да хабардар етті.

«Дауыс беретін күні, яғни 2012 жылдың 15 қаңтарында сайлау учаскелерінде дауыс беріп шыққан азаматтарға Exit Pool технологиясы бойынша сұрау салынады. Бұл күні шамамен 50 мыңға жуық сайлаушыны сауалға тарту жоспарлануда. Сауалнамаға ауылдық және қалалық елді мекендердегі электорат бірдей кең ауқымда тартылмақ», – деген Ю.Кучинскаяның сөзіне қарағанда, Exit Pool нәтижелері, Қазақстан Республикасының «Сайлау туралы» Заңына сәйкес, қаңтардың 15-інен 16-сына қараған түні арнайы баспасөз мәслихатында таныстырылады.

Осы орайда «сайлау нәтижелеріне қатысты оқырманның ойында Exit Pool желісі арқылы алынған мәліметтер қаншалықты нақты немесе оның жалпы сайлау барысын көрсете алатындай мүмкіндігі бар ма» деген сауал туындайтын да болар. Бірақ біз сөз етіп отырған институт – нарықта 16 жыл істеп келе жатқан, еліміздің барлық аймағында тарамдалған желісі бар ұйым. Оның үстіне олардың сайлауға қатысты жүргізетін сауалнамаларына қаржылық жағынан Қазақстанның азаматтық альянсы қолдау білдіретіндіктен, басқадай мүдделерге бұруына да негіз жоқ. «Ал Exit Pool бірінші кезекте сайлаудың ресми қорытындылары қаншалық нақты болғандығын салыстыру үшін керек. Екінші жағынан, ол сайлаудың қаншалық ашық, транспарентті өткендігін саралауға да мүмкіндік береді», – дейді «Қазақстанның азаматтық альянсы» заңды тұлғалар бірлестігінің атқарушы директоры Алина Хаматдинова.

Юлия КУЧИНСКАЯ, «Демократия институты» ғылыми зерттеулер қауымдастығының жобалар директоры:

– Бізде қарашаның 18-19 күндері жүргізген сауалнаманың нәтижелері бар. Онда біз «егер таяу жексенбіде Мәжіліске сайлау өтетін болса, сайлау учаскелеріне келіп, дауыс берер ме едіңіз» деген сауал қойған едік. Оған жауап бергендердің 61 пайыздан астамы «иә» деді. Демек, бұл елдің басым көпшілігі сайлауда белсенді болып, дауыс беруге келетінін көрсетеді.

Ал қалған 40 пайызға келсек, 9 пайызы «жоқ» десе, тағы 9 пайыз азаматтар «келмейтін шығармызға» саятын жауап берген көрінеді. Негізінде, қай елде болсын электораттың 20 пайыздайы сайлауға қатыспай жатады. Бұл – әлемдік тәжірибеде бар нәрсе.

 

 

Азаматтық Альянс пен «Демократия институты»

қауымдастығы бірлесіп, Мәжіліс пен мәслихат

депутаттарының сайлауын бақылап отыратын болады

 

/«ҚазАқпарат», 08.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - «Қазақстанның Азаматтық Альянсы» заңды тұлғалар бірлестігі мен «Демократия институты» ғылыми-зерттеу қауымдастығы бірлесіп, келесі жылдың 15-ші қаңтарына тағайындалған Мәжіліс пен мәслихат депутаттарының сайлауына байланысты жағдайды бағалап отыратын болады.

«Ашық та әділ сайлау өткізу Қазақстандағы демократиялық үдерістердің дамып келе жатқандығының жарқын көрсеткіші. Біздіңше,

Сайлау еліміздің азаматтарының еркін таңдау жасауына берілген ең басты мүмкіндік. Сондай-ақ бұл қоғам өкілдерінің көңіл-күйінің индикаторы іспеттес. Біздіңше азаматтық қоғам елдегі сайлаулардан тыс қалмаулары керек. Осыдан болу керек соңғы уақытта азаматтық институттар мемлекет атқарып жатқан істерге бағалау жұмыстары мен әлеуметтік зертеулерге  көптеп атсалысуда»,- дейді «Қазақстанның Азаматтық Альянсы» заңды тұлғалар бірлестігінің Атқарушы директоры Алина Хаматдинова.

Оның айтуынша, «Қазақстанның Азаматтық Альянсы» 500-ден астам үкіметтік емес ұйымдардың басын біріктіретін іргелі ұжым болып табылады. «Осыған қарай біз алдағы олатын сайлаулар барысындағы зерттеу, бағалау жұмыстарына да қатысамыз деген ойдамыз. Яғни біз дауыс беру күні «Екзит пул» шарасын ұйымдастырамыз. Сонымен қатар біз осы сайлауда қалың көпшіліктің электроралды кезеңге деген және олардың осы сайлаумен байланысты өзге де бірқатар мәселелер бойынша көңіл-күйінің де жағдайын біліп отырсақ деген ойдамыз. Бұл іске біз бұрыннан бірге жұмыс істеп келе жатқан «Демократия институты» ғылыми-зерттеу қауымдастығының өкілдерін тартып отырмыз. Бұл міне, 16 жылдан астам уақыт бойы елімізде түрлі зерттеу жұмыстарын жүргізіп келе жатқан ұйымдардың бірі», - деді атқарушы директор.

 

 

Біз бірлесіп қимылдаймыз

 

/«Егемен Қазақстан», 09.12.2011 ж., А. Төлеуханқызы/ - Кеше «Қазақстанның Азаматтық альянсы» заңды тұлғалар бірлестігі мен «Демократия институты» ғылыми-зерттеу қауымдастығы бірлесіп, электоралды кезеңде біріге қимылдайтын жобаларын журналистерге таныстырды.

Баспасөз мәслихатында «Қазақстанның Азаматтық альянсы» заңды тұлғалар бірлестігі атынан сөз алған оның атқарушы директоры Алина Хаматдинова: «Сайлау – еліміздің азаматтарының еркін таңдау жасауына берілген ең басты мүмкіндік. Сондай-ақ, бұл қоғам өкілдерінің көңіл-күйінің индикаторы іспетті. Біздіңше, азаматтық қоғам елдегі әрбір маңызды істен, сайлаулардан тыс қалмаулары керек. Осыған байланысты соңғы уақытта азаматтық институттар мемлекет атқарып жатқан жұмыстарға бағалау жұмыстары мен әлеуметтік зерттеулерге көптеп атсалысуда», дей келіп, өздерінің осы іске ғылыми-зерттеу қауымдастығымен бірлесе қимылдау мақсатында жоба әзірлегендіктерін алға тартты. Оның айтуынша, «Қазақстанның Азаматтық альянсы» 500-ден астам үкіметтік емес ұйымдардың басын біріктірген іргелі ұжым болып табылады.

«Осыған қарай біз алдағы болатын сайлаулар барысындағы зерттеу, бағалау жұмыстарына да қатысамыз деген ойдамыз. Яғни, біз дауыс беру күні «Экзит пул» шарасын ұйымдастырамыз. Сонымен қатар, осы сайлауда қалың көпшіліктің электоралды кезеңге және олардың осы сайлаумен байланысты өзге де бірқатар мәселелер бойынша көңіл-күйінің де жағдайын біліп отырсақ деген ойдамыз. Қазақстанда соңғы жылдары сайлау науқанының барысы мен нәтижелеріне қоғамдық бақылау институттары кеңінен қатысып келе жатқанын білесіздер. Әлеуметтік мониторинг, тікелей сайлау өтіп жатқан мезілде экзит-пул өткізу осындай нысандардың бірі болып табылады», деді Альянс өкілі.

Жалпы, «Демократия институты» ҒЗА «Қазақстанның Азаматтық альянсы» ЗТБ тапсырысы бойынша осы сайлау кезеңі шеңберінде электораттың сайлауалды көңіл-күйін зерттеу бойынша екі әлеуметтік өлшем жүргізетін көрінеді. Бірінші зерттеу кандидаттардың үгіттеу науқанының бірінші кезеңінде өткізілсе, екінші зерттеу үгіттеу циклының ортасында ұйымдастырылады.

Зерттеулер қала және ауыл халқын қамтиды, Қазақстанның барлық аймағы бойынша өткізіліп, оған іріктелген 1500 респондент қатысады. Нәтижесінде, ауытқушылығы ±2,8% шегіндегі деректер алынатын болады.

Сайлау күні, яғни 2012 жылғы 15 қаңтарда сайлау учаскелерінен шығу кезінде сайлаушыларға «Еxit poll» технологиясы бойынша сауалдама жүргізіліп, осы күні барлығы 50 000 сайлаушыға сауал қойылады. Оған Қазақстанның барлық өңірлері және қала мен ауыл халқы теңбе-тең қамтылатын болады.

«Зерттеулер жүргізудің әдістемесі мен техникасы қазақстандықтардың электоралдық көңіл-күйі бойынша маңызды, сенімді деректер алуға мүмкіндік береді. 16 жыл ішінде бізде әлеуметтік-саяси, әлеуметтік-экономикалық зерттеулер жүргізетін тәжірибелі де білікті мамандар жинақталды. Сонымен бірге, ұйым осы жылдар ішінде біздің орталықтарымызда оқып, жұмысты қалай жүргізу әдістерін үйренген интервьюрер желісін дамытты. Енді соның арқасында біз бұл жұмыстарды еліміздің барлық аймақтарында жүргізе аламыз.

«Демократия институты» сондай-ақ, еліміздегі іргелі академиялық және ғылыми-зерттеу институттарымен тығыз қарым-қатынас орнатқан. Әрине, электоралды кезеңде әлеуметтік зерттеумен айналысатын ұйымдарға деген сұраныс арта түсетіні аян. Алайда, біз өзіміз жинақтаған бай тәжірибемізге сүйеніп, маңызды науқанда біліктілігімізді дәлелдейміз деген сенімдемін», – деді «Демократия институты» ғылыми-зерттеу қауымдастығының директоры Юлия Кучинская.

 

 

500 мың дауыс беруші сауалнамаға қатысады

 

/«Қазақстан» ТРК, 08.12.2011 ж., Ж. Біркенов/ - Мәжіліс сайлауының электоралды кезеңінде 500 мың дауыс беруші сауалнамаға қатысады. Қаңтардың 15-і, яғни сайлау күні өтетін шара саяси науқанның қаншалықты ашық өтіп жатқанын, қай әлеуметтік саланың азаматтары сайлауға белсенді ат салысқанын көрсетеді. Бұл – Қазақстанның азаматтық альянсы мен Демократия институтының бірлескен жобасы.

Сұрақ-жауаптың қорытындылары көпшілікке сол күні жарияланады. Айту керек, Демократия институты жүргізген соңғы әлеуметтік зерттеу бойынша респонденттердің 61,3 пайызы сайлауға барамын десе, 9 пайызы сайлауға қатысуым мүмкін деп жауап берді. Ал қалғаны саяси науқанға бармайтынын жеткізді. Бұл сауалнамаға 1,5 мың дауыс беруші қатысты.

 

 

Еxit-pool сауалнамасына 50 мың сайлаушы қатысады

 

/«Хабар» агенттігі, 08.12.2011 ж./ - «Қазақстанның азаматтық альянсы» мен «Демократия институты» бірлесіп электоральді компанияның жұмысы жайында сауалнама жүргізбек.

Сауалнаманың қорытындысы Мәжіліс сайлауы аяқталған түні Орталық сайлау комиссиясының мәліметтерімен салыстырылатын болады. «Еxit-pool» технологиясы бойынша үгіт – насихат жұмыстарының басында және ортасында екі сауалнама ұйымдастырылады, бұған Қазақстанның бүкіл аймағынан шамамен 1,5 мың респондент, ал, сайлау күні өтетін сауалнамаға 50 мыңнан астам адам қатысады күтілуде. Соңғы сауалнаманың қорытындысы қаңтардың 15-нен 16 қараған түні баспасөз мәслихатында жарияланатын болады.

Алина ХАМАТДИНОВА, «Қазақстанның Азаматтық Альянсының» атқарушы директоры:

– Біз сол кезде қандайда бір заң бұзушылық немесе сайлаудың қорытындысын бұрмалау сияқты деректерді көретін боламыз. Азаматтық қоғам елімізде өтетін сайлау науқанын тыс қалмайды. Сондықтан да, біз соңғы кезде әлеуметтік зерттеулерге мән беріп, атқарылған жұмыстарды бағалауға мән беріп келеміз.

 

 

 

Меморандум қабылдауға шақырды

 

/«Егемен Қазақстан», 09.12.2011 ж./ - Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың бастамасын қолдай отырып, «Нұр Отан» партиясы сайлау науқанына қатысатын барлық саяси партияларға 2012 жылғы 15 қаңтарда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттар депутаттарының әділ де ашық сайлауын өткізу туралы меморандумға қол қою ұсынысын жасап отыр.

Алдағы сайлау науқаны біздің еліміздегі демократиялық құндылықтарды, заңдылықты, ерік білдіруді, сайлау процесінің ашықтығы мен айқындығын көрсетудің алаңына айналуы тиіс.

Сондықтан біз сайлау процесінің барлық қатысушыларына саяси төзімділік пен өзара сыйластық принциптерін сақтауға, үгіт-насихат науқанын тек Қазақстан Ата Заңының және сайлау заңнамасының талаптарына сәйкес жүргізуге дайындығын, ішкі саяси жағдайды тұрақсыздандыруға әкеліп соқтыратын радикалды ұрандар мен іс-әрекеттерге жол бермейтіндігін растауға шақырамыз.

Алдағы жоғары және жергілікті өкілді органдарға сайлау қазақстандық демократия дамуының жаңа мәресіне айналарына, азаматтық бастаманы арттыруға ықпал етеріне, мемлекеттік саясатты жүргізуге азаматтардың қатысу деңгейін кеңейтеріне біз сенімдіміз, дейді нұротандықтар.

 

 

«НҰР ОТАН» ХАЛЫҚТЫҚ ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ПАРТИЯСЫНЫҢ ҮНДЕУІ

 

/«Дала мен Қала», 10.12.2011 ж./ - Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың бастамасын қолдай отырып, «Нұр Отан» партиясы сайлау науқанына қатысатын барлық саяси партияларға 2012 жылғы 15 қаңтарда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттар депутаттарының әділ де ашық сайлауын өткізу туралы меморандумға қол қою ұсынысын жасап отыр.

Алдағы сайлау науқаны біздің еліміздегі демократиялық құндылықтарды, заңдылықты, ерік білдіруді, сайлау процесінің ашықтығы мен айқындығын көрсетудің алаңына айналуы тиіс.

Сондықтан біз сайлау процесінің барлық қатысушыларына саяси төзімділік пен өзара сыйластық принциптерін сақтауға, үгіт-насихат науқанын тек Қазақстан Ата Заңының және сайлау заңнамасының талаптарына сәйкес жүргізуге дайындығын, ішкі саяси жағдайды тұрақсыздандыруға әкеп соқтыратын радикалды ұрандар мен іс-әрекеттерге жол бермейтіндігін растауға шақырамыз.

Алдағы жоғары және жергілікті өкілді органдарға сайлау қазақстандық демократия дамуының жаңа мәресіне айналарына, азаматтық бастаманы арттыруға ықпал етеріне, мемлекеттік саясатты жүргізуге азаматтардың қатысу деңгейін кеңейтеріне біз сенімдіміз.

 

 

«Нұр Отан» ХДП барлық партияларды әділ де ашық сайлау

өткізу туралы меморандумға қол қоюға шақырды

 

/«BNews.kz», 08.12.2011 ж./ – «Нұр Отан» ХДП барлық партияларды әділ де ашық сайлау өткізу туралы меморандумға қол қоюға шақырды, деп хабарлайды «Нұр Отан» ХДП баспасөз қызметі.

«Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың бастамасын қолдай отырып, «Нұр Отан» партиясы сайлау науқанына қатысатын барлық саяси партияларға 2012 жылғы 15 қаңтарда Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттар депутаттарының әділ де ашық сайлауын өткізу туралы меморандумға қол қою туралы ұсыныс жасады», - деп көрсетілген бейсенбі күні таратылған хабарламада.

Нұротандықтардың ойынша, алдағы сайлау науқаны біздің еліміздегі демократиялық құндылықтарды, заңдылықты, ойын білдірудегі еріктілік, сайлау процесінің ашықтығы мен айқындығын көрсету алаңына айналуы тиіс. Сондықтан олар сайлау процесінің барлық қатысушыларын саяси төзімділік пен өзара сыйластық принциптерін сақтауға, үгіт-насихат науқанын тек Қазақстан Конституциясы мен сайлау заңнамасы талаптарына сәйкес жүргізуге шақырады.

 

 

Сайлау әділ әрі ашық өтуі тиіс

 

/«Қазақстан» ТРК, 08.12.2011 ж., Б. Жамашұлы/ -  Сайлау әділ әрі ашық өтуі тиіс. «Нұр Отан» ХДП осындай үндеу жасады. Осыған орай бүгін Қазақстан коммунистік халық партиясы өкілдері шұғыл брифинг өткізіп, билік партиясы жариялаған үндеуді толық қолдайтындарын мәлімдеді.

Саяси науқанға әзірлік, оны өткізу барысында әкімшілік қысымға жол бермеу, тіркелген үміткерлер құқының ескерілуі, сайлау комиссияларының жұмысына заңсыз араласуға шектеу қою, жалпы сайлау заңының бұзылмауын қамтамасыз етуге байланысты мәселелер меморандумда анық көрсетілген.

Жамбыл Ахметбеков, ҚКХП Орталық комитетінің хатшысы:

«Нұр Отан» партиясынан ұсыныс келіп түсті. Менің қолымда меморандумның жобасы бар. Өз тарапымыздан әр тармақтарын талқылай келе, шын мәнінде келісе отыра біз осыған қол қоюды жөн көрдік. Ондағы негізгі мақсат - алдағы сайлауды әділ әрі ашық өткізу.

 

 

ҚКХП «Нұр Отанның» бастамасын қолдайды

 

/«Хабар» агенттігі, 08.12.2011 ж./ - «Нұр Отанның» Парламент Мәжілісі мен мәслихаттар депутаттарының сайлауларын әділ де ашық түрде өткізу туралы бастамасын Қазақстан Коммунистік халық партиясы қолдайды.

Бүгін Астанада өткен баспасөз мәслихатында партияның Орталық комитетінің хатшысы Жамбыл Ахметбеков меморандумға қол қоятындықтарын айтты. Сайлау уақытында төзімділік пен сыйластық қағидаларынан аттамай, үгіт-насихат жұмыстарын Конституция мен заңға сәйкес ұйымдастыру мақсатында кеше «нұротандықтар» үндеу тастаған болатын.

Жамбыл Ахметбеков, ҚКХП Орталық комитетінің хатшысы:

- Қазіргі кезде қара пиар немесе жамандау арқылы жүргізудің заманы өтті. Қазір сайлаушылар кім қайсы екенін, қайсы ақ, қайсы қара екенін бәрі біледі. Сондықтан, саяси бәсекелестікте ғана жүргізу, яғни, тұрғырнамалардың Қазақстанның алға басуына ықпал ете алатынына байланысты болуы тиіс. Міне, осыны ұмытпай, саяси партияларды мен де меморандумға қол қою шақырамын.

 

 

Сайлаушылардың дауыс берудегі белсенділігі

сайлаудың әділетті өтуінің кепілі болып табылмақ

 

/«Kazakhstan Today», 09.12.2011 ж./ - Сайлаушылардың дауыс берудегі белсенділігі сайлаудың әділетті өтуінің кепілі болып табылмақ, деп хабарлайды Kazakhstan Today агенттігінің тілшісі.

«Ақ жол» ҚДП басқа партиялардың сайлаудың әділ өтуі туралы ұсынысын қолдай отырып, өзіндік ерекше «Fair play» ережесін қабылдау қажет деп санайды», - деп мәлім етті партия төрағасы Азат Перуашев Орталық сайлау комиссиясында партиялық тізімді тіркеу барысында.

«Сайлаушылардың дауыс берудегі белсенділігі сайлаудың әділетті өтуінің кепілі болып табылмақ»,- деген сенімде «Ақ жолдықтар».

Осыған байланысты «Ақ жол" партиясы «алдағы сайлау Қазақстанның әділ, ашық та айқын сайлау өткізе алатындығының тағы бір дәлелі болуға тиіс», деп санайды.

«Біз бұл сайлаудың ұлт Көшбасшысы Н. Назарбаевтің ел саясатын жаңғырту жөніндегі бастамасының жалғасы болып, тәуелсіз Қазақстанымыздың демократиялық дамуының жаңа кезеңінің бастамасы болғандығын қалаймыз. Сондықтан да «Ақ жол» партиясы сайлау процедуралырының әділ өтуі ғана емес, сайлаушылардың дауыс беруге деген белсенділіктері қажет деп санайды»,- деп мәлім етті ҚДП.

«Әрбір азамат дауыс бере отырып өзінің мемлекетті басқаруға қатысатын конституциялық құқығын жүзеге асыра білуі өте маңызды. Сонда ғана берілген дауыс саны ең маңызды болып табылатын процедураның айқын да ашық болатындығы туралы айтуға болады»,- деп атап көрсетті Азат Перуашев.

 

 

Қызылорда облысында сайлауға дайындық қызу жүруде

 

/«Хабар» агенттігі, 08.12.2011 ж./ - Қызылорда облысында Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауына және мәслихат депутаттарының кезекті сайлауына әзірлік жан жақты жүргізілуде.

Облыстық Ішкі істер департаменті мен халыққа қызмет көрсету орталықтары бірлесіп, сайлаушылардың мекен жайы бойынша сәйкестендіру жұмыстарын бастады. Мамандардың есебі бойынша, аймақтағы сайлаушылардың саны 380 мың. Қазір оларды тұрғылықты және уақытша мекен жайы бойынша тіркеу жұмыстары жүріп жатыр. Себебі облыста 11 мыңға жуық адамда әлі сәйкестендіру нөмірі жоқ. Осы бағыттағы шараларды жеделдету үшін арнайы топтар құрылды. Сондай-ақ сайлау комиссияларының жас мүшелері үшін арнайы семинар-тренингтер өткізілуде. Дегенмен үміткерлер қатары әзірге аз. Бүгінге дейін облыстық мәслихат депутаттығына 4, қалалық мәслихат депутаттығына екі, ал аудандық мәслихаттарға 23 кандидат тіркелді. Олардың ішінде білім беру саласының қызметкері, кәсіпкерлер, заңгер және журналист те бар.

Қорғанбек Қайроллаұлы, Қызылорда облыстық сайлау комиссиясының төрағасы:

- Облыста осы мәслихаттардың 147 округі құрылған. Округтердің шекаралары белгіленді. Ол туралы бұқаралық ақпарат құралдары желісінде жарияланды. Және округтік сайлау комиссияларының құрамдары мәслихаттарда сайланды. Олардың құрамы да газет бетінде халықтың танымына жарияланды.

 

 

Қостанай облыстық сайлау комиссиясы сайлауға дайын

 

/«Хабар» агенттігі, 08.12.2011 ж./ - Қостанай облыстық сайлау комиссиясы алдағы Парламент Мәжілісі мен мәслихат депутаттарының сайлауына дайын екендіктерін айтады.

Парламент депутаттығына кандидаттарды ұсыну аяқталды. Олар желтоқсанның 15-не дейін тіркеуден өткеннен кейін үгіт-насихат жұмыстары бастау алады. Бұл шараға Тобыл өңірі толық дайын. Кездесу орындары, үгіт парақшалары ілінетін жерлер анықталып, белгіленіп қойылған. Қостанай облысы бойынша 301 сайлау округы бар. Мәслихат депутаттығына әр округтан кем дегенде 2 кандидаттан тіркелуі тиіс. Бүгінде үміткерлер саны 548. Олардың 152-сі саяси партиялар, 1-і қоғамдық ұйым өкілі, қалғандары өзін-өзі ұсынғандар.

Антонина МАРКОВА, ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСТЫҚ САЙЛАУ КОМИССИЯСЫНЫҢ ТӨРАЙЫМЫ:

- 20-шы желтоқсанға дейін кандидаттар тиісті құжаттарды тапсырса, тіркеуден өтеді. Келесі күннен бастап, үгіт-насихат жұмыстарына кіріседі. Ал сайлау участкілері дайын. Сайлау округтары мен участкілердің шекаралары, комиссия құрамы бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланып, халыққа жеткізілді.

 

 

ОСК «Ақ жол» партиясынан Парламент Мәжілісінің

депутаттығына ұсынылған кандидаттарды тіркеді

 

/«ҚазАқпарат», 08.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Орталық сайлау комиссиясы «Ақ жол» демократиялық партиясының Қазақстан Республикасы Парламент Мәжілісінің депутаттығына кандидат ретінде ұсынған 63 мүшесін кандидат етіп тіркеді.

Бұл туралы бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында мәлім болды.

Отырыста «Ақ жол» партиясын тіркеу жөніндегі қаулымен таныстырған Орталық сайлау комиссиясының хатшысы Бақыт Мелдешовтың айтуынша, «Ақ жол» партиясынан тіркелген кандидаттардың арасында 4 ұлттың өкілдері бар, 15 пайызға жуығы әйелдер. «Партиялық тізімге енгізілгендердің жартысына жуығы 55 жасқа дейінгі азаматтар. Олардың ең жасы 26-да. Барлық кандидаттар жоғары білімді, 35 пайызға жуығы жоғары білімді заңгер, немесе экономист. 25-тен астамы халық шаруашылығының түрлі саласында қызмет етіп жүрген мамандар»,-деді Б.Мелдешов.

Оның деректерінше, «Ақ жол» партиясынан ұсынылған үміткерлердің жартысынан көбі коммерциялық құрылымдардың қызметкерлері. Сондай-ақ тізімде ғылым, білім, мәдениет, саласының қызметкерлері және мемлекеттік органдар мен өзге де құрылымдардың өкілдері бар.

 

ОСК «Ақ жол» демокартиялық

партиясының партиялық тізімін тіркеді

 

/«BNews.kz», 08.12.2011 ж./ - ОСК «Ақ жол» демокартиялық партиясының партиялық тізімін тіркеді. Сәйкес құжаттарды Азат Перуашевқа бүгін ОСК төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов табыс етті.

«ОСК «Ақ жол» партиясының ҚР Мәжілісі депутаттығына ұсынып отырған 63 кандидатынан құралған партиялық тізімін тіркеді. Тіркелген кандидаттардың арасында 4 түрлі ұлт өкілі, 15% әйел қауымы бар. Тізімге енгендердің жартысына жуығы – 55 жас шамасындағы азаматтар. Олардың арасындағы ең жасы 26 жаста», -делінген ОСК-де таратылған баспасөз хабарламасында.

Кандидаттардың бәрі жоғары білімді: 35% - экономикалық немесе заңгерлік, 25%-дан астамы – халық шаруашылығының түрлі саладағы мамандары.

Осылайша, Қазақстанның «Ақ жол» демокартиялық партиясы Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясына (ОСК) партиялық тізімін тапсырған соңғы, сегізінші партия болды.

 

 

«Ақ жол» партиясының тізімі тіркелді

 

/«Қазақстан» ТРК, 08.12.2011 ж., А. Қобдабай/ -  Бүгін Орталық сайлау комиссиясы «Ақ жол» демократиялық партиясының Мәжіліс депутаттығына үміткер 63 кандидатты қамтитын партиялық тізімін тіркеді. Тіркелген кандидаттардың арасында төрт ұлттың өкілдері бар. Әрі партия ұсынған тізімдегі үміткерлердің көбінің жасы 55-ке жетпеген.

«Ақжолдықтардың» арасындағы ең жас кандидаттың жасы 26-да. Барлық кандидаттардың жоғары білімдері бар. Олардың 35 пайызы заңгерлер мен экономистер. Ал 25 пайызға жуығы халық шаруашылығының түрлі салаларында еңбек ететін мамандар.

Сонымен қатар, партия ұсынған үміткерлердің жартысынан көбі кәсіпкерлер. Араларында ғалымдар, өнер иелері мен мемлекеттік қызметте істейтін үміткерлер де бар.

Азат Перуашев, «Ақ жол» демократиялық партиясының төрағасы:

63 үміткеріміз тіркелді. 79 ұсынсақ соның 63-і тіркелді. Бұл деген немен байланысты? Біздің партияның тізімінің ішінде көбі кәсіпкерлер болатын. Олардың кейбіреулері осы қысқа мерзім ішінде өз салық декларацияларын толтыруға үлгермеді. Сондықтан, тізіміміз 63 адам болады. Бұл да аз емес. Бұл да лайықты тізім.

 

 

 «Ақ жол» партиясының партиялық тізімі тіркелді

 

/«Хабар» агенттігі, 08.12.2011 ж./ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясында Ақ жол демократиялық партиясының партиялық тізімі тіркеуден өтті.

Мәжіліс депутаттығына 63 кандидат тіркелді. Ақ жолдан ұсынылған үміткерлердің 50 пайызынан астамы коммерциялық құрылымдардың қызметкерлері болып табылады. Сондай-ақ тізімде ғылым, мәдениет, білім саласының және мемлекеттік органдар мен мекемелердің қызметкерлері бар. Ең жас кандидат 26 жаста.

Азат Перуашев, «Ақ жол» демократиялық партиясының төрағасы:

- Тізіміміз 63 адам болады. Бұл да аз емес. Бұл да лайықты тізім. Біздің қолдаушыларымыздың саны 15-20 пайыздай болса біз солкөрсеткішті ақтауымыз керек деп есептеп отырмын.

Орталық сайлау комиссиясына Мәслихаттар сайлауы бойынша 3056 үміткер ұсынылған. Ал қазіргі уақытқа дейін 39 кандидат тіркеуден өткен.

 

 

ОСК «АҚ ЖОЛ» партиясы атынан

сайлауға түсетіндер тізімін бекітті

 

/«7 арна» телеарнасы, 08.12.2011 ж., К. Кәрібаева/ - Орталық сайлау комиссиясы бүгін «Ақ жол» партиясы атынан сайлауға түсетін үміткерлердің тізімін тіркеді.

Партия Мәжіліс сайлауына 79 үміткерін ұсынған. Бірақ, олардың он алтысының құжаты дұрыс болмағандықтан, кері қайтарылды. Ал, ұсынылған үміткерлердің арасында төрт ұлттың өкілі бар. Сондай-ақ, кандидаттардың 15 пайызын әйелдер қауымы құрап отыр. Партиядағы ең жас үміткердің жасы 26-да екен.

АЗАТ ПЕРУАШЕВ — «АҚ ЖОЛ» ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ПАРТИЯСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

«Біздің тізімде көп кәсіпкерлер болатын. Олардың ішінде осы қысқа мерзім ішінде салық декларациясын толтыруға үлгермеді. Сондықтан, тізіміміз 63 адам болады, бірақ бұлда аз емес, лайықты тізім».

Сондай-ақ, қазір маслихаттар депутаттығына кандидаттар ұсыну барысы да қарқынды жүріп жатыр. Соңғы дерек бойынша, осы уақытқа дейін сайлау комиссиясына үш мыңнан астам үміткерден өтініш келіп түсіпті.

 

 

Сайлаушылардың дауыс берудегі белсенділігі

сайлаудың әділетті өтуінің кепілі болып табылмақ

 

/«Kazakhstan Today», 09.12.2011 ж./ - Сайлаушылардың дауыс берудегі белсенділігі сайлаудың әділетті өтуінің кепілі болып табылмақ, деп хабарлайды Kazakhstan Today агенттігінің тілшісі.

«Ақ жол» ҚДП басқа партиялардың сайлаудың әділ өтуі туралы ұсынысын қолдай отырып, өзіндік ерекше «Fair play» ережесін қабылдау қажет деп санайды», - деп мәлім етті партия төрағасы Азат Перуашев Орталық сайлау комиссиясында партиялық тізімді тіркеу барысында.

«Сайлаушылардың дауыс берудегі белсенділігі сайлаудың әділетті өтуінің кепілі болып табылмақ»,- деген сенімде «Ақ жолдықтар».

Осыған байланысты «Ақ жол» партиясы «алдағы сайлау Қазақстанның әділ, ашық та айқын сайлау өткізе алатындығының тағы бір дәлелі болуға тиіс», деп санайды.

«Біз бұл сайлаудың ұлт Көшбасшысы Н. Назарбаевтің ел саясатын жаңғырту жөніндегі бастамасының жалғасы болып, тәуелсіз Қазақстанымыздың демократиялық дамуының жаңа кезеңінің бастамасы болғандығын қалаймыз. Сондықтан да «Ақ жол» партиясы сайлау процедуралырының әділ өтуі ғана емес, сайлаушылардың дауыс беруге деген белсенділіктері қажет деп санайды»,- деп мәлім етті ҚДП.

«Әрбір азамат дауыс бере отырып өзінің мемлекетті басқаруға қатысатын конституциялық құқығын жүзеге асыра білуі өте маңызды. Сонда ғана берілген дауыс саны ең маңызды болып табылатын процедураның айқын да ашық болатындығы туралы айтуға болады»,- деп атап көрсетті Азат Перуашев.

 

 

«Ақ жолдың» партиялық тізімін тіркеді

 

/«Егемен Қазақстан», 09.12.2011 ж., Ә. Құланбай/ - Орталық сайлау комиссиясының кеше өткен отырысында Комиссия «Ақ жол» демократиялық партиясының Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттығына 63 кандидатты қамтитын партиялық тізімін тіркеді.

«Ақ жол» демократиялық партиясынан тіркелген кандидаттардың арасында төрт ұлттың өкілі бар, олардың 15 пайызға жуығы – әйелдер. Партиялық тізімге енгізілгендердің жартысына жуығы 55 жасқа дейінгі азаматтар. Олардың ең жасы 26 жаста. Барлық кандидаттар жоғары білімді, 35 пайызға жуығының білімі заңгер, не экономист. 25 пайыздан астамы түрлі халық шаруашылығы салаларының мамандары.

«Ақ жол» демократиялық партиясынан ұсынылған үміткерлердің жартысынан көбі коммерциялық құрылымдардың қызметкерлері болып табылады. Сондай-ақ тізімде ғылым, мәдениет, білім саласының және мемлекеттік органдар мен мекемелердің қызметкерлері де бар.

Соңғы тәулікте мәслихаттар депутаттығына кандидаттар ұсыну айтарлықтай белсенді жүргізілді. Орталық сайлау комиссиясына түсіп жатқан мәліметтерге сәйкес, 2011 жылғы 8 желтоқсандағы жағдай бойынша мәслихаттар депутатты­ғына 3056 үміткер ұсынылған. Олардың арасында облыстық мәслихаттарға – 300, оның ішінде Астана қаласының мәслихатына – 25 және Алматы қаласының мәс­лихатына – 37 кандидат, аудандық мәслихаттарға – 2252, қалалық мәслихаттарға – 504 кандидат бар.

Ұсынылған кандидаттардың 830-ы – «Нұр Отан» партиясының, 17-сі – Коммунистік халық партиясының, 12-сі – Қазақстанның «Ақ жол» демократиялық партиясының, 7-уі – Қазақстанның социал-демократиялық «Ауыл» партиясының, 3-уі Қазақстан Патриоттары партиясының және 1-уі Жалпыұлттық социал-демократиялық партияның мүшесі. Ал 812 үміткер өздерінің партияға қатыстылығын көрсетпеген, 1374-і партияда жоқтар.

Қазіргі сәтке дейін мәслихаттар депутаттығына 39 кандидат тіркелген.

 

 

Сайлаушылар тізімі жасалуда

 

/«Қазақстан» ТРК, 08.12.2011 ж., Б. Тойболдыұлы/ - Сайлаушылар тізімін жасау - кез келген саяси дода алдындағы басты жұмыстың бірі. Қазір бұл шаруа еліміздің барлық аймақтарында қызу жүргізіліп жатыр. Жергілікті атқарушы билік өзіне тиесілі аумақта тұратын адамдардың аты-жөні, көшіп-қонуы туралы деректі анықтап жатыр. 18 жасқа толып, дауыс беру құқығына ие болған азаматтар жайлы мәлімет те пысықталу үстінде. Жауапты іске жергілікті өзін-өзі басқару комитеттері, волонтерлар, басқа да бос адамдар жұмылдырылды. Шаруаның шығыстағы қарқыны туралы келесі бейнематериалда.

Өзіне бекітілген аумақты аралап, тұрғындарды сайлаушылар тізіміне енгізу - Данияр Қалиевтің қазірдегі басты міндеті. Жұмысы таңғы сағат 9-да басталып, түнгі 10-да аяқталады. Әрбір пәтер және үй тұрғынымен жүздесіп, қажет болса қолындағы тізімге түзету жасайды.    

Мадияр Қалиев, Өскемен қаласының №8 Өзін-өзі басқару комитетінің қызметкері:

Кейбіреулері жарқын қарсы алады. Толық аты-жөндерін беруде. Кейбіреулері есікті ашпай, есіктің ар жағынан сөйлеседі. Ондай адамдарды міндетті түрде тізімге кіргіземіз бірақ. Учаскелік полициямен әрі қарай жұмыс атқарамыз, ол кісілермен.

Тізім жасау пәтержәне жекеүйді аралаумен бітпейді. Келесі кезек өзгерген ақпаратты электронды базаға енгізу. Мәселен, бұл үшін Өскеменде арнайы орталық ашылған. Мұндағы қызметші-қыздардың да жұмысы қызып тұр. Сайлаушылар тізімін нақтылау үшін Еңбекпен қамту орталығынан 15 адам жұмысқа келіпті.

Айжан Ғадылғазықызы, Өскемен қаласы №8 Өзін-өзі басқару комитетінің қызметкері:

Біздің учаскеде 21 мыңнан астам адам бар, избирательдер. Ал біз күніне орташа есеппен алғанда 800-ден аса адам енгізіп, қараймыз.

Сайлаушылар тізімі бұндай науқанда аса маңызды. Сондықтан, оны жасауға облыстағы барлық органдар қатысып жатыр.

Индира Қалжабаева, Өскемен қаласы әкімдігінің бас инспекторы:

Біз ақпаратты көші-қон полициясынан аламыз, яғни, көшіп келген-кеткендер туралы. Әділет департаменті қайтыс болған адамдар жөнінде және 18 жасқа толған азаматтар туралы мағлұмат жолдайды. Сондай-ақ, сот бас бостандығынан айырылғандар туралы мәлімет береді және дауыс бере алмайтын, яғни, денсаулығы бойынша қабілеті жоқ тұрғындар туралы ақпарат береді.

Сөйтіп, тізімді бекітумен қатар, түсіндіру жұмыстары да қатар жүргізілуде. Ал мамандар болса, сайлаушылар тізімі белгіленген уақытқа дейін дайын болатынына сенімді.

 

 

ОСК мәслихат депутаттығына

кандидат ретінде 39 азаматы тіркеді

 

/«ҚазАқпарат», 08.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - «Cоңғы тәуліктерде 2012 жылдың 15-ші қаңтарына тағайындалған мәслихат депутаттарының сайлауына үміткерлерді ұсыну белсенді жүрді.

Нәтижесінде, биылғы жылдың 8-ші желтоқсанындағы мәліметтер бойынша, мәслихат депутаттығына ұсынылған азаматтар саны 3 мың 56-ға жетті»,-деді бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында аталмыш комиссия төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов.

Оның мәліметтерінше, тіркелген азаматтардың 300-і облыстық мәслихаттарға депутат болғылары келеді. Ал 25 азамат Астана қалалық, 37 азамат Алматы қалалық мәслихатының депутаттығынан дәмелі. Ал аудандық мәслихаттың депутаттығынан үміттеніп отырғандар саны 2 мың 252, сондай-ақ қалалық мәслихатқа 504 адам ұсынылған.

«Депутаттықа кандидат ертінде ұсынылған азаматардың 830-ы «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясының, 17-сі Коммунистік халық партиясының, 12-сі «Ақ жол» демократиялық партиясының, 7-уі социал-демократиялық «Ауыл» партиясының,  3-уі Патриоттар партиясының,  1-уі Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының мүшесі. Ал 812 үміткер өзінің партияға қатыстылығын көрсетпеген. Осы уақытқа дейін мәслихат депутаттығына кандидат ретінде барлығы 39 азамат тіркелді», деді ОСК төрағасы.

 

 

Мәслихаттар депутаттығына 3056 кандидат ұсынылды

 

/«BNews.kz», 08.12.2011 ж./ – Бүгінгі күні мәслихаттар депутаттығына 3056 кандидат ұсынылды. Бұл туралы ҚР Орталық сайлау комиссиясының баспасөз хабарламасында айтылған.

ОСК-ге келіп түскен мәліметтерге сәйкес, 2011 жылы 8 желтоқсандағы жағдай бойынша мәслихаттар депутаттығына 3056 кандидат ұсынылды.

Солардың арасында облыстық мәслихаттарға – 300 адам, соның ішінде: Астана қаласы мәслихатына -25 кандидат, Алматы қаласы мәслихатына – 37 кандидат; аудандық мәслихаттарға – 2 мың 252 кандидат; қалалық мәслихаттарға – 504 кандидат ұсынылды.

«..Ұсынылған кандидаттардың ішінде: 830 – «Нұр Отан» ХДП; 17 – ҚКХП; 12 –«Ак жол» ҚДП; 7 – «Ауыл» ҚСДП; 3 – Қазақстан патриоттары партиясы; 1 – Жалпыұлттық әлеуметтік-демократиялық партиясының мүшелері», - делінген ОСК баспасөз хабарламасында.

Ақпаратқа сәйкес, 812 үміткер қай партияға қатысты екендігін көрсетпеген, 1374 – партиясыз кандидаттар.

Бүгінгі күні мәслихат депутаттығына 39 кандидат тіркелді.

 

 

ОСК Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының

Мәжіліс сайлауына ұсынған тізімін тіркеді

 

/«ҚазАқпарат», 09.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Орталық сайлау комиссиясы келесі жылдың 15-ші қаңтарына тағайындалған, Парламент Мәжілісінің кезектен тыс сайлауына үміткер ретінде ұсынылған Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының 54 адамнан тұратын тізімін тіркеді.

Орталық сайлау комиссиясының хатшысы Бақыт Мелдешовтың айтуынша, ЖСДП-ның партиялық тізімінде 5 ұлттың өкілдері бар. Тізімнің  24 пайызы - әйелдер. Тізімдегі азаматтардың 40 пайызының жасы 55-те. Ең жас үміткер 25-те. «Үміткерлердің 96 пайызы жоғары білімді. Олардың үштен біріне жуығы жоғары білімді экономист не заңгер. 25 пайыздан астамы халық шаруашылығындағы түрлі салалар бойынша қызмет етіп жүрген мамандар», - деді ОСК хатшысы.

Оның айтуынша, ЖСДП-нан ұсынылған азаматтардың жартысынан көбі партиялық құрылымдардың немесе басқа да қоғамдық ұйымдардың қызметкерлері. Олардың 18- пайызы коммерциялық ұйымдарда, 7,5 пайызы ғылым, мәдениет және білім салаларында қызмет етеді. 

 

 

Партия тізімі тіркелді

 

/«Қазақстан» ТРК, 09.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясы «Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының» партиялық тізімін тіркеді. Естеріңізге сала кетейік, бұл партия өздерінің кезектен тыс өткен съезінде алдағы Мәжіліс сайлауына кандидат ретінде 57 үміткерді партиялық тізімге енгізген. Алайда, олардың үшеуі өз еріктерімен тізімнен бас тартқан. Ал қалған тізімдегілерді Орталық сайлау комиссиясы түгел тексеріп, ресми түрде тіркеді. Партия атынан тіркелген кандидаттардың арасында – 5 ұлттың өкілдері бар. Әрі «Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының» партиялық тізіміне енгізілгендердің басым көпшілігінің жасы 55-ке жетпеген.

Ең жас кандидат – 25-те. Партия атынан ұсынылған кандидаттардың көпшілігі партиялық құрылымдардың немесе қоғамдық ұйымдардың қызметкерлері. Араларында: қоғам қайраткерлері мен саясаттанушылар да бар. Әрі кәсіпкерлік саласы және білім мен мәдениет саласында еңбек ететін мамандардан да кенде емес. Сонымен қатар, «Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының» партиялық тізіміне енгендердің 24 пайызы – әйелдер.

Жармахан Тұяқбай, ЖСДП-ның төрағасы:

ЖСДП осы сайлауға қатысу бағытында съезін өткізіп, 54 адамнан тұратын тізімді ОСК-на ұсынған. Соның бәрі, құжаттарын тексеріп, бәрі дұрыс деп, бүгін соның ресми тіркеуі болды. Тіркеу құжаттарын, кандидаттардың, депутаттыққа үміткерлердің соңы жаңа тапсырды. Әрине, қазір сайлауға қатысу ғана емес, сайлауға келген соң онда жеңу.

 

 

ЖСДП-ның партиялық тізімі ОСК-да тіркелді

 

/«Хабар» агенттігі, 09.12.2011 ж./ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясы Жалпыұлттық социал-демократиялық партияның 54 кандидат енгізілген партиялық тізімін тіркеді. Ондағы үміткерлердің 40 пайызы 55 жасқа дейінгі азаматтар. Ең жас үміткер 25 жаста.

Жалпыұлттық социал-демократиялық партиядан ұсынылғандардың жартысынан көбі партиялық құрылымдардың немесе басқа да қоғамдық ұйымдардың қызметкерлері болып табылады. Кандидаттардың 26 пайызға жуығы коммерциялық ұйымдар мен ғылым, мәдениет және білім салаларында жұмыс істейді.

Жармахан ТҰЯҚБАЙ, ЖСДП ТӨРАҒАСЫ:

- Мәжіліске келгенде бір партиялық Мәжіліс болмай әртүрлі саяси күштердің көзқарасын білдіретін Парламент болуы керек. Сонда ғана сын да болады, мін де түзеледі.

 

 

ОСК ЖСДП атынан түскен

үміткерлер тізімін бекітті

 

/«7 арна» телеарнасы, 09.12.2011 ж., Х. Молдабаев/ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясы жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы атынан Мәжіліс сайлауына түсетін үміткерлер тізімін бекітті. Оған ұсынылған 57-і кандидаттың, 54-і енгізілген. Қалған 3-уі өз еріктерімен сайлауға қатысаудан бас тартыпты. Олардың ішінде 5 ұлттың өкілі бар. 24 пайызы әйелдер. Үміткердің ең жасы 25 те. Кандидаттардың қатарында белгілі саясаткерлер мен танымал қоғам қайраткерлері бар.

ЖАРМАҚАН ТҰЯҚБАЙ — ЖАЛПЫҰЛТТЫҚ СОЦИАЛ-ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ПАРТИЯ-СЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

«Бізде өте көп ел білетін халық білетін тұлғалар, ол Әубәкіров Тоқтар еліміздің батыры, ғарышкер, ол Тұрсынбаев Балташ бұрыңғы елдің вице-премьері болған ауыл шарушылығының ең үлкен маманы».

Социал демократтар атынан сайлауға түскен үміткерлердің 96 пайызының жоғары білімі бар. Үштен бірі заңгерлер мен экономистер. Қалған 25 пайызы әртүрлі мамандық иелері.

 

 

Үшінші болып ЖСДП тіркелді

 

/«Егемен Қазақстан», 10.12.2011 ж., Ә. Құланбай/ - Кеше Орталық сайлау комиссиясы Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының (ЖСДП) Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттығына 54 кандидат енгізілген партиялық тізімін тіркеді.

ЖСДП-ның тіркелген партиялық тізіміндегі кандидаттардың құрамында бес ұлттың өкілі бар. Олардың 25 пайызын әйелдер құрайды. Тізімге енгізілген кандидаттардың 40 пайызы жасы 55-ке дейінгілер. Ал ең жас үміткердің жасы – 25-те. Білімдеріне келсек, кандидаттардың 96 пайызы жоғары білімді. Олардың үштен біріне жуығының мамандықтары заңгер және экономист болып келеді. Үміткерлердің 25 пайыздан астамы түрлі халық шаруашылығы салаларының мамандары.

Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясынан ұсынылған кандидаттардың жартысынан көбі партиялық құрылымдардың немесе басқа да қоғамдық ұйымдар­дың қызметкерлері болып табылады. Атап айтқанда, 18 пайызы коммерциялық ұйымдарда, 7,5 пайызы ғылым, мәдениет және білім салаларында жұмыс істейді.

Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұловтың хабардар етуінше, 9 желтоқсан күнгі жағдай бойынша мәслихаттар депутаттарының сай­лауына барлығы 4500 кандидат ұсынылған. Олардың ішінде облыстық, Астана мен Алматы қалалық мәслихаттарға ұсынылған 407, аудандық мәслихаттарға – 3392, қалалық мәслихаттарға – 701 кандидат бар. Кешегі күнге дейін мәслихаттар депутаттығына 63 кандидат тіркелген.

 

 

ОСК-ның мәслихат депутаттығына кандидат

етіп тіркеген азаматтар саны 63-ке жетті

 

/«ҚазАқпарат», 09.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Желтоқсанның 9-ы күнгі мәліметтер бойынша, елімізде келесі жылға жоспарланып отырған мәслихат депутаттарының сайлауында 4 мың 500 үміткер ұсынылды.

Бұл мәліметтерді бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында аталмыш комиссия төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов мәлім етті.

Оның деректеріне қарағанда, депутаттыққа ұсынылған азаматтардың 407-і облыстық және Астана мен Алматы қалаларының депутаттары болғылары келеді. Сондай-ақ 3 мың 392 азамат аудандық мәслихаттың, 701 адам қалалық мәслихаттың депутаттығынан үмітті. Осы уақытқа дейін Орталық сайлау комиссиясы мәслихат депутаттығына кандидат ретінде 63 адамды тіркеді.

 

 

Мәлихаттарға үміткерлерді

ұсынуда белсенділік басым

 

/«Қазақстан» ТРК, 08.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Кешеден бері еліміздегі мәслихаттар депутаттығына кандидаттарды ұсыну айтарлықтай белсенді жүргізіле бастады. Орталық сайлау комиссиясына келіп түскен соңғы ақпараттар бойынша бүгінгі күні мәслихаттар депутаттығына 3056 үміткер ұсынылған.

Олардың 300-і облыстық мәслихаттарға, 25-сі Астана қаласының мәслихатына, 37-сі Алматы қаласының мәслихатына, 2252-сі аудандық мәслихаттарға және 504-і қалалық мәслихаттарға ұсынылған үміткерлер.

Барлық ұсынылған кандидаттардың 830-ы «Нұр Отан» партиясының, 17-сі Коммунистік халықтық партиясының, 12-сі «Ақ жол» партиясының, 7-і «Ауыл» партиясының, 3-і «Патриоттар» партиясының, біреуі Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының мүшелері. Ал 812 үміткер өздерінің қай партияға мүше екендіктерін көрсетпесе, 1347-і ешқандай партияда жоқ кандидаттар. Бүгінгі күнге дейін мәслихаттар депутаттығына 39 кандидат тіркелді.

 

 

ОСК кезекті отырысы өтті

 

/«Қазақстан» ТРК, 09.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында келер жылы өтетін мәслихаттар сайлауына қатысты тың деректер жария етілді. Мәселен, сайлау комиссиясына келіп түскен соңғы ақпараттарға қарағанда барлық деңгейдегі мәслихаттар сайлауына қатысу үшін дәл бүгінге дейін елімізде барлығы 4500 үміткер ұсынылған.

Олардың ішінде облыстық, Астана мен Алматы қалаларының мәслихаттарына 407 үміткер, аудандық мәслихаттарға 3392 үміткер және қалалық мәслихаттарға 701 кандидаттар ұсынылған. Сонымен қатар, осы ұсынылғандардың ішінен мәслихат депутаттығына 63 кандидат тіркелді.

 

 

«Нұр Отан» партиясынан Орал қалалық

мәслихатының депутаттығына 20 үміткер түседі

 

/«ҚазАқпарат», 10.12.2011 ж., Е. Ералы/ - «Нұр Отан» ХДП Орал қалалық филиалының кезектен тыс бесінші конференциясында партияның сайлауалды тұғырнамасы талқыланды.

«Нұр Отан» партиясы сайлауалды тұғырнамасының басты мақсаты әрбір қазақстандықтың лайықты өмір сүруін қамтамасыз ету екені белгілі. «Нұр Отан» ХДП Орал қалалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары Асланбек Сарқұлов Елбасы, партия төрағасы Н.Ә.Назарбаевтың барлық мақсатын жүзеге асыруда «Нұр Отанның» басты саяси орталық екенін атап өтті. Конференция делегаттары, Ж.Досмұхамедов атындағы педколледж директоры Шалқыма Құрманәлина, Жастар мәдениет сарайының директоры Феликс Баюканский және басқалар оралдық партия мүшелерінің «Нұр Отанның» сайлауалды тұғырнамасын қолдайтынын жеткізді.

Конференцияда «Нұр Отан» партиясынан Орал қаласы мәслихатының депутаттығына 20 үміткер ұсынылды.

 

 

ОСК Парламент Мәжілісі депутаттарының сайлауына

«Ауыл» партиясынан ұсынылған азаматтарды тіркеді

 

/«ҚазАқпарат», 10.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - Орталық сайлау комиссиясы бүгін 2012 жылдың 15-ші қаңтарына тағайындалған Парламент Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауына Қазақстанның «Ауыл» социал-демократиялық партиясынан ұсынылған 18 адамнан тұратын тізімді тіркеді.

Бұл туралы бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында аталмыш комиссияның хатшысы Бақыт Мелдешов мәлім етті.

Оның сөзінше, «Ауыл» партиясынан кандидат ретінде тіркелген азаматтардың арасында 4  ұлттың өкілдері бар және олардың 22 пайызы әйелдер. Сондай-ақ тізімдегі азаматтардың 20 пайызының жасы 55 жас шамасында. Кандидаттардың  ең жасы 41-де.

«Кандидаттардың барлығы жоғары білімді және олардың үштен бірі жоғары білімді заңгер немесе экономист. Ал 40 пайызы халық шаруашылығының түрлі салаларында қызмет етіп жүрген мамандар. Сондай-ақ тізімдегі азаматтардың үштен бірі коммерциялық құрылымдарда, тағы үштен бірі ғылым, білім және мәдениет салаларында еңбек етеді»,-деді ОСК хатшысы.

 

 

ОСК «Ауыл» партиясын тіркеді

 

/«Қазақстан» ТРК, 10.12.2011 ж., А. Қобдабай/ - Бүгін Орталық сайлау комиссиясы Қазақстан cоциал-демократиялық «Ауыл»  партиясының партиялық тізімін тіркеп, партия атын сайлау бюллетеніне енгізді. Бұл партия өздерінің кезектен тыс өткен съезінде алдағы Мәжіліс сайлауына кандидат ретінде  23 үміткерді партиялық тізімге енгізген.

Алайда, олардың тек 18-і ғана ресми тіркеуден өтті. Партия атынан тіркелген кандидаттардың арасында 4 ұлттың өкілдері бар. Әрі Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясының партиялық тізіміне енгізілгендердің басым көпшілігінің жасы 55-ке жетпеген.

Ең жас кандидат – 41 жаста. Партия атынан ұсынылған кандидаттардың барлығы жоғары білімді. Олардың үштен бір бөлігі заңгерлер мен экономистер. Ал 40 пайызға жуығы халық шаруашылығының түрлі салаларында еңбек етеді. Сонымен қатар, Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясының партиялық тізіміне енгендердің – 22 пайызы әйелдер.

Ғани Қалиев, Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясының төрағасы:

23 адам ұсынылып еді, оның енді кейбіреулері Конституция бойынша Қазақстанда 10 жыл тұруы керек екен. Ондай болмай қалды. Кейбіреуінің құжаттары уақытында дайын болмай қалды. Сондықтан, 18-і өтті, тексеруден. Міне, мандаттарын алып шықтық.

 

 

ҚР ОСК «Ауыл» партиясының партиялық тізімін тіркеді

 

/«Хабар» агенттігі, 10.12.2011 ж./ - Орталық сайлау комиссиясы Мәжіліс депутаттығына «Ауыл» социал-демократиялық партиясынан ұсынылған 18 үміткерден тұратын тізімді тіркеді.

Партиядан тізім бойынша 23 адам ұсынылған. Алайда 5 үміткердің құжаттары сәйкес келмегендіктен, тек 18-іне ғана мандат беріліп отыр. Тізімге енгізілген кандидаттардың барлығының білімі жоғары. Үміткерлердің 20 пайыздан астамы 55 жасқа дейінгі азаматтар. Заңгер, экономист және ауыл шаруашылығы мамандарымен қатар ғалымдар мен өнер адамдары да тізімде бар. Партия мүшелерінің алдағы сайлаудан үміті зор.

Ғани ҚАЛИЕВ, «АУЫЛ» СОЦИАЛ-ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ПАРТИЯСЫНЫҢ ТӨРАҒАСЫ:

- Кандидаттар ғалымдар, фермер қожалықтары, жазушылар, әртістер, ішімізде 7-8 ғалым бар. Солардың бәрі ауылда туды, қалада тұрады, бірақ ауылдың мүддесін қорғайды. Ауылдың жағдайын жақсы біледі. Біздің енді ойымыз, осы елдің заңына бағынамыз. Бірақ сол заң бұдан да жақсы болсын, біздің егеменді еліміз бұдан да нығайсын! Сол заң халықтың көпшілігін қорғасын деп осы науқанға қатысып отырмыз.

Орталық сайлау комиссиясының төрағасы Қуандық Тұрғанқұловтың айтуынша, бүгінге дейін мәслихат депутаттарының сайлауына 5 259 үміткер ұсынылды. Әзірге, 298 кандидат тіркелген.

 

 

Қазақстан Республикасы Орталық

сайлау комиссиясының хабары

 

/«Егемен Қазақстан», 13.12.2011 ж., Ф. Бықай/ - 10 желтоқсанда Орталық сайлау комиссиясы Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясының Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттығына 18 кандидаттан тұратын партиялық тізімін тіркеді.

 «Ауыл» ҚСДП-дан тіркелген кандидаттардың құрамында 4 ұлттың өкілі бар, олардың 22 пайызға жуығы әйелдер. Партиялық тізімге енгізілген кандидаттардың 20 пайыздан астамы 55 жасқа дейінгі азаматтар. Ең жасы – 41-де. Барлық кандидаттардың білімі жоғары. Олардың үштен біріне жуығы – заңгерлік не экономикалық, 40 пайызы халық шаруашылығы түрлі салаларының мамандары. «Ауыл» ҚСДП-дан кандидаттардың үштен бір бөлігі коммерциялық ұйымдарда, тағы үштен бір бөлігі ғылым, мәдениет және білім салаларында жұмыс істейді.

Әлисұлтан ҚҰЛАНБАЙ.

 

Байқаушылар тіркелді

Кеше Орталық сайлау комиссиясы Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттары депутаттарының сайлауында шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардан алғашқы байқаушыларды аккредиттеді.

Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің ұсынымы бойынша 31 байқаушы аккредиттелді. Олардың 30-ы ЕҚЫҰ/ДИАҚБ миссиясының байқаушылары. Соның ішінде миссияның негізгі тобының 16 мүшесі мен 14 ұзақ мерзімді байқаушысы бар. Тағы бір байқаушы ТМД байқаушылар миссиясының өкілі.

2011 жылғы 12 желтоқсандағы жағдай бойынша мәслихаттар депутаттарының сайлауына барлығы 6275 кандидат ұсынылған. Олардың ішінде облыстық, Астана мен Алматы қалалық мәслихаттарына – 711, аудандық мәслихаттарға – 4395, қала­лық мәслихаттарға – 1169 үміткер бар. Кандидаттар ұсыну 14 желтоқсанда аяқталады. Қазіргі сәтте 1074 кандидат тіркелген.

 

Тұрғындардың дайындығы тексерілді

Облыс бойынша 4 мыңнан астам тұрғынның жеке құжаттарында  жеке сәйкестендіру нөмірлері жоқ, ал 9 мыңнан астам тұрғынның жеке бас куәліктерінің мерзімі бітіп кеткен.

Бұл туралы  өңірдегі аумақтық және округтік сайлау комиссияларының төрағалары мен хатшылары бас қосқан отырыста айтылды.

Жалпы, бұл күндері облыста жергілікті жердегі аумақтық сайлау комиссиясына қарасты 3 қалалық, 10 аудандық сайлау комиссиясы жұмыс жасауда. Сайлау кезінде 588 бөлімше дауыс берушілерге қызмет көрсетпекші.

Осы күндері белгілі болғанындай, облыстық мәслихатқа 32 депутат, қалалық мәслихатқа – 25, Екібастұз, Ақсу қалалық мәслихаттарына тиісінше 17 және 13 депутат сайланады. Сонымен қатар, аудандық мәслихаттардың әрқайсысында 12 орынан, ал Май ауданында аумақтық әкімшілік ерекшелігіне орай 11 депутат болады. Мәслихаттардың кезекті сайлауын өткізу жөніндегі негізгі іс-шаралардың жалпы күнтізбесіне орай кандидаттарды ұсыну бүкіл еліміздегідей 16 қарашада басталса, 14 желтоқсанда аяқталады. Бұл туралы өңірдегі аумақтық және округтік сайлау комиссияларының төрағалары мен хатшылары бас қосқан отырыста облыстық аумақтық сайлау комиссиясының төрайымы Әлия Сабырханова мәлімдеді. Яғни, әрбір сайлау комиссиясының мүшесі саяси науқанға тыңғылықты әзірленіп, жауапкершілік жүгін толық түсінуі керек.

Кандидаттарды тіркеу, олардың тізімін жасау, арнайы куәлік беру, дауыс беретін орындарды әзірлеу – барлығы да сайлау заңнамаларына сәйкес жүргізілуі қажет. Ал, облыс әкімінің бас инспекторы Владимир Ульяновтың айтуынша, өңірдегі кейбір қалалар мен аудандарда дауыс берушілердің мәліметтер базаларын толыққанды түрде жасау керек. Бастысы, сайлаушылар тізімін жасауда кемшілік болмауы тиіс. Мысалы, Май ауданында тізімге 18 жасқа толмаған бірнеше жасөспірімді қосып жіберген жайлар да кездескен.

Өмір болған соң тұрғындардың бір жерден екінші жерге көшіп кетуі, көшіп келуі сияқты жағдайлар орын алатыны сөзсіз. Сайлаушылар санынан жаңылысу дауыс беруге әсер етпей қомайды. Бұл жергілікті сайлау комиссияларынан тізімді әрқашан нақтылап отыруды талап етеді.

 

 

ОСК мәслихат депутаттарының сайлауына

298 адамды кандидат етіп тіркеді

 

/«ҚазАқпарат», 10.12.2011 ж., А. Оспаналиев/ - 10-шы желтоқсандағы мәліметтер бойынша, 2012 жылдың 15-ші қаңтарына тағайындалған мәслихат депутаттарының сайлауына республика бойынша 5 мың 259 азамат ұсынылған.

Бұл мәліметтермен бүгін Орталық сайлау комиссиясының кезекті отырысында аталмыш комиссия төрағасы Қуандық Тұрғанқұлов  таныстырды.

Төраға келтірген деректерге қарағанда, мәслихат депутаттығына ұсынылған азаматтардың 556-сы облыстық және Астана мен Алматы қалаларының депутаттары болғылары келеді. Ал 3 мың 774 азамат аудандық мәслихат депутаттығынан үмітті. Сондай-ақ 919 азамат қалалық мәслихаттың депутаты болсам дейді.

ОСК осы уақытқа дейін республика бойынша мәслихат депутатының кандидаттығынан үміткер ретінде ұсынылған азаматтардың 298-ін тіркеп үлгерді.

 

 

САЙЛАУ[6]

 

/«Айқын», 09.12.2011 ж./:

 

Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі мен мәслихаттарының депутаттарын сайлау бойынша сайлау науқанының барысы туралы

 

ПАРТИЯЛЫҚ ТІЗІМДЕРДІ ҰСЫНУ ҚОРЫТЫНДЫЛАРЫ МЕН ТІРКЕУ БАРЫСЫ ТУРАЛЫ

2011 жылғы 5 желтоқсанда партиялық тізімдер бойынша сайланатын Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттығына кандидаттар ұсыну аяқталды.

Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясына барлығы сегіз саяси партияның:

1. «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясының;

2. Қазақстан Патриоттары партиясының;

3. Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясының;

4. «Руханият» партиясының;

5. «Әділет» Демократиялық партиясының;

6. Жалпыұлттық социал-демократиялық партияның;

7. Қазақстанның «Ақ жол» Демократиялық партиясының;

8. Қазақстан Коммунистік Халық партиясының партиялық тізімдері ұсынылды. Орталық сайлау комиссиясы 2011 жылғы 7 желтоқсанда «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясының, 8 желтоқсанда «Ақ жол» Демократиялық партиясының партиялық тізімдерін тіркеді.

Күнтізбелік жоспарға сәйкес саяси партиялардың тізімдерін тіркеу 15 желтоқсанға дейін жалғасады, ал 16 желтоқсаннан бастап партиялар үгіт жұмысына кірісе алады.

 

АҚПАРАТТЫҚ ДАУЛАРДЫ ҚАРАУ ЖӨНІНДЕГІ ҚОҒАМДЫҚ КЕҢЕСТІҢ ҚҰРЫЛҒАНЫ ТУРАЛЫ

Сондай-ақ 2011 жылғы 7 желтоқсан күні Орталық сайлау комиссиясы 2012 жылғы 15 қаңтарға тағайындалған Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісі депутаттарының кезектен тыс сайлауындағы ақпараттық дауларды қарау жөніндегі Қоғамдық кеңес құрды және тиісті Ережені бекітті.

Қоғамдық кеңестің құрамына елде танымал заңгерлер мен саясаттанушылар, жетекші республикалық және өңірлік бұқаралық ақпарат құралдарының, сондай-ақ Қазақстан Республикасының өкілетті мемлекеттік органдарының, Орталық сайлау комиссиясының, Байланыс және ақпарат министрлігі мен Әділет министрлігінің өкілдері енгізілген.

Қоғамдық кеңес сайлау науқаны кезінде туындайтын ақпараттық дауларды алқалы қарау үшін құрылған және Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы жанындағы консультативтік-кеңесші орган болып табылады.

Қоғамдық кеңестің негізгі міндеттері:

1) барлық сайлау процесіне қатысушылардың бұқаралық ақпарат құралдарына тең қол жеткізуін қамтамасыз етуге және сайлау алдындағы науқан барысын БАҚ-та объективті жария етуге жәрдемдесу;

2) БАҚ пен олардың қызметкерлерінің сайлау процесіне қатысушылармен өзара қарым-қатынастардағы мүдделері мен заңды құқықтарын қорғау;

3) БАҚ қызметінде әдеп нормалары мен кәсіби принциптердің сақталуына ықпал ету, сайлау процесіне қатысушылар мен БАҚ арасындағы дауларды және өзге де жағдайларды шешуге қатысу болып табылады.

Қоғамдық кеңестің құзыретіне сайлау процесіне қатысушылардың және олардың сайлау науқаны уақытында сайлау заңнамасын сақтауы туралы өтініштерді қарау және олар бойынша шешімдер қабылдау кіреді.

Олар жұртшылықтың назарына материалдарды БАҚ-та жариялау немесе Ортсайлаукомның ресми интернет-ресурсында орналастыру арқылы жеткізіледі.

 

МӘСЛИХАТТАР ДЕПУТАТТЫҒЫНА КАНДИДАТТАР ҰСЫНУ ЖӘНЕ ТІРКЕУ БАРЫСЫ ТУРАЛЫ

2011 жылғы 8 желтоқсандағы жағдай бойынша мәслихаттар депутаттығына 3056 үміткер ұсынылған.

Олардың ішінде облыстық мәслихаттарға - 300, соның ішінде Астана қаласының мәслихатына - 25 және Алматы қаласының мәслихатына - 37 кандидат, аудандық мәслихаттарға - 2252, қалалық мәслихаттарға - 504 кандидат.

Ұсынылған кандидаттардың 830-ы - «Нұр Отан» халықтық демократиялық партиясының; 17-сі - Коммунистік Халық партиясының; 12-сі - Қазақстанның «Ақ жол» Демократиялық партиясының; 7-еуі - Қазақстан социал-демократиялық «Ауыл» партиясының; 3-еуі - Қазақстан Патриоттары партиясының және 1-еуі - Жалпыұлттық социал-демократиялық партияның мүшесі.

812 үміткер өздерінің партияға қатыстылығын көрсетпеген, 1374-і - партияда жоқтар. Қазіргі сәтке дейін мәслихаттар депутаттығына 39 кандидат тіркелген.

 

ОРТСАЙЛАУКОМҒА КЕЛІП ТҮСКЕН ӨТІНІШТЕР ТУРАЛЫ

2011 жылғы 16 &